คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
90
มาตรฐานและหลักการสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้อง เป็นต้น ทั้งนี้ แผนปฏิบัติการฯได้ระบุหน่วยงานรับผิดชอบในแต่ละ
กิจกรรม กรอบเวลาด�ำเนินการและตัวชี้วัดเป็นรายกิจกรรม รวมทั้งได้ก�ำหนดให้มีการประเมินผลช่วงครึ่งแผนฯ
ในปี 2563 และเมื่อสิ้นสุดแผนฯ ในปี 2565
3.4.2 บทบาทของรัฐวิสาหกิจในการน�ำหลักการ UNGPs มาใช้
หลักการ UNGPs ข้อ 4 ได้กล่าวถึงบทบาทหน้าที่ของรัฐที่จะต้องมีมาตรการเพื่อป้องกันการละเมิด
สิทธิมนุษยชนจากการประกอบธุรกิจที่รัฐเป็นเจ้าของหรือเป็นผู้ด�ำเนินการ ในการส่งเสริมให้มีการน�ำหลักการ UNGPs
ไปใช้ รัฐบาลไทยจึงเห็นว่ารัฐวิสาหกิจควรเป็นแบบอย่างแก่ธุรกิจเอกชนในการน�ำหลักการ UNGPs ไปปรับใช้
โดยในปี 2561 กสม. ได้ร่วมกับส�ำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ กระทรวงการคลัง และโครงการพัฒนา
แห่งสหประชาชาติ (UN Development Programme: UNDP) จัดการสัมมนาเพื่อเผยแพร่หลักการ UNGPs
แก่ผู้บริหารของรัฐวิสาหกิจกว่า 50 แห่ง183 ทั้งนี้ ตัวอย่างของรัฐวิสาหกิจที่น�ำหลักการ UNGPs ไปใช้ มีดังนี้
(1) สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย เป็นหน่วยงานรัฐวิสาหกิจแห่งแรกที่
ได้มีการประกาศนโยบายด้านสิทธิมนุษยชนตามข้อ 16 ของหลักการ UNGPs เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2562 โดยมี
สาระส�ำคัญ กล่าวคือ คณะกรรมการ ผู้บริหาร พนักงาน และลูกจ้างของสถาบันฯ ต้องตระหนักถึงความส�ำคัญและ
เคารพต่อสิทธิมนุษยชนในทุกด้านของบุคคลทุกคน ตลอดจนสังคมและชุมชนตามกฎหมายและหลักการ UNGPs รวมถึง
การปฏิบัติต่อทุกคนอย่างเท่าเทียมปราศจากการเลือกปฏิบัติ การหลีกเลี่ยงการกระท�ำที่เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน
การสนับสนุนส่งเสริมสิทธิมนุษยชน และการสื่อสาร เผยแพร่ ให้ความรู้ ท�ำความเข้าใจ ก�ำหนดแนวทาง สอดส่องดูแล
และในการสนับสนุนอื่นใดแก่ผู้เกี่ยวข้องในการด�ำเนินงานตลอดห่วงโซ่อุปทาน นอกจากนี้ สถาบันฯ จะมีการ
ตั้งคณะท�ำงานเพื่อจัดท�ำคู่มือประเมินความเสี่ยงด้านสิทธิมนุษยชน (Human Rights Due Diligence: HRDD)
อย่างไรก็ดี เนื่องจากภารกิจของสถาบันฯ มีงานวิจัยค่อนข้างหลากหลายสาขา รวมทั้งให้บริการอุตสาหกรรมด้วย
ในเบื้องต้นจึงจะเป็นการประเมินความเสี่ยงด้วยตนเองก่อน184
(2) ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย ได้มีประกาศธนาคาร
พัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย ที่ 27/2562 เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2562 เรื่อง นโยบาย
ด้ า นการเคารพสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของธนาคาร เพื่ อ สร้ า งความตระหนั ก รู ้ ตลอดจนเพื่ อ เน้ น ย�้ ำ ถึ ง ความส� ำ คั ญ ของ
การก�ำกับดูแลและบูรณาการเรื่องการเคารพสิทธิมนุษยชนตามกฎหมายและกฎระเบียบที่ให้การปกป้องสิทธิมนุษยชน
ทั้งในประเทศและระหว่างประเทศที่สอดคล้องตามวิสัยทัศน์ พันธกิจ และภารกิจของธนาคาร ซึ่งครอบคลุมถึงลูกค้า
พนักงาน ตลอดจนคู่ค้า และผู้มีส่วนได้เสียตามห่วงโซ่อุปทาน (supply chain) และห่วงโซ่คุณค่า (value chain)
นอกจากการประกาศนโยบายในการท�ำธุรกิจทีเ่ คารพสิทธิมนุษยชน ซึง่ เป็นขัน้ ตอนแรกในการน�ำหลักการ UNGPs ไปใช้
183
จาก การสัมมนาวิชาการ เรือ่ ง “Leading by Example: รัฐวิสาหกิจไทยสูต่ น้ แบบการท�ำธุรกิจทีเ่ คารพสิทธิมนุษยชน”
เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2561 ณ โรงแรมเซ็นทราบายเซ็นทารา ศูนย์ราชการและคอนเวนชันเซ็นเตอร์ กรุงเทพฯ จัดโดยส�ำนักงาน
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.
184
แบ่งเป็นความเสี่ยง 5 ด้าน ได้แก่ (1) การด�ำเนินการโครงการวิจัยในพื้นที่ (2) ความเสี่ยงต่อลูกจ้างของสถาบันฯ
(3) ความเสีย่ งต่อลูกจ้างรับเหมาค่าแรง (4) ความเสีย่ งต่อชุมชนและสังคมรอบพืน้ ทีป่ ฏิบตั กิ าร (5) ความเสีย่ งต่อลูกค้าและผูร้ บั บริการ.