Охид, эмэгтэйчүүдийн нөхөн үржихүйн эрүүл мэнд ба эрх
Туслах малчны хөдөлмөр
Нийт 285,482 малчны 270,304 нь буюу 94.7 хувь нь үндсэн малчин, 15.178 нь буюу 5.3
хувь нь туслах малчин байна13.
Хүснэгт 1.8 Үндсэн болон туслах малчдын харьцуулсан үзүүлэлт (2019 он)
Харьцуулсан үзүүлэлт
Дүнд эзлэх хувь
Насны
бүлгээр
Нийт
Үндсэн
малчин
Эрэгтэй
Эмэгтэй
Туслах
малчин
Үндсэн
малчин
Туслах
малчин
Нийт
285,482
270,304
162,795
107,509
15,178
100
100
15-24
23,776
21,340
15,068
6,272
2,436
7.9
16
25-34
64,693
61,052
37,867
23,185
3,641
22.6
24
35-44
84,134
79,948
47,133
32,815
4,186
29.6
27.6
45-54
64,006
60,947
36,108
24,839
3,059
22.5
20.2
55-64
33,680
32,352
18,880
13,472
1,328
12
8.7
65+
15,193
14,665
7,739
6,926
528
5.4
3.5
Бүдүүвч 1.10 Үндсэн болон туслах малчдын харьцуулалт (2019 он, хувиар)
Туслах
малчин
5.3
10.2
5.6
5.0
4.8
3.9
3.5
Үндсэн
малчин
94.7
89.8
94.4
95.0
95.2
96.1
96.5
Улсын дүн
15-24нас
25-34нас
35-44нас
45-54нас
55-64нас
65+ нас
Судалгаанд оролцсон малчин эмэгтэйчүүдийн 3 хувь нь туслах малчнаар ажилладаг,
туслах малчин өрхийн гишүүн байв. Туслах малчнаар өрхийн амьжиргаагаа залгуулж
буй малчин эмэгтэйчүүдэд цалин хөлс, хөдөлмөрийн үнэлэмжтэй холбоотой саад
бэрхшээл тулгардаг талаар тэд дурдаж байв. Тухайлбал, малчин айл туслах малчин авч
ажиллуулахдаа гэрээ байгуулдаггүй, цалин хөлсийг бэлэн мөнгөөр өгдөггүй, оронд нь
талх, гурил, элсэн чихэр, будаа зэрэг хүнсний бүтээгдэхүүн эсвэл мал өгөх нь нийтлэг ажээ.
Түүнчлэн хөдөлмөрийг нь үнэгүйдүүлэх, дарамтлах тохиолдлын талаар ярьж байв.
Тохиолдол 1.17
Манайх ам бүл 8, нөхөр 6 хүүхэдтэйгээ амьдардаг. Өөрийн малгүй, айлын 160 толгой
үхэр маллаж, туслах малчнаар ажилласан. Гэр бүлээрээ ажиллаад сард 250,000-300,000
төгрөгийн цалин авдаг. Нөхөр болон 2 хүүхэд хөгжлийн бэрхшээлтэй тул ганцаараа
мал маллаж, сааль сүүгээ боловсруулах ажил хийж гэр бүлээ тэжээхэд хүнд байна. 4
ханатай гэр маань их муудсан, салхи шуурганд нурахад бэлэн...
(Сүхбаатар аймгийн нэгэн сумын малчин эмэгтэйтэй хийсэн ярилцлагаас)
Үндэсний статистикийн хорооны статистикийн мэдээллийн нэгдсэн сан www.1212.mn, “Хөдөө аж ахуйн салбарын 2019 оны
танилцуулга”, урьдчилсан мэдээ 2020 он.
13
50