รัฐธรรมนูญในอดีต รัฐธรรมนูญในอนาคต • รัฐธรรมนูญ ๒๕๔๐ และรัฐธรรมนูญ ๒๕๕๐ บัญญัตเิ รือ่ งสิทธิเชิง กระบวนการทัง้ สามแบบ ได้แก่ สิทธิในข้อมูลข่าวสาร สิทธิในการมี ส่วนร่วม และสิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุตธิ รรม สำหรับกรณี ทัว่ ๆ ไป ซึง่ รวมถึงการนำมาใช้กบั กรณีสงิ่ แวดล้อมด้วย ยกเว้น สอง กรณีทบี่ ญ ั ญัตไิ ว้สำ หรับเรือ่ งสิง่ แวดล้อมเป็นการเฉพาะ คือ สิทธิใน ข้อมูลข่าวสารและสิทธิมีส่วนร่วมในการตัดสินใจในกระบวนการ ประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม • สิทธิของชุมชนในการฟ้องหน่วยงานรัฐหากไม่ดำเนินการในการ คุ้มครองสิทธิชุมชนตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด • ควรบัญญัติเรื่องสิทธิเชิงกระบวนการสำหรับกรณีสิ่งแวดล้อม เป็นการเฉพาะทัง้ สามเรือ่ ง ได้แก่ สิทธิในข้อมูลสิง่ แวดล้อม สิทธิ มีสว่ นร่วมในการตัดสินใจเรือ่ งทีม่ ผี ลกระทบต่อสิง่ แวดล้อม และ สิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อม ผลการดำเนินงานปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ • บัญญัติเรื่องหน้าที่ของประชาชนในการปกป้องสิ่งแวดล้อม • บัญญัติเรื่องหน้าที่ของรัฐในการปกป้องสิ่งแวดล้อม โดยบัญญัติ ไว้ในหมวดแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ • ควรบัญญัติเรื่องหน้าที่ของประชาชนและหน้าที่ของรัฐในการ ปกป้องสิ่งแวดล้อมให้ชัดเจน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หน้าที่ของรัฐ ควรเขียนไว้ในลักษณะที่มีผลผูกพันที่มีบทลงโทษหากไม่ปฏิบัติ ตาม บทบาทขององค์กรสิทธิมนุษยชนและศาล องค์การระหว่างประเทศระดับภูมภิ าคด้านสิทธิมนุษยชน เช่น ศาลสิทธิมนุษยชนระดับภูมภิ าค หรือคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนระดับภูมิภาคต่าง ๆ นั้น ถือว่ามีอิทธิพลต่อการพัฒนากฎหมายระหว่างประเทศเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนอยู่ มาก พบว่าในหลายกรณีสิทธิมนุษยชนที่ได้รับการรับรองขึ้นใหม่ก็เกิดขึ้นจากแนวทางปฏิบัติของรัฐในระดับภูมิภาคก่อน แล้วจึงได้รับการรับรองในระดับระหว่างประเทศตามมา อย่างไรก็ตาม หากจะนำบทบาทของศาลสิทธิมนุษยชนหรือคณะ กรรมการสิทธิมนุษยชนระดับภูมิภาคมาปรับใช้กับศาลหรือ กสม. จะต้องพิจารณาให้รอบคอบ เพราะอำนาจ บริบท และ โครงสร้างในการบริหารจัดการมีความแตกต่างกัน ประเทศไทยไม่ได้จัดตั้งศาลสิทธิมนุษยชนขึ้นเป็นการเฉพาะ ดังนั้น การ ฟ้องร้องคดีทเี่ กีย่ วข้องกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนจะต้องพิจารณาลักษณะของข้อพิพาทว่าตกอยูภ่ ายใต้เขตอำนาจของศาลใด