แนวพระราชดำริในโครงการพัฒนาชนบทของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดชนัน้ พระองค์ทา่ น ทรงให้ความสำคัญต่อการส่งเสริมให้ประชาชนสามารถเลีย้ งตนให้พออยูพ่ อกินได้และมีสทิ ธิและเสรีภาพในการดำรงชีวติ อยู่ ท่ามกลางธรรมชาติอย่างถูกต้องเหมาะสม โดยทรงให้ความสำคัญต่อการพัฒนาชนบทอยู่ ๒ ประการ คือ (๑) การพัฒนา ทีม่ งุ่ สร้างความเข้มแข็งปึกแผ่นให้แก่ชมุ ชน (๒) การจัดให้มโี ครงสร้างพืน้ ฐานทีจ่ ำ เป็นต่อการผลิต เป็นต้นว่า นำ้ และการจัดการทีด่ ี เพือ่ ให้มนี ำ้ พอเพียงเพาะปลูกได้ตลอดปี แต่ปญั หาของชาวชนบท คือ ความยากจนแร้นแค้น ด้วยเหตุนี้ พระองค์ทา่ นจึงเห็นความจำเป็น ของการมีตัวอย่างความสำเร็จ เป็นต้นแบบของการพึ่งพาตนเองเพื่อให้ประชาชนได้ศึกษานำไปปฏิบัติใช้ ทรงใช้วิธีการ ทีเ่ รียกว่า “ระเบิดจากข้างใน” ในการเตรียมชุมชนให้มคี วามพร้อมและเข้มแข็งด้วยการลดค่าใช้จา่ ยในการผลิตให้เหลือน้อยทีส่ ดุ โดยสนับสนุนให้เกษตรกรใช้โคกระบือในการทำนามากกว่าใช้เครื่องจักร และใช้ปุ๋ยธรรมชาติแทนปุ๋ยเคมีที่มีราคาแพง และทำลายคุณภาพดินในระยะยาว พระราชดำริในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนนั้น ทำให้โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริระหว่างปี พ.ศ. ๒๕๐๓ – ๒๕๑๓ ขยายตัวก้าวหน้า โดยการสนับสนุนของหน่วยงานรัฐบาล ปัจจุบนั โครงการอันเนือ่ งมาจากพระราชดำริ เกิดขึ้นมากกว่า ๗,๐๐๐ โครงการ แบ่งได้เป็นโครงการที่ช่วยเหลือด้านการศึกษา สิ่งแวดล้อม สาธารณสุข สวัสดิการสังคม การพัฒนาดิน แหล่งน้ำ และการชลประทาน โดยจุดมุ่งหมายสำคัญของโครงการเหล่านี้ คือ การสนับสนุนให้ประชาชน พึ่งพาตนเองได้ในที่สุด ผลสำเร็จของงานพัฒนาจากโครงการอันเนือ่ งมาจากพระราชดำริเป็นทีป่ ระจักษ์จำ นวนมาก อย่างไรก็ดี ขอหยิบยก ผลสำเร็จบางส่วนมาเป็นตัวอย่าง ดังต่อไปนี้ การพัฒนาทรัพยากรป่าไม้ ปัญหาสิง่ แวดล้อมของประเทศทีม่ กี ารทำลายป่า จนแหล่งต้นนำ้ ลำธารถูกทำลายไป พระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระราชดำริในการแก้ไขปัญหามาต่อเนื่อง อาทิ ทรงให้ศึกษาหาความสมดุลระหว่างการใช้ประโยชน์ จากป่าชายเลนมาจัดการป่าไม้แบบยั่งยืน โดยทรงจัดตั้งศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริที่อ่าวคุ้งกระเบน อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๔ เพื่อศึกษาหาแนวทางผสมผสานการทำนากุ้งกับการทำนาไร่ให้สอดคล้อง กับสภาพแวดล้อม การขยายพันธุพ์ ชื ป่าชายเลน ทำให้อา่ วคุง้ กระเบนเป็นแหล่งอาหารและเป็นทีอ่ ยูข่ องพืชและสัตว์นำ้ หลายชนิด การพัฒนาทรัพยากรน้ำ ปัญหานำ้ ท่วม นำ้ แล้ง เป็นปัญหาทีป่ ระชาชนไทยต้องเผชิญเสมอมา พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดช จึงพระราชทานโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขึ้นในภูมิภาคต่าง ๆ โดยในปี พ.ศ. ๒๕๒๐ มีการสร้างอ่างเก็บน้ำ ขุดสระ รวมทั้ง ขุดลอกคูคลองที่ต้ืนเขินให้เป็นแหล่งกักเก็บน้ำไว้ใช้ในพื้นที่ภาคอีสานเป็นจำนวนมาก สำหรับโครงการแก้ปัญหาน้ำแล้ง สำคัญที่แสดงถึงพระอัจฉริยภาพสูงสุด คือ โครงการฝนหลวง อันมีจุดเริ่มต้นจากการเสด็จพระราชดำเนินไปเยี่ยมประชาชน ในพืน้ ทีภ่ าคอีสานเมือ่ ปี พ.ศ. ๒๔๙๘ และทรงได้รบั ทราบถึงความเดือดร้อนทุกข์ยากของราษฎรทีข่ าดแคลนนำ้ ในการอุปโภค บริโภคและการเกษตร จึงมีพระราชดำริในการสร้าง “ฝนเทียม” เพือ่ บรรเทาทุกข์ราษฎรขึน้ ทรงใช้เวลาในการวิเคราะห์ วิจยั ทบทวนเอกสารและข้อมูลต่าง ๆ ประกอบการค้นคว้าทดลองทำฝนเทียมจนถึงปี พ.ศ. ๒๕๑๒ การทดลองปฏิบัติการทำ ฝนเทียมประสบผลอย่างน่าชื่นชม นับจากนั้นมา “ฝนหลวงพระราชทาน” จึงถือเป็นความสำเร็จหนึ่งที่ช่วยแก้ปัญหา ความแห้งแล้งให้แก่ราษฎรได้ รายงานผลการประเมินสถานการณ์ 10 ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙

Select target paragraph3

Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents