63
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕
แต่จากสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในปี ๒๕๕๕ มีกรณีการคัดค้านการขยายเหมืองทองในพื้นที่
อ�ำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย แม้จะมีกฎหมายก�ำหนดให้มีการปฏิบัติตามกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของ
ประชาชนผูม้ สี ว่ นได้เสีย แต่กย็ งั มีการหลีกเลีย่ งไม่ปฏิบตั ติ ามขัน้ ตอนกฎหมาย มีการเปิดเวทีรบั ฟังความคิดเห็น
ของประชาชนในเขตอ�ำเภอเมืองเลย และกลุ่มคนรักษ์บ้านเกิดได้ชุมนุมบริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดเลย
สถานที่จัดเวทีรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียในการก�ำหนดขอบเขตและการประเมิน
ผลกระทบต่อสิง่ แวดล้อมและสุขภาพ (EHIA) โครงการเหมืองแร่ทองค�ำ บริษทั ทุง่ ค�ำ จ�ำกัด เพือ่ ขอประทานบัตร
ขยายพื้นที่การท�ำเหมืองแห่งใหม่บริเวณภูเหล็ก ต�ำบลเขาหลวง อ�ำเภอวังสะพุงโดยกลุ่มอนุรักษ์บ้านเกิด
อ้างว่า เหมืองทองที่มีอยู่ในพื้นที่ปัจจุบันได้สร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชนเป็นอย่างมาก มีสารเคมี
และโลหะหนักไหลลงสู่แม่น้ำและพื้นที่เกษตรกรรม อีกทั้งการท�ำเวทีประชา-พิจารณ์ไม่มีความโปร่งใส
เพราะไม่เปิดโอกาสให้ชาวบ้าน ซึ่งอยู่ในพื้นที่และได้รับผลกระทบจากการท�ำเหมืองเข้าร่วมหารือด้วย
โดยเฉพาะการเปิดเวทีรับฟังความคิดเห็นในการเปิดประทานบัตรแปลงใหม่ ซึ่งจัดขึ้นเป็น ครั้งที่ ๖ และ
เรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งรัดให้ผู้ประกอบการยุติการท�ำเหมือง
กระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ในการประกอบกิจการเหมืองทองไม่เป็นไป
ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒��๕๐ ในหมวด ๓ สิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย
ส่วนที่ ๑๒ สิทธิชุมชน และหมวด ๕ แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ ส่วนที่ ๘ แนวนโยบายด้านที่ดิน
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กสม. ได้ลงพื้นที่เพื่อรับฟังความเห็นของประชาชนและอยู่ระหว่าง
การพิจารณาตรวจสอบการละเมิดสิทธิชุมชนในกรณีดังกล่าว
(๕) สถานการณ์การละเมิดสิทธิข้ามพรมแดน
กสม. ได้รับเรื่องร้องเรียนการประกอบกิจการที่มีผลกระทบระหว่างพรมแดนซึ่งมีผลกระทบ
ต่อสิทธิ เสรีภาพ ส่งผลกระทบต่อวัฒนธรรม ความเป็นอยู่ และอาจร้ายแรงถึงขั้นความล่มสลายของชุมชน
คือ การลงทุนของบริษัทเอกชนไทยในการประกอบกิจการน้ำตาลในพื้นที่เกาะกง ประเทศกัมพูชา ท�ำให้
มีการขับไล่ประชาชนเจ้าของที่ดินเดิมออกจากพื้นที่ ซึ่งถือว่าเป็นการละเมิดสิทธิชุมชน แม้บริษัทเอกชน
ไทยจะอ้างว่า การประกอบกิจการอยู่นอกราชอาณาจักรไทย และได้รับสัมปทานจากรัฐบาลกัมพูชาแล้ว
ก็ตาม นอกจากนี้ ยังมีการติดตามตรวจสอบโครงการที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนข้ามพรมแดนอื่นๆ เช่น
กรณีโครงการเขื่อนฮัตจีในประเทศพม่า เหมืองถ่านหินลิกไนต์หงสา และโรงไฟฟ้าถ่านหิน และโครงการ
เขื่อนไซยะบุรี ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ล้วนแต่เป็นโครงการที่เกิดผลกระทบทั้งต่อพื้นที่
ตั้งโครงการ และยังมีผลกระทบต่อสิทธิของชุมชนในประเทศไทย อีกทั้งโครงการต่างๆ ที่อาจละเมิดสิทธิ
มนุษยชนในพื้นที่เหล่านั้นเป็นการลงทุนของบริษัทเอกชนไทย