ของท้องทะเล รวมทั้งการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรในทะเลต้องเป็นไปอย่างเท่าเทียม คุ้มค่า
ชาวประมงพื้นบ้านจําแนกได้เป็น 3 ประเภท ได้แก่ (1) ชาวประมงที่ไม่มีเรือและเครื่องยนต์
ใช้ความสามารถที่ สืบทอดมาและใช้เครื่องมือง่าย ๆ ในการทํามาหากินตามริมฝั่งทะเลหรือ
ริมคลอง (2) ชาวประมงที่มีเรือแต่ไม่มีเครื่องยนต์ ชาวประมงประเภทนี้จะทํามาหากินตาม
แนวปุ าชายเลน ใช้เครื่องมือแบบง่า ย ๆ เช่น ใช้แ ร้วจับ ปู และ (3) ชาวประมงที่มีเรื อและ
เครื่ อ งยนต์ มี ข นาดความยาวเรื อ ไม่ เกิ น 10 เมตร เครื่ อ งมื อ ที่ ใ ช้ มี กํ า ลั ง ไม่ เ กิ น 30 แรงม้ า
โดยชาวประมงประเภทนี้จะทํามาหากินห่างจากฝั่งไม่เกิน 7 กิโลเมตร (องค์การความร่วมมือ
เพื่อการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติอันดามัน, ม.ป.ป.)
1.1.2 สภาพปัญหาของการทาประมงพื้นบ้านบริเวณอ่าวปัตตานี
เดิมอ่าวปัตตานีมีความอุดมสมบูรณ์ทางด้านทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลอย่าง
มาก แต่ในปั จ จุบั น ได้ มีก ารใช้ป ระโยชน์ จ ากอ่า วปั ต ตานี อ ย่ างไร้ ทิศทาง และไม่ เป็ น ระบบ
ก่อให้เกิดปัญหาต่าง ๆ เรื้อรังเป็นระยะเวลาเกินกว่าสิบปี โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปัญหาระบบนิเวศ
และทรัพยากรสัตว์น้ําชายฝั่งในพื้นที่ รอบอ่าวปัตตานีถูกทําลายจนเสื่อมโทรมลงอย่างรวดเร็ว
และอยู่ในภาวะวิกฤติ ซึ่งเกิดจากหลายสาเหตุ อาทิ การดําเนินนโยบายอย่างไม่มีแบบแผนของ
ภาครัฐ ยกตัวอย่างเช่น โครงการพัฒนาร่องน้ําและท่าเรือปัตตานี ซึ่งเป็นการขยายร่องน้ําเพื่อ
รองรับเรือขนาดใหญ่อันเนื่องมาจากความเจริญเติบโตของกิจการประมง และอุตสาหกรรม
ต่อเนื่อง โครงการ Sea Food Bank ภายใต้นโยบายแปลงสินทรัพย์เป็นทุนเพื่อแก้ปัญหาความ
ยากจน ทําให้เกิดปัญหาการครอบครองกรรมสิทธิ์ที่สาธารณะ เป็นต้น การขยายตัวของชุมชน
เมือง การขยายตัวของอุตสาหกรรมต่าง ๆ (บรรจง นะแส, ม.ป.ป.)
บนฝั่งแม่น้ําและบริเวณปากอ่าวปัตตานีมีปัญหาการบุกรุกพื้นที่ของภาคเอกชน
การทําลายแหล่งอาศัยของสัตว์หน้าดิน และแหล่งหญ้าทะเล โดยเรือประมงที่ใช้เครื่องมือทํา
ประมงที่มีประสิทธิภาพในการทําลายสูง อาทิ เครื่องมือประมงอวนตาถี่ ซึ่งถือเป็นสาเหตุสําคัญ
ที่สุดที่ทําให้ทรัพยากรธรรมชาติของอ่าวปัตตานีเสื่อมโทรม รวมทั้งทําให้ชาวประมงพื้นบ้านต้อง
สู ญ เสี ย แหล่ ง อาหารเพื่ อ การยั ง ชี พ นอกจากนี้ ยั ง พบปั ญ หาความขั ด แย้ ง จากการแย่ ง ชิ ง
ทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล เช่น ความขัดแย้งในการใช้ประโยชน์จากการจับสัตว์ น้ําบริเวณ
แหล่งหญ้าทะเลอ่าวปัตตานี
2