คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
94
ผลกระทบที่เกิดขึ้นโดยเมื่อวันที่ 12 - 14 มิถุนายน 2562 ตัวแทนชาวบ้าน 5 หมู่บ้านในจังหวัดอุดรมีชัย ประเทศ
กัมพูชา ได้ยนื่ ฟ้องเป็นคดีแบบกลุม่ ต่อศาลแพ่งกรุงเทพ โดยกล่าวอ้างว่าบริษทั เอกชนของไทยแห่งหนึง่ ทีเ่ ข้าไปประกอบ
ธุรกิจในกัมพูชามีการจัดการพืน้ ทีส่ มั ปทานราว 58,000 ไร่ โดยมีการไล่รอ้ื และเผาทำลายทรัพย์ เป็นผลให้ชาวบ้านทีเ่ ป็น
เกษตรกรและมีฐานะยากจนในราชอาณาจักรกัมพูชาประมาณ 700 ครอบครัวได้รับความเดือดร้อน ต่อมา ศาลชั้นต้น
มีคำ สัง่ ไม่รบั พิจารณาคดีเป็นคดีแบบกลุม่ เนือ่ งจากเห็นว่าอาจมีอปุ สรรคด้านภาษาในการพิจารณาคดี แต่ผรู้ อ้ งสามารถ
ฟ้องคดีแบบปกติได้ ซึ่งมีรายงานว่าทนายโจทก์จะอุทธรณ์คำสั่งศาลต่อไป194
ที่ผ่านมา กสม. ได้รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการประกอบกิจการของผู้ลงทุนไทยหลายกรณี และเคยมี
ข้อเสนอแนะมาตรการเพือ่ ป้องกันปัญหาดังกล่าว เมือ่ ปี 2558 ว่า รัฐบาลควรมีการจัดตัง้ กลไกในการกำกับดูแลการลงทุน
ในต่างประเทศของผูล้ งทุนสัญชาติไทย และนำหลักการชีแ้ นะฯ มาเป็นกรอบในการดำเนินการ รวมทัง้ หากรัฐบาลประสงค์
จะแสดงเจตนารมณ์ทางการเมืองในระดับทีส่ งู ขึน้ ก็อาจพิจารณาใช้เครือ่ งมือเชิงนโยบาย อาทิ การจัดทำแผนปฏิบตั กิ าร
ระดับชาติวา่ ด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน ซึง่ คณะรัฐมนตรีได้มมี ติเมือ่ วันที่ 16 พฤษภาคม 2559 รับทราบข้อเสนอแนะนี้
และเมื่อพิจารณาแผนปฏิบัติระดับชาติฯ ในด้านการลงทุนระหว่างประเทศและบรรษัทข้ามชาติ แม้จะไม่มีการ
จัดตัง้ กลไกกำกับดูแลการลงทุนของไทยในต่างประเทศตามที่ กสม. เสนอ แต่พบว่า มีกจิ กรรมทีจ่ ะมีสว่ นช่วยป้องกันการ
ละเมิดสิทธิมนุษยชนของผู้ลงทุนไทยในต่างประเทศหลายกิจกรรม เช่น การสร้างความตระหนักแก่ผู้ประกอบการไทย
ที่จะไปลงทุนในต่างประเทศในการเคารพหลักสิทธิมนุษยชน การส่งเสริมให้ความสำคัญกับการประกอบธุรกิจที่ส่ง
ผลกระทบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม และการกำหนดแนวทางป้องกันการละเมิดสิทธิมนุษยชนในโครงการลงทุนของ
รัฐวิสาหกิจและธุรกิจไทยในต่างประเทศ รวมทั้งกลไกการร้องเรียน เป็นต้น
บทประเมินสถานการณ์และข้อเสนอแนะ
กสม. มีความยินดีทรี่ ฐั บาลได้ประกาศใช้แผนปฏิบตั กิ ารระดับชาติวา่ ด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน เป็นประเทศแรก
ในเอเชีย ซึง่ เป็นการยืนยันถึงเจตนารมณ์ของรัฐบาลในการส่งเสริมการทำธุรกิจทีเ่ คารพสิทธิมนุษยชนอย่างเป็นรูปธรรม
ประเด็นหลัก 4 ประเด็นที่กำหนดในแผนปฏิบัติการฯ ล้วนเป็นประเด็นสำคัญที่สมควรได้รับการดูแลแก้ไข ทั้งประเด็น
เรื่องแรงงานซึ่งมีความท้าทายในเรื่องของการบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองแรงงานอย่างมีประสิทธิผล การคุ้มครอง
แรงงานนอกระบบ และการปรับปรุงพัฒนากฎหมายในบางเรื่องให้สอดคล้องกับมาตรฐานระหว่างประเทศมากยิ่งขึ้น
เช่น สิทธิในการรวมตัวและการเจรจาต่อรอง เป็นต้น ส่วนอีก 3 ประเด็น คือ ด้านชุมชน ที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติ และ
สิง่ แวดล้อม ด้านนักปกป้องสิทธิมนุษยชน และด้านการลงทุนระหว่างประเทศ เป็นกรณีทกี่ ารประกอบธุรกิจส่งผลกระทบ
ต่อสุขภาพ ความปลอดภัยในชีวิต และวิถีชีวิตของชุมชน และยังคงเป็นปัญหาในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ กสม. จึงหวังว่า
แผนปฏิบัติการระดัชาติฯ จะนำไปสู่การแก้ไขปัญหาดังกล่าว รวมทั้งทำให้ผู้ประกอบการดำเนินธุรกิจโดยคำนึงถึง
สิทธิมนุษยชนมากขึ้น ในการนี้ กสม. มีข้อเสนอแนะ ดังนี้
194
จาก ขอเชิญร่วมสังเกตการณ์ การไต่สวนคดี กรณีชาวบ้านจาก #กัมพูชา ยื่นฟูอง #คดีแบบกลุ่ม [อ้างอิงจาก
สถานะเฟซบุ๊ก], โดย ETO Watch Coalition เครือข่ายติดตามการลงทุนไทยและความรับผิดชอบข้ามพรมแดน, 2562,
11 มิถุนายน. สืบค้นจาก https://www.facebook.com/ETOWatchCoalition/posts/2321477287967195/
Выберите целевой абзац3
Подключиться к абзацу
Connect to an entity
Disable highlights
Добавить в оглавление