มาตรา 58 การดําเนินการใดของรัฐหรือที่รัฐจะอนุญาตให้ผู้ใดดําเนินการ ถ้าการนั้นอาจมี
ผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ คุณภาพสิ่งแวดล้อม สุขภาพอนามัย คุณภาพชีวิต หรือส่วนได้เสีย
สําคัญอื่นใดของประชาชนหรือชุมชนหรือสิ่งแวดล้อมอย่างรุนแรง รัฐต้องดําเนินการให้มีการศึกษา
และประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนหรือชุมชน และจัดให้มีการ
รับฟังความคิดเห็นของผู้มีส่วนได้เสียและประชาชนและชุมชนที่เกี่ยวข้องก่อน เพื่อนํามาประกอบการ
พิจารณาดําเนินการหรืออนุญาตตามที่กฎหมายบัญญัติ
บุคคลและชุมชนย่อมมีสิทธิได้รับข้อมูล คําชี้แจง และเหตุผลจากหน่วยงานของรัฐก่อนการ
ดําเนินการหรืออนุญาตตามวรรคหนึ่ง
ในการดํ าเนิ นการหรื ออนุ ญาตตามวรรคหนึ่ ง รั ฐต้ องระมั ดระวั งให้ เกิ ดผลกระทบต่ อ
ประชาชนชุมชน สิ่งแวดล้อม และความหลากหลายทางชีวภาพน้อยที่สุด และต้องดําเนินการให้มีการ
เยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหายให้แก่ประชาชนหรือชุมชนที่ได้รับผลกระทบอย่างเป็นธรรมและ
โดยไม่ชักช้า
อี กทั้ งในบทบั ญญั ติ ตามมาตรา 59 ได้ กํ าหนดให้ รั ฐต้ องเปิ ดเผยข้ อมู ล หรื อข่ าวสาร
สาธารณะในครอบครองของหน่วยงานของรั ฐที่มิ ใช่ ข้ อมู ลเกี่ ยวกั บความมั่ นคงของรั ฐ หรื อเป็ น
ความลับของทางราชการตามที่กฎหมายบัญญัติ และต้องจัดให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสาร
ดังกล่าวได้โดยสะดวก
หากพิจารณาในแง่โครงสร้างและกฎหมายรัฐธรรมนูญและกฎหมายอื่นที่บัญญัติตาม
ลายลักษณ์อักษร ที่เกี่ยวข้องในการให้อํานาจชุมชนมีสิทธิในการจัดการและใช้ทรัพยากรใน
ชุมชนนั้นได้กําหนดไว้ชัดเจน และมีกลไกหรือหน่วยงานที่มีบทบาทและหน้าที่ปฏิบัติให้เป็นไป
ตามหลักการนี้ โดยมีการตรวจสอบ ปรับปรุงข้อกฎหมายที่ยังเป็นปัญหาต่อสิทธิชุมชน และมี
สภาพบั ง คั บ ให้ ป ฏิ บั ติ ต ามหรือ มี บ ทลงโทษหากละเว้ น การปฏิ บั ติ ต ามกฎหมาย รวมถึ ง ให้
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทําตามข้อเสนอแนะต่าง ๆ ในเชิงนโยบาย อย่างไรก็ตามในทางปฏิบัติ
นั้น ยังคงมีการละเมิดสิทธิชุมชนในประเทศไทยมาอย่างต่อเนื่อง และ��ิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้น
ในสถานการณ์ทางการเมืองที่กลไกของรัฐ ไม่ได้ดําเนินการตามเจตนารมณ์ของการปกครองใน
ระบอบประชาธิปไตย รวมถึงระบบการตรวจสอบและการบังคับใช้กฎหมายยังเอื้อให้เกิดความ
เหลื่อมล้ําระหว่างสิทธิของผู้ที่มีอํานาจไม่เท่าเทียมกัน
28