แหง a i l aชาติ N nd งา สํานaักtio nal Th นค ณ ยชน m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of n ssi Hu Rights C om m i 2.4 การบริหารจัดการที่ดินที่ดี การบริ ห ารจั ด การที่ ดิ น ของรั ฐ ในป จ จุ บั น ที่ มี ป  ญ หามากเพราะเหตุ ป  จ จั ย หลายประการ เช น ความไม ส อดคล อ งกั บ บริ บ ทของท อ งถิ่ น การมุ  ง เน น แต เ ศรษฐกิ จ โดยละเลยมิ ติ ท างสั ง คม วั ฒ นธรรม และระบบนิเวศทางธรรมชาติ จึงทําใหเกิดความไมเปนธรรมกับประชาชนที่ยากจนและดอยโอกาส ดังนั้น การดําเนินการปกปองคุมครองสิทธิของประชาชนจึงตองมีองคความรูทางทฤษฎีมาชวยเสริมการคิดวิเคราะห ซึ่งไดนําเรื่องธรรมาภิบาลและเรื่องหลักนิติธรรมมาอธิบายประกอบดังนี้ 2.4.1 ธรรมาภิบาล แนวคิดธรรมาภิบาลหรือ Good governance แพรหลายในประเทศไทยราวตนศตวรรษที่ 2540 โดยไดมีการบัญญัติศัพทขึ้นมาหลายคํา เชน ธรรมาภิบาล ประชารัฐ ธรรมรัฐ ระบบบริหารกิจการบานเมือง และสังคมที่ดี บริษัทภิบาล เปนตน สวนธรรมาภิบาลในการบริหารจัดการที่ดินเกี่ยวของกับธรรมาภิบาล ในการบริหารการจัดการองคกรหลายประการ ศิริรักษ ปภัสรวิจิตร (2548) ศึกษาการบริหารรัฐวิสาหกิจ ตามหลักธรรมาภิบาลซึ่งประกอบดวย หลักนิติธรรม หลักความโปรงใส หลักการมีสวนรวม หลักความรับผิดชอบ และหลักความคุมคา พบวา ปญหาอุปสรรคในการบริหารงานเปนปญหาที่มาจากทั้งปจจัยภายนอกและปจจัย ภายใน นอกจากนี้ ความสับสนตอวัตถุประสงคของรัฐบาลคือ เปนมูลเหตุที่สําคัญที่กอใหเกิดปญหาในการบริหาร จัดการรัฐวิสาหกิจ ชาติชาย นรเศรษฐาภรณ (2545) วิจัยเรื่อง “ธรรมาภิบาลในความหมายของภาครัฐ เอกชน และประชาชน” กรณีโครงการโรงไฟฟาพลังความรอนถานหิน “หินกรูด” พบวา หลักนิติธรรม คือ ศูนยกลาง ของหลักตาง ๆ ในการสรางธรรมาภิบาลในภาครัฐจะเนนในเรื่องของสัญญาที่ผูกกับคูสัญญา และการดําเนินงาน โครงการตามกระบวนการของรัฐธรรมนูญเดิม ในสวนของภาคเอกชน หลักธรรมาภิบาลที่ภาคเอกชนยึดถือ และให ค วามสํ า คั ญ เป น พิ เ ศษมากกว า หลั ก อื่ น ๆ คื อ หลั ก นิ ติ ธ รรม และหลั ก ความคุ  ม ค า ประสิ ท ธิ ภ าพ ประสิทธิผล ในขณะที่หลักการมีสวนรวมคือ หัวใจของภาคประชาชนในการที่จะสรางธรรมาภิบาล ภาคประชาชน เห็ น ว า ประชาชนควรได รั บ โอกาสการมี ส  ว นร ว มในการตั ด สิ น ใจทุ ก ขั้ น ตอน ไม ว  า จะเป น ขั้ น ตอนของการ กํ า หนดนโยบาย การพิ จ ารณา ตลอดจนขั้ น ตอนของการดํ า เนิ น การโครงการจากแบบจํ า ลองที่ ไ ด จ าก การวิเคราะหปรากฏการณหลักอื่น ๆ ที่เปนองคประกอบของการสรางธรรมาภิบาลเปนแคสวนประกอบ ที่อยูรายรอบหลักการมีสวนรวมเทานั้น คําฝน ดวงมี และคณะ (2550) ศึกษาเรื่อง “หลักการบริหารกิจการบานเมืองที่ดีของเทศบาล ตําบลบางประหัน” ผลการศึกษา พบวา ปจจัยที่ทําใหกระบวนการบริหารกิจการบานเมืองที่ดีของเทศบาล ตํ า บลบางประหั น บรรลุ ผ ลสํ า เร็ จ ผู  บ ริ ห ารจะต อ งสร า งความร ว มมื อ ให เ กิ ด ขึ้ น ทั้ ง ในส ว นของเจ า หน า ที่ และประชาชน ประสิ ท ธิ ภ าพและประสิ ท ธิ ผ ลจะไม เ กิ ด ขึ้ น ถ า ไม ไ ด รั บ ความร ว มมื อ จากภาคประชาชน และความเขาใจรวมกันของเจาหนาที่กับเปาหมายของการพัฒนา ปจจัยที่เกื้อหนุนตอกระบวนการบริหาร จัดการที่ดีของเทศบาลตําบลบางประหัน คือ ภาวะผูนําของนายกเทศมนตรี การพัฒนาบุคลากรของหนวยงาน ใหมีทัศนคติเชิงบวกในการใหบริการประชาชน หนวยงานมีคาตอบแทนแกเจาหนาที่ที่เหมาะสม และสราง ความเขาใจแกประชาชนในภารกิจและการดําเนินงานของเทศบาล โดยเฉพาะการมีสวนรวมของประชาชน 44 รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”