‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް‬ ‫އެގްޒެކެޓިވް ސަމަރީ‬ ‫މި ރިޕޯޓަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު ‪( 6/2006‬ހިއުމަން ރައިޓްސް‬ ‫އެންމެ ގިނައިން ހުށަހަޅާފައިވަނީ ޖިސްމާނީ އަނިޔާގެ މައްސަލަތަކެވެ‪.‬‬ ‫ކޮމިޝަންގެ ޤާނޫނު)ގެ ‪ 20‬ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ‬ ‫އަދި މި މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން ޖިންސީ އަނިޔާއަށް ގިނައިން‬ ‫ކަންކަމުގެ މައްޗަށް އެކުލަވާލާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ‬ ‫ހުށަހެޅިފައިވަނީ އަންހެންކުދިންނެވެ‪ .‬ހަމައެހެންމެ‪ ،‬ދައުލަތުގެ ބެލުމުގެ‬ ‫ހާލަތު ބަޔާންކުރާ ރިޕޯޓެކެވެ‪ .‬ދިވެހިރާއްޖެ ބައިވެރިވެފައިވާ އިންސާނީ‬ ‫ދަށުގައި ތިބޭ ކުދިންނަށް މި ރިޕޯޓުގެ މުއްދަތުގައި ވެސް އަނިޔާއާ‬ ‫ޙައްޤުތަކާބެހޭ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާތަކުންނާއި‪ ،‬ދިވެހިރާއްޖޭގެ‬ ‫ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީއިންނާއި‪ ،‬ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެކުލަވާލައި‬ ‫އަމަލުކުރަމުންދާ ޤާނޫނުތަކުންނާއި ޤަވާޢިދުތަކުން އަދި އެކަށައަޅާފައިވާ‬ ‫ކުރިމަތިލާންޖެހިފައިވާކަން‬ ‫ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަމީހުންގެ ޙައްޤު‬ ‫ރައްޔިތުންނަށް‬ ‫އެހެން މީހުންނެކޭވެސް އެއްފަދައިން ކަރާމާތްތެރިކަމާއި ހަމަހަމަކަމާއެކު‬ ‫ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސިޔާސީ‪ ،‬މަދަނީ‪ ،‬އިޖްތިމާއީ‬ ‫އިމާރާތްތަކަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް‬ ‫އަދި އިގްތިޞާދީ ޙައްޤުތައް ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދެވޭ މިންވަރުގެ‬ ‫ވަދެ ނުކުމެއުޅުމަށް ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވުމާ އަދި ބޭނުންވާ ޚިދުމަތްތައް‬ ‫މަޢުލޫމާތު މި ރިޕޯޓުގައި އަލިއަޅުވާލާފައިވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫އަވަހަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އިންތިޒާމް ބައެއް ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދޭ‬ ‫އެކިއެކި‬ ‫ސިޔާސަތުތަކުން‬ ‫ރާއްޖޭގައި‬ ‫ދިރިއުޅޭ‬ ‫މަރުކަޒުތަކުގައި ހަމަޖެހިފައިވީ ނަމަވެސް‪ ،‬އެހެން ފަރާތެއްގެ އެހީތެރިކަން‬ ‫ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ޙައްޤު‬ ‫ދިވެހިރާއްޖޭގެ‬ ‫އާބާދީ‬ ‫ކުރިއަށް‬ ‫ހޯދުމަކާނުލައި ބައެއް ޚިދުމަތްތައް ހޯދަން ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ‬ ‫އޮތްތަނުގައި‬ ‫ބޮޑު‬ ‫ޢަދަދަކުން‬ ‫އިތުރުވާނެކަމަށް އަންދާޒާ ކޮށްފައިވާއިރު އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ‬ ‫ޙައްޤުތައް ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓަކައި ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑު ހަރުދަނާކުރުމަކީ‬ ‫މުހިއްމުކަމެއްކަމުގައި ފާހަގަކުރަމެވެ‪ .‬ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް‬ ‫ބޭނުންވާ‬ ‫އަޅާލުމާއި‬ ‫ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި‬ ‫ރައްކާތެރިކަން‬ ‫އުމުރުންދުވަސްވީ މީހުންގެ ރެޒިޑެންޝަލް މަރުކަޒެއް ރާއްޖޭގައި‬ ‫މިހާތަނަށް ގާއިމު ކުރެވިފައި ނުވެއެވެ‪ .