ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ๕ ค�ำร้องที่ ๑๒๔/๒๕๕๔: กรณีผรู้ อ้ งอ้างว่าถูกห้ามไม่ให้แต่งกายตามหลักศาสนา ผู้ร้องนับถือศาสนาอิสลาม จบการศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยของรัฐแห่งหนึ่ง และต้องท�ำงาน ที่โรงพยาบาลในสังกัดของมหาวิทยาลัยเป็นเวลา ๒ ปี ตามที่ได้ท�ำสัญญาไว้กับมหาวิทยาลัย แต่โรงพยาบาลห้าม ไม่ให้ผู้ร้องคลุมฮิญาบและแต่งกายปกปิดร่างกายขณะท�ำงาน ซึ่งข้อห้ามดังกล่าวขัดกับหลักศาสนาอิสลาม คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติพิจารณาค�ำร้องแล้วเห็นว่าเรื่องที่ผู้ร้องกล่าวอ้างเป็นประเด็นเกี่ยวกับ สิทธิเสรีภาพของบุคคลอันเป็นสิทธิเสรีภาพที่ได้รับการรับรองคุ้มครองไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช พ.ศ. ๒๕๕๐ จึงเป็นกรณีที่อยู่ในอ�ำนาจของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และได้มอบหมาย ให้คณะอนุกรรมการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านเด็ก สตรี และความเสมอภาคของบุคคลพิจารณา โดย อาศัยอ�ำนาจตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๒๕๗ พระราชบัญญัตคิ ณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๓ และมาตรา ๑๕ และระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์ในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน พ.ศ. ๒๕๔๕ คณะกรรมการฯ ได้ตรวจสอบข้อเท็จจริงพบว่าโรงพยาบาลได้มีระเบียบเครื่องแต่งกายของเจ้าหน้าที่ฝ่าย การพยาบาลฯ ตามประกาศฝ่ายการพยาบาลโรงพยาบาล เรื่อง ระเบียบเครื่องแต่งกาย แต่ในกรณีการปฏิบัติงาน ของพยาบาลที่เป็นมุสลิม ฝ่ายการพยาบาลฯ ยังไม่มีระเบียบหรือวิธีปฏิบัติที่เกี่ยวข้องในเรื่องการแต่งกายเป็นการ เฉพาะ กระทรวงสาธารณสุขมีประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การแต่งกายของเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานด้าน สาธารณสุข ๓ ฉบับ ได้แก่ ๑.ประกาศกระทรวงสาธารณสุขเรื่องการแต่งกายของแพทย์ ทันตแพทย์ และเภสัชกร พ.ศ. ๒๕๔๒ ๒.ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรือ่ ง การแต่งกายของเจ้าหน้าทีท่ ปี่ ฏิบตั งิ านด้านการพยาบาลและการ ผดุงครรภ์ พ.ศ. ๒๕๔๒ และ ๓.ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การแต่งกายของพนักงานผู้ช่วยกายภาพบ�ำบัด พ.ศ. ๒๕๔๒ และได้มีการแจ้งเวียนแก่หน่วยงานต่าง ๆ เพื่อให้การแต่งกายของเจ้าหน้าที่เป็นไปตามประกาศของ กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งขอให้ทุกหน่วยงานปฏิบัติตามระเบียบดังกล่าว โดยเฉพาะกรณีผู้นับถือศาสนาอิสลามที่ อนุญาตให้แต่งเครือ่ งแบบตามประกาศของกระทรวงฯ และให้ใช้ผา้ คลุมฮิญาบตามระเบียบของกระทรวงฯ และแจ้ง เจ้าหน้าทีถ่ ือปฏิบัติอย่างเคร่งครัด นอกจากนี้ ยังมีขอ้ มูลจากหนังสือพิมพ์ ก. ว่าคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัย ม. โรงพยาบาล ศ. อนุญาต ให้นักศึกษาพยาบาลที่นับถือศาสนาอิสลามแต่งกายตามหลักศาสนาโดยแต่งชุดคลุมศีรษะ (ฮิญาบ) ขณะฝึกปฏิบัติ บนหอผู้ป่วยได้ ตามหนังสือคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัย ม.เรื่องอนุญาตให้นักศึกษาพยาบาลศาสตร์แต่งชุด คลุมศีรษะ (ฮิญาบ) ขณะฝึกปฏิบัติบนหอผู้ป่วย คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้พิจารณาค�ำร้องและความเห็นของคณะอนุกรรมการฯ แล้ว เห็นว่า สิทธิเสรีภาพส่วนบุคคลนั้น รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ ได้รับรองว่า บุ ค คลย่ อ มได้ รั บ ความคุ ้ ม ครองมิ ใ ห้ รั ฐ กระท� ำ การใด ๆ อั น เป็ น การรอนสิ ท ธิ ห รื อ เสี ย ประโยชน์ อั น ควรไว้ เพราะเหตุ ที่ ถื อ ศาสนา นิ ก ายของศาสนา ลั ท ธิ นิ ย มทางศาสนา หรื อ ปฏิ บั ติ ต ามศาสนธรรม ศาสนบั ญ ญั ติ หรื อ ปฏิ บั ติ พิ ธี ก รรมตามความเชื่ อ แตกต่ า งจากบุ ค คลอื่ น ซึ่ ง คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิ ท ยาลั ย ม. ได้ มีหนังสืออนุญาตให้ผรู้ อ้ งซึง่ ในขณะศึกษาอยูไ่ ด้แต่งกายตามหลักศาสนาอิสลามขณะฝึกปฏิบตั บิ นหอผูป้ ว่ ย เมือ่ วันที่ 42