รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๖ แนวทางสิทธิมนุษยชน ให้มีรูปแบบสากลเป็นไปตามอนุสัญญา ต่อต้านการทรมานและการประติบัติหรือการลงโทษอื่นที่โหดร้าย ไร้ ม นุ ษ ยธรรม หรื อ ย่ำ � ยี ศั ก ดิ์ ศ รี โดยในปี ง บประมาณ ๒๕๕๖ กรมราชทัณฑ์ได้นำ�เครื่องพันธนาการแบบใหม่ ได้แก่ กุญแจมือ แบบปกต กุญแจมือแบบสายเข็มขัดโซ่และกุญแจเท้า ทดแทน การใช้ตรวน เพื่อความเหมาะสมในการนำ�ไปใช้ในเรือนจำ�และ ทัณฑสถาน ให้สอดคล้องกับหลักทัณฑวิทยา หลักสิทธิมนุษยชน และหลั ก กฎหมายระหว่ า งประเทศรวม ๔๕๐ ชุ ด ซึ่ ง ได้ เริ่ ม แจกจ่ายให้แก่เรือนจำ�พิเศษกรุงเทพมหานคร เรือนจำ�พิเศษธนบุรี และเรือนจำ�พิเศษมีนบุรี ปัจจุบันการใช้เครื่องพันธนาการ (ตรวน) กรมราชทัณฑ์ได้เริ่มดำ�เนินการแก้ไข โดยใช้กับ ๒ กรณี คือ ๑. การใช้ตรวนกับนักโทษที่ต้องหาคดีที่มีอัตราโทษสูง ได้เริ่มด้วยการถอดตรวน ในเรือนจำ�ใหญ่ที่มีความมั่นคงแข็งแรง และ���ยายแนวคิดไปยังเรือนจำ�อื่นๆ ต่อไป ๒. การใช้ตรวนกับผู้ต้องขังในกรณีที่ต้องเคลื่อนย้ายนักโทษออกจากเรือนจำ� ขณะนี้ได้เริ่มทดลองใช้เครื่องพันธนาการแบบใหม่ (กุญแจมือและกุญแจเท้า) ซึ่งเป็นเครื่องมือที่จัดซื้อ มาจากต่างประเทศ โดยในเบื้องต้นเริ่มทดลองใช้ที่เรือนจำ�ในกรุงเทพมหานครบางส่วน ในขณะเดียวกัน นักโทษอีกจำ�นวนมากที่ถูกคุมขังอยู่ในเรือนจำ�อื่นอีกกว่าหนึ่ง ร้อยแห่งทั่วประเทศ ที่กรมราชทัณฑ์มองว่าเป็นบุคคลอันตราย ยังคงถูกใส่ตรวนไว้ตลอดเวลา เช่นเดียวกับ นักโทษที่ถูกตัดสินประหารชีวิตแต่ยังไม่ได้ย้ายไปที่เรือนจำ�กลางบางขวาง ขณะที่นักโทษในเรือนจำ�กลาง บางขวางเอง ก็ไม่มีหลักประกันใดที่จะยืนยันว่าจะไม่ต้องกลับมาใส่ตรวนอีก ด้ า นแอมเนสตี้ อิ น เตอร์ เ นชั่ น แนล ประเทศไทย ได้ อ อกจดหมายสนั บ สนุ น นายกรั ฐ มนตรี ต่ อ โครงการนำ � ร่ อ งในการถอดตรวนผู้ ต้ อ งขั ง ในครั้ ง นี้ ด้ ว ย ซึ่ ง ถื อ เป็ น จุ ด เริ่ ม ต้ น ที่ ดี ใ น การปฏิ บั ติ ต ามหลั ก มาตรฐานสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนสากล และหวั ง ว่ า รั ฐ บาลจะมี น โยบายที่ ชั ด เจนในการ ยกเลิ ก การใส่ ต รวนและเครื่ อ งพั น ธนาการผู้ ต้ อ งขั ง ทั่ ว ประเทศในวาระต่ อ ไป เพื่ อ เป็ น การเน้ น ย้ำ � ถึ ง การเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ตามหลักปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ๓) การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิในกระบวนการยุติธรรม การดำ�เนินกระบวนการยุติธรรมเป็นมาตรการของรัฐที่มีผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพ ในชีวิตและร่างกาย เสรีภาพในการเดินทาง เสรีภาพในเคหสถาน ตลอดจนสิทธิในทรัพย์สินของบุคคลอย่าง 55