แหง
a i l aชาติ
N
nd
งา
สํานaักtio nal
Th
นค
ณ
ยชน
m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of
n
ssi
Hu
Rights C om m i
ตรงสภาพของที่ดินที่เปนเกาะและที่ดินซึ่งมิใชที่เกาะเทานั้น ซึ่งคงมิใชความผิดของผูครอบครองที่ดินบนเกาะ
ที่เกิดและอยูอาศัยบนเกาะของประเทศไทย แตจําตองมีกฎหมายบังคับแตกตางกับผูครอบครองที่ดินที่มิใช
ที่เกาะอันทําใหตองเสียสิทธิในที่ดินไป ซึ่งเมื่อพิจารณาแลว กฎกระทรวงฉบับที่ 43 (พ.ศ. 2537) เปนเพียง
กฎหมายลํ า ดั บ รองที่ อ อกมาโดยอํ า นาจของฝ า ยบริ ห ารเป น กฎหมายที่ อ อกโดยมิ ไ ด ผ า นความเห็ น ชอบ
จากรัฐสภา ซึ่งเปนองคกรนิติบัญญัติตามรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย อันมาจากตัวแทนของประชาชน
ที่จะชวยกลั่นกรองกฎหมาย อีกทั้งเนื้อหาของกฎกระทรวงฉบับที่ 43 (พ.ศ. 2537) ขอ 14 (3) มีผลกระทบ
ตอสิทธิเสรีภาพและความเสมอภาคของประชาชน ซึ่งกฎหมายที่มีเนื้อหาลักษณะดังกลาวจะตองออกโดยผาน
ความเห็นชอบจากรัฐสภาเทานั้น ตามนัยรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 มาตรา 29
ทั้งยังเปนการขัดตอหลักความเสมอภาค ตามมาตรา 30 และการคุมครองสิทธิในทรัพยสินตามมาตรา 41
3. มาตรการตามกฎกระทรวงฉบับที่ 43 (พ.ศ. 2537) ขอ 14 (3) เปนการขัดตอประมวลกฎหมาย
ที่ดิน ซึ่งตามมาตรา 59 ทวิ แหงประมวลกฎหมายที่ดิน รัฐยังใหการรับรองสิทธิของผูครอบครองที่ดินมากอน
ประมวลกฎหมายที่ดิน โดยมิไดแจงการครอบครองที่ดิน (ส.ค.1) ตามมาตรา 5 แหงพระราชบัญญัติใหใช
ประมวลกฎหมายที่ดิน (พ.ศ. 2497) และเปดโอกาสใหไดรับเอกสารสิทธิที่ดินไดภายใตหลักเกณฑที่กฎหมาย
กําหนดแตกฎกระทรวงฉบับที่ 43 (พ.ศ. 2537) ขอ 14 (3) ซึ่งออกโดยอาศัยอํานาจตามมาตรา 6 มาตรา 8
และมาตรา 15 แหงพระราชบัญญัติใหใชประมวลกฎหมายที่ดิน (พ.ศ. 2497) และมาตรา 56 แหงประมวล
กฎหมายที่ดิน (พ.ศ. 2497) กลับไมรับรองสิทธิของประชาชนผูซึ่งครอบครองทําประโยชนในที่ดินมากอน
ประมวลกฎหมายที่ ดิ น โดยมิ ไ ด แจ ง การครอบครองที่ ดิ น ทั้ ง ยั ง เป น การจํ า กั ด สิ ท ธิ ข องประชาชนดั ง กล า ว
และเปนการยกเลิกสิทธิในที่ดินของประชาชนที่พระราชบัญญัติใหใชประมวลกฎหมายที่ดินและประมวลกฎหมาย
ที่ดินไดรับรองสิทธิไวและใหโอกาสในการออกเอกสารสิทธิตามมาตรา 59 ทวิ แหงประมวลกฎหมายที่ดิน
ไดกลาวคือ กฎกระทรวงฉบับที่ 43 (พ.ศ. 2537) ขอ 14 (3) ซึ่งเปนกฎหมายลําดับรองที่ออกโดยฝายบริหาร
กลับมีเนื้อหาที่ขัดกับเจตนารมณ ตามมาตรา 59 ทวิ แหงประมวลกฎหมายที่ดินที่เปนกฎหมายแมบทที่ให
อํานาจในการออกกฎกระทรวงไว เนื่องจาก ที่ดินบนเกาะไมสามารถใชมาตรา 59 ทวิ ในการออกเอกสารสิทธิได
กฎกระทรวงฉบั บ ที่ 43 (พ.ศ. 2537) ข อ 14 (3) จึ ง ขั ด ต อ ประมวลกฎหมายที่ ดิ น และขั ด ต อ หลั ก นิ ติ รั ฐ
เทากับวากฎหมายลําดับรองยกเลิกกฎหมายระดับพระราชบัญญัติ
และงานวิจัยเรื่อง การเดินสํารวจออกโฉนดที่ดินในพื้นที่ที่มีปญหาการถือครอง โดยนิติรัฐ ไชยศรี
ชีใ้ หเห็นถึงสถานการณปญ
หาการออกโฉนดทีด่ นิ ทีเ่ กิดมาจากการตีความกฎหมายของหนวยงานภาครัฐทีไ่ มตรงกัน
ตลอดจนขอเท็จจริงเกี่ยวกับการสํารวจจําแนกประเภทที่ดินของรัฐและเอกชนยังไมชัดเจน ประกอบกับหลักเกณฑ
วิธีการ และเงื่อนไขในการออกโฉนดที่ดินใชมานานแลว ที่จําเปนตองมีการปรับปรุงแกไขกฎหมายที่เปนอุปสรรค
ในการปฏิบัติงาน โดยการศึกษาพบวา
1. ปญหาการเดินสํารวจออกโฉนดที่ดินโดยอาศัยหลักฐานใบจอง (น.ส.2) การยกเลิกบทบัญญัติ
ในหมวด 3 การกําหนดสิทธิในที่ดิน มาตรา 34 - 49 แหงประมวลกฎหมายที่ดิน โดยประกาศของคณะปฏิวัติ
ฉบับที่ 49 ลงวันที่ 13 มกราคม พุทธศักราช 2502 ทําใหมีการถือครองที่ดินจํานวนมากเพื่อแสวงหากําไร
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
น���ยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”
35