บทที่ 1 บทนา 1. หลักการและเหตุผล งานวิ จั ย นี้ มุ่ ง จะแก้ ไ ขปั ญ หาการเข้ า ถึ ง สิ ทธิ ชุ ม ชนของชุ ม ชนประมงพื้ น บ้ า นในอ่ า ว ปัตตานี ผู้วิจัยได้ศึกษาภาพรวมของการทําประมงพื้นบ้านในอ่าวปัตตานี และพบว่าปัญหาที่ตก แก่ชาวประมงในท้องถิ่นดังกล่าว เนื่องจากไม่เป็นไปตามตราสารระหว่างประเทศเกี่ยวกับสิทธิ มนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี ดังที่จะแสดงไว้ในหัวข้อนี้ อนึ่ง การแก้ไขปัญหาดังกล่าวอยู่ใน กรอบอํานาจหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติอันมีบทบาทในการกํากับดูแลสิทธิ ที่ถูกกระทบในสถานการณ์ปัจจุบัน 1.1 ภาพรวมของการทาประมงพื้นบ้านอ่าวปัตตานี 1.1.1 ประมงพื้นบ้านอ่าวปัตตานี จัง หวั ด ปัต ตานี เป็น พื้ นที่ ห นึ่ง ในพื้ น ที่จั งหวั ดชายแดนภาคใต้ ที่มี ภู มิป ระเทศ เป็นชายฝั่งทะเลมากจังหวัดหนึ่ง โดยมีชายฝั่งด้านนอกยาวถึง 85 กิโลเมตร และชายฝั่งทะเล ตอนบน มีอ่าวปัตตานีซึ่งมีชายฝั่งรอบอ่าวรวมกันยาว 31 กิโลเมตร อ่าวปั ตตานีถือเป็นพื้นที่ แห่งชีวิตที่สําคัญของคนในชุมชนท้องถิ่นแถบจังหวัดปัตตานี เป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ ทางด้านชีวภาพสูงมาก เป็นแหล่งอนุบาล แหล่งอาหาร แหล่งผสมพันธุ์ และแหล่งหลบภัย ของสัตว์น้ําที่สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่ง โดยอ่าวปัตตานีมีหอยธรรมชาติอยู่เป็นจํานวนมาก และยังมี กุ้ง ปู ปลา ที่อุดมสมบูรณ์มีรสชาติหวาน และให้ผลผลิตสูง ในความทรงจําของท้องถิ่น มีชุมชนชาวประมงพื้นบ้านที่ตั้งถิ่ นฐานตามชายฝั่ง เพื่ อ อาศั ย ทรั พ ยากรชายฝั่ ง และทรั พ ยากรประมงในทะเลในการดํ า รงชี วิ �� มานานแล้ ว อย่ า งน้ อ ยเมื่ อ ประมาณ 200 ปี ที่ แ ล้ ว มี ชุ ม ชนชาวประมงพื้ น บ้ า นไม่ ต่ํ า กว่ า 20 หมู่ บ้ า น จวบจนกระทั่ ง ถึ ง ปั จ จุ บั น มี ชุ ม ชนประมงพื้ น บ้ า น ตลอดแนวชายฝั่ ง จั ง หวั ด ปั ต ตานี จํ า นวน 52 หมู่ บ้ า น ประชากรประมาณ 83,000 คน โดยประชากรที่ ป ระกอบอาชี พ ประมงพื้ น บ้ า นเกื อ บทั้ ง หมดเป็ น ชาวมุ ส ลิ ม มี ร ะบบคุ ณ ค่ า และความเชื่ อ ที่ มี พื้ น ฐาน จากหลั ก การทางศาสนาอิ ส ลามที่ ว่ า ทะเลเป็ น ทรั พ ยากรที่ ใ ช้ ร่ ว มกั น ขององค์ อั ล ลอฮฺ (พระผู้ เ ป็ น เจ้ า ) ในความเชื่ อ ที่ ว่ า มี ผู้ ป กปู อ งดู แ ลรั ก ษาทะเลเรี ย กว่ า “นบี ค อยเดร์ ” การใช้ประโยชน์จากทะเลจึงต้องเคารพต่อผู้ปกปูองทะเล ต้องเรียนรู้ และเข้าใจธรรมชาติ 1