‬އުމުރުންދުވަސްވީ މީހުންނާ‬ ‫ގުޅޭ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ކަނޑައަޅައި‪ ،‬އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ‬ ‫ޙައްޤުތަކާގުޅޭ ބިލެއް އެކުލަވައިލުމުގެ މަސައްކަތް ކުރެވެމުން އައުމަކީ‬ ‫އެމީހުންގެ‬ ‫ޙައްޤުތައް‬ ‫ކުރާ‬ ‫ރައްކާތެރިކުރުމަށް‬ ‫މަސައްކަތުގައި‬ ‫އެޅިގެންދިޔަ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅެއްކަން ފާހަގަކުރަމެވެ‪.‬‬ ‫މީހުންނަށް ދަތިކަމެއް ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫އަންހެނުންގެ ޙައްޤު‬ ‫ސިޔާސީ މައިދާނުގައްޔާއި ގޮތްނިންމާ ފަންތީގައި އަދިވެސް އަންހެނުން‬ ‫މަދުކަމާއި އަންހެނުން ހަރަކާތްތެރިވުމަށް ބާރުއެޅުމަށް ކުރާ މަސައްކަތް‬ ‫މިހާރަށްވުރެ އިތުރު ކުރަންޖެހޭކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ‪ .‬ވޭތުވެދިޔަ‬ ‫‪ 2‬އަހަރުގެ ތެރޭގައި ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކަށް ހުށަހަޅާފައިވާ‬ ‫ކަންބޮޑުވާ‬ ‫މައްސަލަތަކުގެ‬ ‫ތެރޭގައި‬ ‫އަނިޔާކޮށްގެން‬ ‫މައްސަލަތައް‬ ‫މިންވަރަށް‬ ‫ހުށަހަޅާފައިވާކަން‬ ‫އަންހެނުންނަށް‬ ‫ފާހަގަކުރެވުނެވެ‪.‬‬ ‫އެގޮތުން ‪ 2021‬ވަނަ އަހަރާއި ‪ 2022‬ވަނަ އަހަރު މިނިސްޓްރީ އޮފް‬ ‫ޖެންޑަރ‪ ،‬ފެމިލީ އެންޑް ސޯޝަލް ސަރވިސަސްއަށް ހުށަހަޅާފައިވާ‬ ‫މައްސަލަތަކުގެ‬ ‫‪88%‬‬ ‫އަކީ‬ ‫އަންހެނުންނަށް‬ ‫އަނިޔާކޮށްގެން‬ ‫ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލަތައްކަން ފާހަގަކުރަމެވެ‪.‬‬ ‫ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤު‬ ‫ކުޑަކުދިން ލައްވާ މަސައްކަތް ކުރުވުން މަނާކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ޤާނޫނީ‬ ‫އުނގެނުމުގެ ޙައްޤު‬ ‫އޮނިގަނޑު އިތުރަށް ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހިފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫ތައުލީމީ ދާއިރާއަށް ދައުލަތުން ބޮޑު ބަޖެޓެއް ކަނޑައަޅައި ފާއިތުވި ‪10‬‬ ‫ކުޑަކުދިންނަށް އަނިޔާ ކޮށްގެން ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނަށާއި‬ ‫މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ‪ ،‬ފެމިލީ އެންޑް ސޯޝަލް ސަރވިސަސްގެ‬ ‫ޗައިލްޑް‬ ‫އެންޑް‬ ‫ފެމެލީ‬ ‫ޕްރޮޓެކްޝަން‬ ‫ސަރވިސްއަށް‬ ‫އެންމެ‬ ‫ގިނައިން ހުށަހަޅާފައިވަނީ ޖިންސީ އަނިޔާގެ މައްސަލަތަކާއި އިހުމާލުގެ‬ ‫މައްސަލަތައްކަން ފާހަގަކުރެވޭއިރު ދިވެހި ފ��ލުހުންގެ ޚިދުމަތަށް‬ ‫‪8‬‬ ‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ރިޕޯޓް ‪2022‬‬ ‫އަހަރު ސަރުކާރުން ތައުލީމީ ދާއިރާއަށް ބޮޑެތި ހޭދަތަކެއް ކޮށްފައިވާކަން‬ ‫ފާހަގަކުރަމެވެ‪.‬‬ ‫ސަރުކާރުން‬ ‫ސްކޫލްތަކުގެ‬ ‫އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ‬ ‫އާއި ފެސިލިޓީސް ރަނގަޅުކުރުމަށް ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެއް‬ ‫ކޮށްފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪ .‬ފަންނީ އަދި މަސައްކަތްތެރިކަން‬ ‫ދަސްކޮށްދޭ ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި ބައިވެރިވާ ކުދިންގެ ނިސްބަތް މަދުކަން‬