แนวโน้มการเปลีย่ นแปลงในอนาคต ความเชือ่ มโยงระหว่างการใช้โทษประหารชีวติ กับการก่อการร้าย การพัฒนายุทธศาสตร์
ในการใช้กฎหมายเพือ่ ยกเลิกโทษประหารชีวติ การรณรงค์กบั ฝ่ายนิตบิ ญ
ั ญัตแิ ละฝ่ายบริหาร ปัญหาชนกลุม่ น้อยและแรงงาน
อพยพที่ถูกตัดสินประหารชีวิต และความส�ำคัญของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในประเด็นดังกล่าว
การเข้าร่วมประชุม World Congress on the Abolition of the Death Penalty ครั้งที่ ๖ ของประธาน
กสม. นอกจากเป็นการแสดงออกถึงจุดยืนร่วมกับสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ที่มีเป้าหมาย
ในการรณรงค์เพื่อให้มีการยกเลิกโทษประหารชีวิต ซึ่งขณะนี้ได้มีประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกประกาศยกเลิกทั้งทางกฎหมาย
และการปฏิบัติไปแล้วประมาณ ๑๔๐ ประเทศ โดยยังคงเหลือประเทศที่ยังมีบทลงโทษดังกล่าวอยู่อีก ๕๘ ประเทศ รวมทั้ง
ไทย ยังเป็นการสอดคล้องกับการด�ำเนินงานของ กสม. ในเรื่องดังกล่าวตามข้อเสนอแนะเมื่อเดือนมีนาคม ๒๕๕๘
ในช่วงสุดท้ายของการประชุม ทีป่ ระชุมได้รบั รองเอกสาร Final Declaration เรียกร้องให้ประเทศทีย่ งั คงมีการใช้โทษประหารชีวติ
หรือ retentionist states แก้ไขกฎหมายเพื่อด�ำเนินการลดขอบเขตของการใช้โทษประหารชีวิตให้เหลือเพียงบางฐาน
ความผิด การยกเลิกบทลงโทษที่ก�ำหนดโทษประหารชีวิตไว้สถานเดียว รวมทั้งแสวงหาเงื่อนไข หรือมาตรการอื่น ๆ
เพือ่ ทดแทนการใช้โทษประหารชีวติ โดยในส่วนบทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้มกี ารเรียกร้องให้บรรจุวาระเรือ่ ง
โทษประหารชีวติ เป็นหนึง่ ในแผนภารกิจทีส่ ำ� คัญในการด�ำเนินงานของสถาบันสิทธิฯ โดยเฉพาะการรณรงค์ให้รฐั บาลด�ำเนินการ
ยกเลิกโทษประหารชีวิต ตามข้อมติสมัชชาสหประชาชาติสมัยที่ ๖๙ ในเรื่องการพักใช้โทษประหารชีวิต (Moratorium on
the use of death penalty) เมื่อปี ๒๕๕๗ และที่ก�ำลังจะมีการพิจารณาในเรื่องนี้อีกครั้งหนึ่งในการประชุมสมัชชา
สหประชาชาติสมัยที่ ๗๑ ในเดือนพฤศจิกายน ๒๕๕๙
๔) การร่วมเป็นคณะเดินทางกับกระทรวงการต่างประเทศ เพือ่ พบหารือหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้องกับประเด็นเรือ่ ง
ธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน (Business and Human Rights) ระหว่างวันที่ ๒ – ๗ สิงหาคม ๒๕๕๙ ณ สาธารณรัฐเกาหลี
๓.๗.๖ ผลการดำ�เนินการเพื่อติดตามการปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน
กสม. ได้ท�ำหน้าที่ส่งเสริมการปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนของไทยด้วยการติดตาม
ตรวจสอบการด�ำเนินงานของรัฐว่าเป็นไปตามพันธกรณีดังกล่าวหรือไม่ อย่างไร และให้ข้อเสนอแนะเพื่อน�ำไปสู่การปรับปรุง
การปฏิบัติที่ท�ำให้เกิดการเคารพและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนดียิ่งขึ้น ในปี ๒๕๕๙ กสม. ได้มีบทบาทในการติดตามการปฏิบัติ
ตามพันธกรณีระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนของไทยในกรอบสหประชาชาติ ดังนี้
๑) การเข้าร่วมประชุมกับคณะกรรมการประจ�ำอนุสญ
ั ญาว่าด้วยสิทธิของคนพิการ สมัยที่ ๑๕ ในการพิจารณา
รายงานของประเทศไทย ระหว่างวันที่ ๓๐ - ๓๑ มีนาคม ๒๕๕๙ ที่นครเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส
คณะผู ้ แ ทน กสม. ได้ เ ข้ า ร่ ว มการประชุ ม คณะกรรมการประจ� ำ อนุ สั ญ ญาว่ า ด้ ว ยสิ ท ธิ ข องคนพิ ก าร
(Convention on the Rights of Persons with Disabilities - CRPD) ใน ๒ ช่วง โดยช่วงแรกเป็นการประชุมของ
คณะกรรมการฯ เพือ่ รับฟังข้อมูลจากองค์การคนพิการและองค์การภาคประชาสังคมอืน่ ๆ (Briefing on country situation)
ในช่วงกลางวันของวันที่ ๓๐ มีนาคม ๒๕๕๙ และในช่วงทีส่ องเป็นการประชุมเพือ่ พิจารณารายงานของประเทศไทยในบ่ายของ
วันที่ ๓๐ มีนาคม และเช้าของวันที่ ๓๑ มีนาคม ๒๕๕๙ โดยมีสาระส�ำคัญ ดังนี้
(๑) การประชุมเพือ่ รับฟังข้อมูลจากองค์การคนพิการ ผูแ้ ทนจากสมาคมคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทย
ได้น�ำเสนอปัญหาเกี่ยวกับการใช้สิทธิของคนพิการที่ได้รับการรับรองในอนุสัญญา CRPD โดยเริ่มจากการขาดโอกาส
ในการเข้าถึงสิทธิตา่ ง ๆ อย่างเท่าเทียม ���นพิการจ�ำนวนมากมีปญ
ั หาเรือ่ งการใช้ความสามารถในฐานะบุคคลตามกฎหมาย ความ
ไม่สอดคล้องของกฎหมายไทยกับอนุสญ
ั ญาฯ ในบางประเด็น การบังคับใช้กฎหมายอย่างมีประสิทธิผล นอกจากนี้ ยังมีปญ
ั หา
ในเรื่องการมีส่วนร่วม การเลือกปฏิบัติต่อคนพิการ การดูแลคนพิการในกรณีเกิดภัยพิบัติหรือสถานการณ์ฉุกเฉินทาง
มนุษยธรรมการศึกษา สุขภาพอนามัย คนพิการทางออทิสติก และสถานการณ์ของคนพิการที่เป็นชนกลุ่มน้อยและผู้ลี้ภัย
รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
82
ประจำ�ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