ศาลที่พิจารณาคดีเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนในประเทศไทยจึงแตกต่างกันไปตามแต่การนำเอากฎหมายที่ให้สิทธิ ่ ในการฟ้องร้องคดีหรือกฎหมายทีก่ ำ หนดเขตอำนาจศาลมาปรับใช้ในแต่ละกรณี ในเมือ่ ประเทศไทยไม่ได้มศี าลทีต่ ดั สินคดีหรือ บทที ๓ ข้อพิพาทเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนไว้เป็นการเฉพาะ ในอนาคตอาจต้องพิจารณาว่า กสม. ควรจะได้รับอำนาจหน้าที่ ทีม่ ากกว่าในปัจจุบนั เกีย่ วกับการวินจิ ฉัยชีข้ าด/ระงับข้อพิพาทเกีย่ วกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนในเบือ้ งต้นได้จะเป็นการดีหรือไม่ หากพิจารณาความสัมพันธ์ต่อสิทธิมนุษยชนแล้ว อาจจำแนกสิทธิในสิ่งแวดล้อมออกเป็น ๔ ระดับ ดังนี้ (๑) สิทธิในการมีชีวิตอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ไม่ทำลายสุขภาพ เป็นสิทธิในสิ่งแวดล้อมในความหมายแบบแคบ ไม่ใช่ สิทธิในสิ่งแวดล้อมอย่างเต็มรูปแบบ เป็นการผสมผสานสิทธิมนุษยชนที่มีอยู่แล้ว เช่น สิทธิในชีวิต สิทธิในสุขภาพ เข้ามา ช่วยคุ้มครองสิ่งแวดล้อม เป็นสิทธิเชิงปัจเจกบุคคล (Individual Right) การอ้างสิทธิประเภทนี้ต่อรัฐ มักจะเป็นการอ้างสิทธิ ในเชิงปฏิเสธ (Negative Rights) โดยผู้ทรงสิทธิจะเรียกร้องได้ต่อเมื่อถูกกระทบสิทธิให้อาจเสียหายหรือมีการทำให้เกิด ความเสียหายต่อตนเอง โดยเรียกร้องให้รฐั คุม้ ครองจากการทีจ่ ะไม่ถกู กระทำความเสียหายจากการได้มชี วี ติ อยูใ่ นสิง่ แวดล้อม ที่ไม่ทำลายสุขภาพเกินปกติ (๒) สิทธิในสิง่ แวดล้อมทีเ่ หมาะสมต่อประชาชน เป็นสิทธิในเชิงบวก (Positive Right) รัฐจะต้องจัดให้มสี งิ่ แวดล้อม ทีส่ ะอาด ปราศจากมลพิษตามมาตรฐานทีส่ งู ทีส่ ดุ เท่าทีร่ ฐั จะสามารถทำได้ โดยทีป่ ระชาชนไม่จำ เป็นต้องได้รบั ความเสียหาย จากการถูกกระทบสิทธิ เพียงแต่รฐั ไม่จดั ให้มสี งิ่ แวดล้อมทีส่ ะอาดตามมาตรฐานสูงทีส่ ดุ ก็ถอื ว่าประชาชนถูกกระทบสิทธิแล้ว และ ประชาชนมีสทิ ธิเรียกให้รฐั คุม้ ครองสิทธิในสิ่ แวดล้อมนีไ้ ด้ ดังนัน้ สิทธิในสิง่ แวดล้อมทีส่ ะอาดตามแนวทางนีจ้ งึ เป็นสิทธิเชิงกลุม่ หรือ สิทธิรว่ มกันของประชาชน (Collective Right) อย่างไรก็ดี สิทธิในสิง่ แวดล้อมทีส่ ะอาดอันเป็นสิทธิในเชิงบวกนี้ ยังคงได้รบั การโต้แย้ง จากประเทศพัฒนาแล้วว่าสิทธิดงั กล่าวนีไ้ ม่ใช่สทิ ธิมนุษยชน เพราะขาดองค์ประกอบความเป็นสากลของสิทธิมนุษยชน รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 57 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙

Выберите целевой абзац3

Подключиться к абзацу
Connect to an entity
Disable highlights
Добавить в оглавление