107 รายงานผลการประเมินสถานการณ์ ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒ ช่วยเหลือผู้ตกเป็นเหยื่อได้ 19 คนรวมถึงเด็กอายุต�่ำกว่า 15 ปี น�ำเข้าสู่กระบวนการเบื้องต้นได้ 10 คน222 ศูนย์ฯ เชื่อว่าการกระท�ำผิดจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น เนื่องจากปัจจุบันสื่อออนไลน์เข้าถึงได้ง่าย กลุ่มผู้กระท�ำผิดจึงเปลี่ยน พฤติกรรมใช้สื่อออนไลน์เป็นช่องทางในการล่อลวงผู้เสียหายมากขึ้น โดยผู้ที่พบเห็นการกระท�ำความผิดสามารถ แจ้งเบาะแสมายังศูนย์ฯ เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการสืบสวนจับกุมได้223 6. การคุ้มครองเด็กในกระบวนการยุติธรรม ทัง้ นี้ เพือ่ เตรียมเด็กให้มคี วามพร้อมในการกลับคืนสูส่ งั คม กรมพินจิ และคุม้ ครองเด็กและเยาวชนมีการให้ การศึกษาและพัฒนาอาชีพแก่เด็กทีเ่ ข้าสูส่ ถานพินจิ ฯ ตั���้ แต่แรกรับโดยร่วมกับส�ำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) และผู้ประกอบการเอกชน ทั้งวิชาพื้นฐาน การฝึกทักษะชีวิต และการฝึกวิชาชีพ เพือ่ สร้างทางเลือกในการด�ำรงชีวติ มีการประเมินความเสีย่ งของเด็กและความพร้อมของครอบครัวก่อนปล่อยตัวเด็ก รวมทั้งมีการติดตามหลังการปล่อยตัวโดยมีนักสังคมสงเคราะห์ หน่วยงานภาครัฐ และเครือข่ายในชุมชน เช่น ผู้น�ำ ชุมชน บริษัทห้างร้าน และอาสาสมัครต่าง ๆ มีส่วนช่วยติดตามเด็ก ทั้งนี้ ในปี 2560 - 2561 สามารถติดตามเด็ก ได้ร้อยละ 93 และมีอัตราเด็กไม่กระท�ำผิดซ�้ำกว่าร้อยละ 90225 ในส่วนการปฏิบัติต่อเด็กโยกย้ายถิ่นฐาน รัฐบาลมีนโยบายที่จะไม่คุมขังเด็กหลบหนีเข้าเมืองตาม แนวปฏิบตั ริ ะหว่างประเทศ ทีผ่ า่ นมา มีการปล่อยตัวเด็กโดยเจ้าหน้าทีร่ ฐั อนุญาตให้แม่ของเด็กออกมาด้วย และมีการ จั ด ให้ แ ม่ แ ละเด็ ก อยู ่ ที่ บ ้ า นพั ก เด็ ก และครอบครั ว ของกระทรวงการพั ฒ นาสั ง คมและความมั่ น คงของมนุ ษ ย์ อย่างไรก็ดี แนวปฏิบตั ดิ งั กล่าวมีการด�ำเนินการเฉพาะห้องกักทีก่ รุงเทพฯ (สวนพลู) เท่านัน้ ทัง้ นี้ เมือ่ วันที่ 21 มกราคม 2562 หน่วยงานของรัฐ 7 หน่วยงาน ประกอบด้วยส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติ กระทรวงการพัฒนาสังคมและ 222 จาก ตร. ชุด TICAC จับกุมผู้ต้องหาละเมิดทางเพศเด็ก, โดย ส�ำนักข่าว INN, ๒๕๖๒ . สืบค้นจาก https:// www.innnews.co.th/crime/news_419780/ 223 จาก TICAC โชว์ผลงาน ๒ ปี จับล่วงละเมิดเด็กทางไซเบอร์ ๗๑ คดี, โดย ผู้จัดการออนไลน์, ๒๕๖๑. สืบค้นจาก https://mgronline.com/crime/detail/9610000003408 224 จาก หนังสือกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ด่วนที่สุด ที่ ยธ ๐๔๑๑/๖๘๔๙ ลงวันที่ ๓๑ ตุลาคม ๒๕๖๒. 225 จาก การประชุมร่วมกับหน่วยงานภาครัฐเพือ่ รับทราบข้อมูลเพือ่ ประกอบการจัดท�ำร่างรายงานคูข่ นานการปฏิบตั ติ าม อนุส��ญญาว่าด้วยสิทธิเด็กของ กสม. เมื่อวันที่ ๒๘ มีนาคม ๒๕๖๒ จัดโดย ส�ำนักงาน กสม. บทที่ 4 การประเมินสถานการณ์ สิทธิมนุษยชนของกลุ่มบุคคล หลักการส�ำคัญประการหนึ่งในการปฏิบัติต่อเด็กที่กระท�ำผิดตามข้อ 40 ของอนุสัญญา CRC คือ การส่งเสริมให้เด็กสามารถกลับคืนสู่สังคมและท�ำประโยชน์แก่สังคมได้ การน�ำมาตรการพิเศษมาใช้แทนการด�ำเนิน คดีอาญาต่อเด็กจึงเป็นมาตรการส�ำคัญในการส่งเสริมเด็กตามหลักการดังกล่าว ทั้งนี้ พระราชบัญญัติศาลเยาวชน และครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 86 และมาตรา 90 ก�ำหนดให้มีการ จัดท�ำแผนแก้ไขบ�ำบัดฟืน้ ฟูเด็กหรือเยาวชนทีต่ อ้ งหาว่ากระท�ำผิดอาญาทัง้ ในชัน้ ก่อนฟ้องคดีและระหว่างการฟ้องคดี ได้โดยมีเงื่อนไขบางประการเพื่อให้เด็กได้แก้ไขพฤติกรรม ซึ่งมีข้อมูลจากกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนว่า ตัง้ แต่ปี 2558 มีคดีทเี่ ข้าเกณฑ์จดั ท�ำแผนแก้ไขบ�ำบัดฟืน้ ฟูตามมาตราดังกล่าวมากขึน้ และมีกรณีทมี่ กี ารจัดท�ำแผน ส�ำเร็จมากขึ้น และระหว่างปีงบประมาณ 2559 ถึงวันที่ 31 กรกฎาคม 2562 ได้น�ำมาตรการพิเศษมาใช้แทนการ ด�ำเนินคดีอาญาแก่เด็กและเยาวชนจ�ำนวน 6,331 คดี คิดเป็นร้อยละ 17.76 ของคดีทั้งหมด224