พันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนของประชาคมอาเซียน
Human Rights Obligations of the ASEAN Community
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ในฐานะองค์กรที่มีอำนาจหน้าที่สำคัญในการตรวจสอบและ
รายงานการกระทำหรือการละเลยการกระทำอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน หรือกรณีที่ไม่เป็นไปตามพันธกรณีระหว่าง
ประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี ได้เล็งเห็นความสำคัญของประเด็นดังกล่าว ประกอบกับความจำเป็นที่
ต้องเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนในระดับอาเซียนซึ่งประเทศไทยอยู่ในข่ายต้อง
ปฏิบัติตามให้กับเจ้าหน้าที่ของทั้ง สม. และเจ้าหน้าที่หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องโดยทั่วไป จึงได้มอบหมายให้มูลนิธิ
สถาบันวิจัยและพัฒนาองค์กรภาครัฐ (IRDP) ซึ่งตระหนักถึงภารกิจของ กสม. และความสำคัญของประเด็นดังกล่าว
จัดทำการศึกษาวิจัย เรื่อง พันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนของประชาคมอาเซียนขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์ ดังนี้
๑. เพื่อคัดเลือกและรวบรวมตราสารในกรอบความร่วมมือของอาเซียน ทั้งในรูปแบบของสนธิสัญญา ข้อตกลง
ปฏิญญา ที่เกี่ยวข้องกับด้านสิทธิมนุษยชน และ/หรือเห็นว่าจะมีผลกระทบต่อสิทธิมนุษยชนอย่างสูง โดยเฉพาะที่มีผล
ผูกพันตามกฎหมาย (hard law) จากรายการที่สำนักเลขาธิการอาเซียน (ASEAN Secretariat) ได้รวบรวมไว้ตั้งแต่ปี พ.ศ.
๒๕๑๐ - ๒๕๕๕ และที่ได้มีการจัดทำหรือรับรองขึ้นหลังจากนั้นจนถึงวันที่ทำการศึกษาวิจัย (มีนาคม ๒๕๕๙)
๒. เพื่อจัดหมวดหมู่และสรุปสาระ/ประเด็นสำคัญของตราสารตามที่ได้รับการคัดเลือกตามข้อ ๑ เพื่อให้ผู้อ่านได้
เข้าใจในภาพรวมของตราสารฉบับนั้นๆ
ขอบเขตการศึกษา
การศึกษาวิจัยนี้เน้นการศึกษาเจาะลึกตราสารต่าง ๆ ในกรอบความร่วมมือของอาเซียนซึ่งเกี่ยวข้องและ/หรือ
เห็นว่าจะมีผลกระทบต่อสิทธิมนุษยชนอย่างสูง โดยมีขอบเขตการศึกษาวิจัยและการดำเนินงาน ดังนี้
๑. ศึกษาตราสารต่างๆ ในกรอบความร่วมมือของอาเซียน ทัง้ ในรูปแบบสนธิสญ
ั ญา ข้อตกลง ปฏิญญา ซึง่ เกีย่ วข้อง
กับด้านสิทธิมนุษยชน และ/หรือเห็นว่าจะมีผลกระทบต่อสิทธิมนุษยชนอย่างสูง โดยเฉพาะที่มีผลผูกพันตามกฎหมาย
(Hard law) จากรายการที่สำนักเลขาธิการอาเซียนได้รวบรวมไว้ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๑๐ - ๒๕๕๕ ซึ่งปรากฏรายการเอกสาร
ตามเว็บไซต์ http://www.asean.org/archive/document และที่ได้มีการจัดทำหรือรับรองขึ้นหลังจากนั้น จนถึงวันที่
ทำการศึกษาวิจัย (มีนาคม ๒๕๕๙) ซึ่งต่อามีการขยายขอบเขตระยะเวลาจนถึงเดือนมีนาคม ๒๕๕๙ เพื่อให้ครอบคลุม
ถึงระยะเวลาการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนครั้งที่ ๒๗ ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย ที่ได้มีการรับรองเอกสาร
สำคัญที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาในครั้งนี้หลายฉบับ เช่น วิสัยทัศน์อาเซียน ๒๐๒๕ และอนุสัญญาอาเซียนเพื่อต่อต้าน
การค้ามนุษย์ โดยเฉพาะสตรีและเด็ก เป็นต้น
๒. ศึกษาตราสารที่เกี่ยวข้องกับพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนทั้งทางตรงและทางอ้อมของอาเซียน ที่สำนัก
เลขาธิการอาเซียนได้ทำ การรวบรวมไว้ทางเว็บไซต์ http://agreement.asean.org/ รวมทัง้ ศึกษาปฏิญญา (Declarations)
ที่มีผลกระทบต่อสิทธิมนุษยชนของอาเซียน
๓. จัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้องในระหว่างการดำเนินการศึกษาวิจัย เพื่อรับฟังความคิดเห็นต่อ
ร่างรายงานการศึกษาวิจัยฉบับสมบูรณ์จำนวน ๒ ครั้ง (จากสำนักงาน กสม./หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง) เพื่อการพัฒนา ปรับปรุง
และแก้ไขรายงานการศึกษาวิจัยให้มีความสมบูรณ์ก่อนการนำส่งรายงานผลการศึกษาวิจัยในงวดสุดท้าย โดยกรอบการนำ
เสนอร่างรายงานต้องผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการตรวจรับงานจ้างที่ปรึกษาก่อน
๔. วิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลและผลการศึกษาที่ดำเนินการตามขอบเขตการศึกษารวมทั้งข้อมูลและความรู้
ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในการศึกษาวิจัย เพื่อการจัดทำรายงานผลการศึกษาวิจัยฉบับสมบูรณ์
สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
17
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents