2.3 การดำเนิินการของ กสม.
ในปีี 2564 (มกราคม - ธัันวาคม) กสม.
ได้้ออกรายงานผลการตรวจสอบการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน
ที่่�เกี่่�ยวข้้องกัับกรณีีที่่�กล่่าวอ้้างว่่ามีีการทำร้้ายร่่างกาย
หรืือกระทำทรมานจำนวน 10 เรื่่�อง มีีกรณีีสำคััญ
ซึ่่ง� กสม. มีีความเห็็นว่่ามีีการกระทำหรืือละเลยการกระทำ
อัันเป็็นการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน และมีีข้้อเสนอแนะ
ไปยัังหน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้อง เช่่น 1) กรณีีของเจ้้าหน้้าที่่�
ทหารชุุดปราบปรามยาเสพติิดทำร้้ายร่่างกายชาย 2 คน
เป็็นเหตุุให้้ชายคนหนึ่่ง� เสีียชีีวิติ และอีีกคนได้้รับั บาดเจ็็บ
จาก มติิ ครม. วัันที่่� 23 กุุมภาพัันธ์์ 2564, โดย สำนัักเลขาธิิการ ครม., 23 กุุมภาพัันธ์์ 2564. สืืบค้้นจาก
https://resolution.soc.go.th/?page_id=74&find_word=การดำเนิินงานของคณะกรรมการจััดการเรื่่อ� งราวร้้องทุุกข์์กรณีีถูกู
กระทำทรมานและถููกบัังคัับให้้หายสาบสููญ&start_date=23%2F02%2F2564&end_date=&book_number=&page_no=1
136
จาก อธิิบดีีดีเี อสไอ ประชุุมติิดตามการทำงานของคณะอนุุกรรมการติิดตามและตรวจสอบ กรณีีถููกกระทำทรมานและ
ถููกบัังคัับให้้หายสาบสููญ ผ่่านระบบ Cisco Webex Meeting ครั้้�งที่่� 1/2564 [ข่่าวประชาสััมพัันธ์์ภารกิิจ], โดย กรมสอบสวน
คดีีพิิเศษ, 18 พฤษภาคม 2564. สืืบค้้นจาก https://www.dsi.go.th/th/Detail/92f2ccf16e1afc6181a62629b2a20af3
137
จาก หนัังสืือสำนัักเลขาธิิการ ครม. ด่่วนที่่�สุุด ที่่� นร 0505/27425 ลงวัันที่่� 31 สิิงหาคม 2564 เรื่่�อง รายงานสรุุป
ผลการพิิจารณาต่่อข้้อเสนอแนะมาตรการหรืือแนวทางในการส่่งเสริิมและคุ้้�มครองสิิทธิิมนุุษยชน กรณีีการป้้องกัันการปฏิิบััติิ
ของเจ้้าหน้้าที่่�ของรััฐที่่�มีีลัักษณะเป็็นการทรมานบุุคคล.
135
3
บทที่่�
การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิพลเมืืองและสิิทธิิทางการเมืือง
อนึ่่�ง เมื่่�อวัันที่่� 18 พฤษภาคม 2564
คณะอนุุกรรมการติิดตามและตรวจสอบกรณีีถูกู กระทำ
ทรมานและถููกบัังคัับให้้หายสาบสููญ136 มีีมติิเกี่่�ยวกัับ
การดำเนิิ น การกรณีี ที่่� มีี ก ารร้้ อ งเรีี ย นให้้ คัั ด กรอง
ผู้้�ที่่� ถูู ก กระทำทรมานและถูู ก บัั ง คัั บ ให้้ ห ายสาบสูู ญ
ที่่�เหตุุการณ์์เกิิดนอกราชอาณาจัักรเพื่่อ� ดำเนิินการสืืบสวน
จำนวน 3 ราย ได้้แก่่ นายสยาม ธีีรวุุฒิิ นายวัันเฉลิิม
ศัั ก ดิ์์� สัั ตย์์ สิิ ท ธิ์์� และนายสุุ ร ชัั ย ด่่ า นวัั ฒ นานุุ ส รณ์์
โดยมอบหมายให้้กรมสอบสวนคดีีพิิเศษดำเนิินการ
