เหตุนี้จึงทําให้นายทุนเข้ามาแสวงหาผลประโยชน์ในพื้นที่จึงทําให้ชาวบ้านรู้สึกหวงแหนและไม่
อยากเสียทรัพยากรเหล่านี้ไป เพราะรู้สึกว่าเป็นทรัพยากรของเรา เนื่องจากนายทุนเข้าแสวงหา
ผลประโยชน์ในพื้นที่คนในชุมชนจึงจําเป็นที่ต้องอนุรักษ์ทรัพยากรเหล่านี้ให้อยู่คู่กับชุมชนต่อไป
และยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ดึงดูดคนทั้งในและนอกพื้นที่
ดังนั้น เมื่อมีปรากฏการณ์การเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิชุมชนของกลุ่มต่าง ๆ ในอ่าวปัตตานี
จากการศึกษาพบว่า เยาวชนมีความรู้สึกภาคภู มิใจในความกล้าหาญเผชิญกับความเสี่ยงต่าง ๆ
ทั้งความเสี่ ยงในการเป็น คดี ความ ขึ้นโรงขึ้น ศาล หรือแม้ก ระทั่ งความเสี่ ยงต่ อชี วิต แม้ว่ า
ชาวบ้านจะเป็นคนที่ไร้อํานาจ การศึกษาน้อยและหลายครั้งโดยเฉพาะในช่วงแรกที่ต้องต่อสู้โดย
ลําพัง อย่างไรก็ตาม ก็มีชาวบ้านบางกลุ่มที่รู้ สึกเมินเฉยต่อการเคลื่อนไหว ทําให้เห็นความ
แตกต่างในการรับรู้และตระหนักถึง เรื่องสิทธิชุมชนระหว่างผู้ที่ เข้าใจและมีส่วนร่ว มในการ
ขับเคลื่อนเพื่อสิทธิชุมชนกับชาวบ้านบางส่วนที่ถือเป็นเครื่องมือของนายทุนหรือระบบทุนนิยม
ที่มีความตระหนักถึงสิทธิชุมชนน้อยกว่า ในขณะเดียวกันก็อาจจะไม่คํานึงถึงความยั่งยืนของ
การใช้ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่อ่าวปัตตานีและความยั่งยืนของอาชีพการทําประมง และไม่
เคารพกฎหมาย โดยเฉพาะการใช้เครื่องมือประมงทําลายล้างที่ผิดกฎหมาย เมื่อมีความขัดแย้ง
กันทั้งเรื่องความคิดและการตระหนักรู้เรื่องดังกล่ าว จึงทําให้วิถีชีวิตของคนทั้งสองฝุายสร้าง
ผลกระทบซึ่งกันและกัน แม้มีหน่วยงานราชการบางส่วนที่เข้ามาช่วยเหลือชาวบ้านในการ
เคลื่อนไหวแต่ก็ยังมีอีกหลายส่วนที่อาจยังไม่ดําเนินการใด ๆ ให้ชัดเจนมากนัก
6. ผลสาเร็จและอุปสรรคจากการรวมกลุ่มเคลื่อนไหวเพื่อเข้าถึงสิทธิ ชุมชนของชาวประมง
พื้นบ้านอ่าวปัตตานี
6.1 กรณีการเคลื่อนไหวที่ประสบความสาเร็จ
กรณีการเคลื่อนไหวของชาวประมงพื้นที่เรื่องการจับจองที่สาธารณะเลี้ยงหอยแครงของ
นายทุน ถือเป็นกรณีศึกษาที่ ประสบความสําเร็จในการเคลื่อนไหว โดยมีกระบวนการในการ
เคลื่อนไหวที่ชาวประมงพื้นบ้านอ่าวปั ตตานีใ ช้กลยุ ทธ์การเคลื่อนไหวทั้งในระบบปกติหรือ
กฎหมายและนอกระบบปกติ คือ การประกาศให้ชาวบ้านเข้ามางมหอยแครงในอ่าวปัตตานีได้
ซึ่งเป็นการแสดงทางสัญลักษณ์อย่างหนึ่งให้คนทั่วไปเห็นว่า ชาวประมงอ่าวปัตตานีนิยามว่า
ปัตตานีเป็นที่สาธารณะ ดังนั้น ทรัพยากรในอ่าวปัตตานีก็เป็นสาธารณะเช่นกัน ไม่มีใครมีสิทธิ
ในการเข้าครอบครองเป็นของส่วนตัว การต่อสู้หรือเคลื่อนไหวของชาวบ้านคนเล็กคนน้อยเป็น
58