บทที่ 2
การทบทวนวรรณกรรม
การประเมิ น ข้ อ มู ล พื้ น ฐานระดั บ ชาติ ด้ า นธุ ร กิ จ และสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน (National Baseline
Assessment on Business and Human Rights) ในส่ ว นที่ เกี่ ย วกั บ นโยบาย กฎหมาย และมาตรการที่
เกี่ยวข้องกับการลงทุนของประเทศนั้น จำเป็นที่จะต้องทำการสำรวจวรรณกรรมของต่างประเทศและของไทย
ที่เกี่ยวข้องกับกลไกการคุ้มครองทางด้านสิทธิมนุษยชนและการประกอบธุรกิจ ได้แก่ หลักการชี้แนะเรื่องสิทธิ
มนุ ษ ยชนสำหรั บ ธุ ร กิ จ ของสหประชาชาติ (UN Guiding Principles on Business and Human Rights:
UNGP) การประเมิ น ข้ อ มู ล พื้ น ฐานด้ า นธุ ร กิ จ และสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน (National Baseline Assessment on
Business and Human Rights) ซึ่งเป็นเครื่องมือในการจัดทำแผน NAPs ให้แก่รัฐบาลและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
อื่น ๆ ที่ดำเนินการจัดทำการศึกษาประเมินข้อมูลพื้นฐาน (Baseline study) ขึ้นทั้งในส่วนของการพัฒนาแผน
และการประเมินแผนภายหลังที่ได้จัดทำแผนดังกล่าว นอกจากนี้ ยังได้ศึกษากรณีเครื่องมือในการจัดทำแผน
NAPs ในต่ างประเทศจากปั ญ หาด้านธุร กิ จ และสิท ธิมนุ ษยชนผ่ านการทบทวนวรรณกรรมและเอกสาร มี
รายละเอียดดังนี้
2.1 หลักการชี้แนะว่าด้ วยธุรกิจและสิทธิมนุษ ยชน (Guiding Principles on Business
and Human Rights)6
หลั ก การชี้ แ นะว่า ด้ ว ยธุร กิ จ และสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ งสหประชาชาติ (UN Guiding Principles on
Business and Human Rights) ริ เริ่ ม ใช้ ในปี พ.ศ. 2554 เป็ น เอกสารที่ จั ด ทำและเผยแพร่ โดยสำนั ก งาน
ข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (The Office of the United Nations High Commissioner
for Human Rights หรือ OHCHR) โดยการสนับสนุนของเลขาธิการ สหประชาชาติ กระบวนการจัดทำใช้
เวลา 6 ปี โดยมีศาสตราจารย์ John Ruggie จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ในฐานะผู้แทนพิเศษของเลขาธิการ
สหประชาชาติ เป็นผู้จัดทำ
หลักการชี้แนะนี้ใช้เป็นกรอบสำหรับรัฐในการกำกับดูแลให้ภาคเอกชนเคารพสิทธิมนุษยชน ด้ วยการ
จัดทำ ‘พิมพ์เขียว’ สำหรับบริษัทต่าง ๆ ในการจัดการความเสี่ย งในการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่ไม่พึงประสงค์
โดยได้รั บ การสนั บ สนุ น จากภาคธุ รกิจ และภาคประชาสั งคม เช่นเดียวกับจากภาครัฐ ส่ว นต่ าง ๆ มีองค์กร
ระหว่างประเทศและระดับภูมิภาคร่วมให้ความเห็น โดยวางอยู่บนหลัก 3 ประการ คือ
6
รายละเอียดเพิ่มเติมโปรดดู United Nations Human Rights Office of the High Commissioner. (2011). Guiding
Principles on Business and Human Rights: Implementing the United Nations “Protect, Respect and
Remedy” Framework.
13