ตามอำนาจหน้้าที่่�ความรัับผิิดชอบ รวมถึึงมีีการประสาน
ความร่่วมมืือในการขอเอกสารจากหน่่วยงานต่่าง ๆ
ทั้้�งในประเทศและต่่างประเทศ เพื่่�อนำมาประกอบ
การพิิจารณา
สาหััส โดยมีีข้้อเสนอแนะไปยัังหน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้อง
ให้้กำหนดมาตรการและแนวทางในการปฏิิบััติิหน้้าที่่�
อย่่างเป็็นรูปธ
ู รรมแก่่เจ้้าหน้้าที่่�ทหารซึ่่ง� ได้้รับั มอบหมาย
ให้้ ป ฏิิ บัั ติิ หน้้ า ที่่� ด้้ า นการป้้ อ งกัั น และปราบปราม
ยาเสพติิ ด เพื่่� อ ป้้ อ งกัั นมิิ ใ ห้้ มีี ก ารกระทำที่่� เข้้ า ข่่ า ย
การซ้้อมทรมานผู้้�ต้้องสงสััย และการพิิจารณายกเลิิกคำสั่่ง�
หััวหน้า้ คณะรัักษาความสงบแห่่งชาติิ (คสช.) ที่่� 23/2558
และ 13/2559 เนื่่�องจากคำสั่่�งทั้้�ง 2 ฉบัับ ให้้อำนาจ
พิิ เ ศษแก่่ เจ้้ า หน้้ า ที่่� ฝ่่ า ยทหาร ในการป้้ อ งกัั น และ
ปราบปรามการกระทำความผิิ ด บางประการที่่� เ ป็็ น
ภยัันตรายต่่อความสงบเรีียบร้้อยหรืือบ่่อนทำลายระบบ
เศรษฐกิิ จ และสัั ง คมของประเทศ และการป้้ อ งกัั น
และปราบปรามยาเสพติิด โดย ครม. ได้้รับั ทราบรายงาน
สรุุปผลการพิิจารณาต่่อข้้อเสนอแนะของ กสม. ตามที่่�
ยธ. เสนอมีี ส าระสำคัั ญ เช่่ น การใช้้ อ ำนาจพิิ เ ศษ
ตามคำสั่่�งหััวหน้้า คสช. ทั้้�ง 2 ฉบัับ ยัังมีีความจำเป็็น
แต่่ เ จ้้ า หน้้ า ที่่� ยัั ง ต้้ อ งปฏิิ บัั ติิ หน้้ า ที่่� ภ ายใต้้ ข อบเขต
ของกฎหมายและเคารพสิิทธิิและเสรีีภาพของประชาชน
อย่่างเคร่่งครััด เป็็นต้น้ 137 และ 2) กรณีีเจ้้าหน้้าที่่�ตำรวจ
ทำร้้ายร่่างกายผู้้�ต้้องสงสััยเพื่่อ� ให้้รับั สารภาพว่่าฆ่่าผู้้�อื่น่�
กสม. ได้้มีีข้้อเสนอแนะเกี่่�ยวกัับการชดเชยเยีียวยา
ให้้แก่่ผู้้�เสีียหาย แนวทางการปฏิิบัติั ขิ องเจ้้าหน้้าที่่�ตำรวจ
ตามหลัักสิิทธิิมนุุษยชน และการจััดให้้มีกี ารบัันทึึกภาพ
เคลื่่อ� นไหวและเสีียงในระหว่่างการจัับกุุม การควบคุุมตััว
และการสอบสวน ซึ่่� ง สำนัั ก งานตำรวจแห่่ ง ชาติิ
ได้้ แจ้้ ง ข้้ อ มูู ล เกี่่� ย วกัั บ การชดเชยเยีี ย วยาผู้้�เสีี ย หาย
และการกำหนดแนวปฏิิบััติิในการบัันทึึกภาพและเสีียง
การตรวจค้้น จัับกุุม และการสอบสวนคดีีอาญา เพื่่�อให้้
รายงานผลการประเมิินสถานการณ์์
ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย ปีี 2564
ให้้กัับผู้้�ถููกกระทำทรมานและถููกบัังคัับให้้หายสาบสููญ
และการศึึกษาแนวทางการช่่วยเหลืือเยีียวยาสำหรัับ
กรณีีที่่�ไม่่ปรากฏข้้อเท็็จจริิงว่่าบุุคคลที่่�สููญหายเกิิดจาก
การกระทำของผู้้�ใด โดยไม่่ปรากฏพฤติิการณ์์การสููญหาย
และไม่่เคยได้้รัับการเยีียวยาจากหน่่วยงานใด135
61