56
รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
มาตรฐานการปฏิ บั ติ ที่ ดี ใ นการผลิ ต อาหาร (Good Manufacturing Practices : GMP)
เรียกยอวา GMP คือ ระบบประกันคุณภาพที่มีการปฏิบัติในการผลิตอาหาร เพื่อใหเกิดความปลอดภัยและมั่นใจ
ตอการบริโภค หลักการของ GMP ครอบคลุมตั้งแตสถานที่ตั้งของสถานประกอบการ โครงสรางอาคาร ระบบ
ปฏิบัติที่ดี มีความปลอดภัยและมีคุณภาพ ไดมาตรฐานทุกขั้นตอน ตั้งแตเริ่มตนวางแผนการผลิต ระบบควบคุม
วัตถุดิบ ระหวางการผลิตผลิตภัณฑสําเร็จรูป การจัดเก็บ การควบคุมคุณภาพและการขนสงถึงผูบริโภค รวมถึง
ระบบการจัดการที่ดีในเรื่องสุขอนามัย (Sanitation และ Hygiene)137 เมื่อสถานประกอบการอยูภายใตมาตรฐาน
GMP จึงไมจําเปนตองมีการเลือกปฏิบัติหรือการบังคับตรวจเลือดเพื่อหาเชื้อเอชไอวีในตัวผูสมัครงาน
หลักการปองกันสองชั้น (Double Prevention) ในธุรกิจสถานพยาบาล138 เปนมาตรการสําคัญ
เพื่อการควบคุมการแพรระบาดของโรคอยูแลว จึงไมจําเปนตองตรวจเลือดกอนเขาทํางาน
นอกจากนี้ ผูเขารวมสนทนากลุมลูกจางในสถานประกอบการ ในธุรกิจโรงแรม อาหาร/บริการ
ยังใหขอสังเกตไวอยางนาสนใจวา ถึงที่สุดแลว การแพรระบาดของเชื้อเอชไอวีในธุรกิจประเภทนี้ ยังไมนากลัวเทา
เชื้อไวรัสตับอักเสบอีกดวย139
3.3 บทวิเคราะหเรื่องการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
นับตั้งแตการตรวจพบผูติดเชื้อเอดสรายแรกในประเทศไทยในป พ.ศ. 2527 แนวทางการทํางาน
แกไขปญหาเอดสของประเทศไทยที่ผานมา เนนการทํางานเชิงรณรงคและปองกันการแพรระบาดเปนหลัก
โดยเฉพาะนโยบายการลดอัตราการรับ-ถายทอดเชื้อเอชไอวีรายใหมลงครึ่งหนึ่งภายในป พ.ศ. 2554 (Half by
2011) ภายใตแผนยุทธศาสตรบูรณาการเพื่อการปองกันและแกไขปญหาเอดสระดับชาติ (พ.ศ. 2550 - 2554)
ซึ่งถูกวิจารณจากองคกรพัฒนาเอกชนวาเปนการทํางานอยูบนฐานความรูดานวิทยาศาสตรการแพทย โดยใชขอมูล
ความรูดานระบาดวิทยาเปนองคความรูในการพัฒนาและกํากับนโยบายเพียงมิติเดียว และแมวาการดําเนินการ
ตามนโยบายอยางแข็งขันอาจจะชวยลดอัตราการรับ-ถายทอดเชื้อเอชไอวีรายใหมได แตก็อาจทําไดเพียงระยะสั้น
ไมสามารถปองกันและแกปญหาไดในระยะยาว เนื่องจากขาดการใชองคความรูที่จะทําใหเขาใจปญหาเชิงสังคม
วัฒนธรรมในกลุมเสี่ยง และที่สําคัญนโยบายเชนนี้ ยังสงผลกระทบใหเกิดการตีตราและการเลือกปฏิบัติในกลุม
ประชากรที่ถูกระบุวาเปนกลุมที่มีความเสี่ยงสูงสุด (Most At Risk Populations - MARPs) ดวย ดังนั้น ในการ
แกไขปญหาเอดส จําเปนตองมีการใชองคความรูดานอื่น ๆ โดยเฉพาะองคความรูดานสังคมวัฒนธรรมและมุมมอง
ดานสิทธิเพิ่มเติม140
อยางไรก็ดี นาสนใจวาในยุทธศาสตรปองกันและแกไขปญหาเอดสแหงชาติ พ.ศ. 2555 – 2559
ได เ พิ่ ม มุ ม มองเรื่ อ งสิ ท ธิ ไว อ ย า งน า สนใจ โดยเฉพาะมี ก ารกํ า หนดวิ สั ย ทั ศ น เรื่ อ ง “การไม มี ก ารตี ต ราและ
การเลือกปฏิบัติ” โดยเปาหมายในป พ.ศ. 2559 กําหนดให
(1) มีการแกไขกฎหมายและนโยบายที่เปนอุปสรรคตอการเขาถึงบริการปองกัน รักษา ดูแล และ
บริการรัฐสาธารณะ
ศูนยเครือขายขอมูลอาหารครบวงจร, Good Manufacturing Practice/GMP [ออนไลน] http://www.foodnetworksolution.com/wiki/word/0352/
good-manufacturing-practice-gmp
138
เจาหนาที่จากโรงพยาบาลแหงหนึ่งที่ไดรับมาตรฐาน ASO Thailand, การสนทนากลุมผูประกอบการ, 14 มีนาคม 2556
139
การสนทนากลุมลูกจางในสถานประกอบการ 8 มีนาคม 2556
140
คณะกรรมการเครือขายองคกรพัฒนาเอกชนดานเอดส, รายงานการวิเคราะหนโยบายการตอบสนองตอปญหาเอดสของประเทศไทยในมุมมองของ
ภาคประชาสังคม ป พ.ศ. 2552, (เชียงใหม: ดาราวรรณการพิมพ, 2553), หนา 26-29.
137