ผู้้�ต้้ อ งขัั ง ไว้้ ที่่� 2.6 ตารางเมตร สำหรัั บ เรืือนจำที่่� มีี
เตีี ย งนอน 2 ชั้้� น 114 จากข้้ อ มูู ล ของกรมราชทัั ณ ฑ์์
เมื่่�อวัันที่่� 31 ธัันวาคม 2564 มีีจำนวนผู้้�ต้้องขัังในระบบ
เรืือนจำทั้้�งประเทศ 279,694 คน115 ลดลงจากผู้้�ต้้องหา
ในระบบทั้้�งหมดจากวัันที่่� 31 ธัันวาคม 2563 ที่่�มีี
ผู้้�ต้้องขััง 339,081 คน116 แต่่ยัังเกิินความจุุที่่�รองรัับ
ได้้มา 13,107 คน
ในการพิิ จ ารณาผู้้�ต้้ อ งขัั ง แบ่่ ง ตามประเภท
แบ่่งเป็็น นัักโทษเด็็ดขาด 224,990 คน (ร้้อยละ 80.44)
ผู้้�ต้้องขัังระหว่่างการสอบสวนและพิิจารณาคดีี 53,303
คน (ร้้อยละ 19.06) ผู้้�ถููกกัักกััน 45 คน (ร้้อยละ 0.02)
ผู้้�ต้้องกัักขััง 1,335 คน (ร้้อยละ 0.48) ทั้้�งนี้้� ผู้้�ต้้องขััง
จำนวนดัังกล่่าวเป็็นคดีีที่่�เกี่่�ยวกัับ พ.ร.บ. ยาเสพติิด
ให้้โทษ พ.ศ. 2522 ที่่�จำนวน 227,970 คน คิิดเป็็น
ร้้อยละ 81.51 จากจำนวนผู้้�ต้้องขัังทั้้�งหมด117
2. การดำเนิินการที่่�สำคััญ
คณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
National Human Rights Commission of Thailand
ปีี 2563
54
2.1 การตอบรัับข้้อเสนอแนะในรายงาน
กรมคุ้้�มครองสิิทธิิและเสรีีภาพอยู่่�ระหว่่าง
ปรัับปรุุงร่่าง พ.ร.บ. ค่่าตอบแทนผู้้�เสีียหาย และค่่าทดแทน
และค่่ า ใช้้ จ่่ า ยแก่่ จ ำเลยในคดีี อ าญา พ.ศ. 2544
เพื่่อ� ลดอุุปสรรคการเข้้าถึึงสิิทธิิในกระบวนการยุุติธิ รรม
เช่่น การขยายระยะเวลาในการยื่่น� คำขอรัับค่่าตอบแทน
ผู้้�เสีียหาย และค่่าทดแทนและค่่าใช้้จ่่ายแก่่ผู้้�ต้้องหา
และจำเลยในคดีีอาญา การขยายการช่่วยเหลืือผู้้�ต้้องหา
ในชั้้� นส อบสวนที่่� ไ ม่่ มีี ค วามผิิ ด และขยายบริิ ก ารให้้
สามารถยื่่�นคำขอด้้วยระบบอิิเล็็กทรอนิิกส์์ เป็็นต้้น
นอกจากนี้้� กองทุุนยุุติิธรรมได้้จััดทำเอกสารแนวทาง
การปฏิิ บัั ติิ ง านของสำนัั ก งานกองทุุ นยุุ ติิ ธ รรมและ
สำนัักงานยุุติิธรรมจัังหวััดเพื่่�อซัักซ้้อมความเข้้าใจกัับ
ผู้้�ปฏิิบััติิงาน และแก้้ไขระเบีียบคณะกรรมการกองทุุน
ยุุ ติิ ธ รรมว่่ า ด้้ ว ยหลัั ก เกณฑ์์ วิิ ธีี ก าร และเงื่่� อ นไข
ในการช่่วยเหลืือผู้้�ถููกละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนหรืือผู้้�ได้้รัับ
ผลกระทบจากการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน (ฉบัับที่่� 2)
พ.ศ. 2564 ทั้้�งนี้้�ระเบีียบดัังกล่่าวมีีการเพิ่่�มเติิมผู้้�ได้้รัับ
ความเสีียหายต่่อชีีวิิต ร่่างกาย จิิตใจ หรืือเสรีีภาพ
จากการกระทำละเมิิดของเจ้้าหน้้าที่่�หรืือหน่่วยงาน
ของรััฐอีีกกลุ่่�มหนึ่่�ง โดยมีีสิิทธิิยื่่�นขอรัับความช่่วยเหลืือ
ภายใต้้ เ งื่่� อ นไขที่่� ก องทุุ นยุุ ติิ ธ รรมกำหนด เพื่่� อ เป็็ น
การช่่วยเหลืือประชาชนที่่�ถููกละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนให้้
ครอบคลุุมมากยิ่่�งขึ้้�น
กรมคุุ ม ประพฤติิ ใช้้ อุุ ป กรณ์์ อิิ เ ล็็ ก ทรอนิิ ก ส์์
ติิดตามตััว (Effective Monitoring: EM) เพื่่�อเป็็น
มาตรการทางเลืือกแทนการลงโทษจำคุุกกัับผู้้�ถููกคุุม
ความประพฤติิตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56
ผู้้�ถููกคุุมความประพฤติิเป็็นผู้้�ที่่�ได้้รัับการพัักการลงโทษ
หรืือลดวัันต้้องโทษจำคุุกและผู้้�เข้้ารัับการตรวจพิิสููจน์์
ตาม พ.ร.บ. ฟื้้นฟู
� สู มรรถภาพผู้้�ติิดยาเสพติิด พ.ศ. 2545
โดยตั้้�งแต่่เดืือนกัันยายน 2563 - 8 เมษายน 2564
ได้้ติดอุ
ิ ปุ กรณ์์ EM แก่่กลุ่่�มดัังกล่่าวประมาณ 40,000 คน
รวมทั้้� ง กรมราชทัั ณ ฑ์์ ไ ด้้ ข อพระราชทานอภัั ย โทษ
ให้้กัับผู้้�ต้้องขัังประพฤติิดีี ข้้อหาไม่่ร้้ายแรง และใช้้
การพัักการลงโทษ
From Technical Guidance for Prison Planning (p.93), by UNOPS, 31 December 2021. Retrieved
from https://content.unops.org/publications/Technical-guidance-Prison-Planning-2016_EN.pdf?mtime=20171215190045
115
จาก รายงานสถิตผู้ต้
ิ องราชทัณฑ์ทว่ั ประเทศ ส�ำรวจ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2564, โดย กระทรวงยุตธิ รรม กรมราชทัณฑ์,
31 ธันวาคม 2564. สืบค้นจาก http://www.correct.go.th/rt103pdf/report_result.php?date=2021-12-31&report=
116
จาก รายงานสถิตผู้ต้
ิ องราชทัณฑ์ทว่ั ประเทศ ส�ำรวจ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2563, โดย กระทรวงยุตธิ รรม กรมราชทัณฑ์,
31 ธันวาคม 2563. สืบค้นจาก http://www.correct.go.th/rt103pdf/report_result.php?date=2020-12-31&report=
117
จาก รายงานสถิติผู้ต้องราชทัณฑ์คดี พ.ร.บ. ยาเสพติดทั่วประเทศ ส�ำรวจ ณ วันที่ 1 กันยายน 2564, โดย กระทรวง
ยุติธรรม กรมราชทัณฑ์, 31 ธันวาคม 2564. สืบค้นจาก http://www.correct.go.th/rt103pdf/report_result.php?date=2021-12-31&report=drug
114