พันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนของระชาคมอาเซียน
Human Rights Obligations of the ASEAN Community
มากยิ่งขึ้น แม้ว่าการประกอบอาชีพของแรงงานในประชาคมอาเซียนจะเปิดเสรีเฉพาะภาคแรงงานมีฝีมือเท่านั้น แต่การ
เปิดพรมแดนและการเดินทางติดต่อของประชากรอาเซียนเพื่อการค้าขาย ท่องเที่ยวและทำงานย่อมทำให้เกิดความเสี่ยง
ของประชากรที่จะถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนในรูปแบบต่าง ๆ สภาพของปัญหาที่จะมีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้นนี้ ทำให้ต้อง
พิจารณาว่า การทำงานของคณะกรรมาธิการภายใต้ขอบเขตอำนาจหน้าที่และข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นตลอดหกปีที่ผ่านมา
จะสามารถเป็นกลไกที่มีประสิทธิภาพในการขับเคลื่อนให้เกิดการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในประชาคมอาเซียน
ได้อย่างแท้จริงหรือไม่
๖.๒.๒ ความท้าทายในการปรับปรุงกลไกสิทธิมนุษยชนอาเซียน
ความท้าทายประการสำคัญทีจ่ ะเกิดขึน้ ในปี พ.ศ. ๒๕๕๗ ต่อเนือ่ งกับปี พ.ศ. ๒๕๕๘ ซึง่ เป็นระยะ
เวลาที่ครบ ๖ ปีนับตั้งแต่มีการประกาศใช้เอกสารขอบเขตอำนาจหน้าที่คือการทบทวนเอกสารดังกล่าว ซึ่งผู้วิจัยเห็นว่า
คณะผู้ยกร่างเอกสารขอบเขตอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมาธิการตระหนักถึงอุปสรรคในการเจรจาขอบเขตอำนาจหน้าที่
ของคณะกรรมาธิการในระยะเริ่มแรก จึงได้กำหนดกระบวนการให้มีการทบทวน (Review) ขอบเขตอำนาจหน้าที่ของ
คณะกรรมาธิการเมื่อครบระยะเวลา ๕ ปีนับตั้งแต่มีการประกาศใช้ ซึ่งที่ประชุมรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศอาเซียน
เป็นผู้มีอำนาจดำเนินการทบทวน โดยคณะกรรมาธิการจะทำการประเมินการดำเนินงานและจัดทำข้อเสนอแนะเพื่อ
การทบทวนขอบเขตอำนาจหน้าที่ต่อที่ประชุมรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศอาเซียน ซึ่งในแผนงาน ๕ ปีของ
คณะกรรมาธิการ ได้กำหนดให้คณะกรรมาธิการเริ่มการพิจารณากระบวนการทบทวนขอบเขตอำนาจหน้าที่เพื่อเสริม
ภารกิจในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของคณะกรรมาธิการ ในการนี้ ประเทศสมาชิกหลายประเทศได้เสนอ
แผนงานสำหรับปี พ.ศ. ๒๕๕๗ หลายประการเพื่อให้มีการพิจารณาประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการปรับปรุงเอกสารขอบเขต
อำนาจหน้าที่ เช่น อินโดนีเซีย สิงคโปร์และไทยจะร่วมกันเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมเพื่อพิจารณาการทบทวนเอกสาร
ดังกล่าว และประเทศไทยได้เสนอจัดประชุมในหัวข้อกลไกการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในระดับภูมิภาคซึ่งจะมี
การเปรียบเทียบกลไกสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคอื่น ๆ เช่น อเมริกา ยุโรป อาฟริกา เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการเสนอแนะ
ปรับปรุงกลไกของอาเซียนต่อไป
๑. ความท้าทายในเนื้อหาของเอกสารขอบเขตอำนาจหน้าที่ฉบับใหม่
เอกสารขอบเขตหน้าที่ฉบับปัจจุบันถูกใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการ
มาเป็นระยะเวลากว่า ๖ ปีนบั แต่การจัดตัง้ องค์กร อย่างไรก็ตาม เอกสารขอบเขตหน้าทีย่ งั ปรากฏข้อจำกัดอยูห่ ลายประการ
เช่น ความไม่สมดุลในภารกิจด้านการคุ้มครองและด้านส่งเสริมสิทธิมนุษยชน บทบัญญัติต่าง ๆ ในเอกสารขอบเขตหน้าที่
ให้น้ำหนักไปที่ภารกิจด้านการส่งเสริมมากกว่าด้านการคุ้มครองด้านสิทธิมนุษยชน โดยมีเพียงข้อ ๔.๑๐ ที่ระบุให้
คณะกรรมาธิการสามารถขอรับข้อมูลจากประเทศสมาชิกในเรื่องสิทธิมนุษยชนที่แสดงถึงภารกิจด้านการคุ้มครองสิทธิ
มนุษยชนอย่างชัดแจ้ง ส่วนกลไกการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่สำคัญ คือ การรับเรื่องราวร้องทุกข์จากประชาชนที่ถูกละเมิด
สิทธิยังไม่ปรากฏในเอกสารขอบเขตอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมาธิการ กลไกในการรับเรื่องราวร้องทุกข์อาจถูกพัฒนาให้
เกิดขึ้นได้จากการใช้อำนาจหน้าที่ของคณะกรรมาธิการตามมาตรา ๔.๑๐ แต่ในทางปฏิบัติคณะกรรมาธิการมักประสบ
ปัญหาในการใช้กลไกตามข้อกำหนดดังกล่าว อันเนื่องมาจากการต้องได้รับฉันทามติจากผู้แทนของทุกประเทศและประเด็น
การละเมิดสิทธิมนุษยชนที่เกิดขึ้นในภูมิภาคอาเซียนมักถูกพิจารณาว่าเป็นกิจการภายในของประเทศสมาชิก และการ
หยิบยกประเด็นดังกล่าวขึ้นพิจารณาเข้าข่ายเป็นการแทรกแซงกิจการภายใน ดังที่ได้กล่าวถึงข้างต้น นอกจากนี้ แม้จะ
มีบทบัญญัติบางมาตราในเอกสารขอบเขตอำนาจหน้าที่ที่เปิดช่องทางให้ที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนและ
สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
87
Выберите целевой абзац3
Подключиться к абзацу
Connect to an entity
Disable highlights
Добавить в оглавление