ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม
เพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
๒) การเขียนในรูปแบบของสิทธิเชิงกระบวนการ (Procedural Rights) - จำแนกออกได้เป็น ๓ ประเภท คือ
สิทธิในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร สิทธิในการมีส่วนร่วมสาธารณะในการตัดสินใจ และสิทธิในการเข้าถึงความยุติธรรมใน
คดีสิ่งแวดล้อม
๓) การเขียนในรูปแบบของหน้าที่ของประชาชนในการปกป้องสิ่งแวดล้อม
๔) การเขียนในรูปแบบของหน้าที่ของรัฐในการปกป้องสิ่งแวดล้อม
ข้อค้นพบและแนวทางในการสนับสนุนสิทธิชุมชนและสิทธิในสิ่งแวดล้อมให้เป็นจริงในสังคมไทยภายใต้บริบท
สากลและบริบทประเทศในการบัญญัติเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องสิทธิในสิ่งแวดล้อมในรัฐธรรมนูญไทยเปรียบเทียบรัฐธรรมนูญ
ในอดีตกับรัฐธรรมนูญในอนาคต สรุปได้ดังนี้
รัฐธรรมนูญในอดีต
รัฐธรรมนูญในอนาคต
ไม่เคยบัญญัติเรื่องสิทธิเชิงเนื้อหา ไม่ว่าจะเป็นสิทธิใน
สิ่งแวดล้อมที่ดี หรือสิทธิที่จะอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดี
สิทธิทมี่ อี ยูแ่ ล้วก็ให้มอี ยูต่ อ่ ไป เช่น กรณีของสิทธิชมุ ชน
รัฐธรรมนูญ ๒๕๔๐ และรัฐธรรมนูญ ๒๕๕๐ บัญญัติ ควรมีกฎหมายลำดับรองเขียนขยายความว่าสิทธิชมุ ชน
เรื่องสิทธิชุมชน แต่เป็นสิทธิในการมีส่วนร่วมกับรัฐเพื่อ ตามความหมายในรัฐธรรมนูญว่ามีเงื่อนไขการนำไปใช้
จัดการทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นสิทธิเชิง อย่างไรบ้างตามแนวคิดที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและ
กระบวนการ ไม่ใช่สิทธิเชิงเนื้อหา
สอดคล้องกับการพัฒนาทีย่ ั่งยืนแบบไทย
รัฐธรรมนูญ ๒๕๕๐ ได้บญ
ั ญัตเิ รือ่ งสิทธิของบุคคล แต่ เรื่องสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดีหรือสิทธิที่จะมีชีวิตอยู่ใน
เป็นสิทธิในการมี่วนร่วมกับรัฐและชุมชนเพื่อจัดการ สิ่งแวดล้อมที่ดี ถ้าจะให้บัญญัติขึ้นใหม่ก็สามารถทำได้
ทรั พ ยากรธรรมชาติ สิ่ ง แวดล้ อ ม ซึ่ ง เป็ น สิ ท ธิ เ ชิ ง เพียงแต่จะต้องเขียนเชื่อมโยงให้ดีกับเรื่องสิทธิชุมชนที่มี
กระบวนการ ไม่ใช่สิทธิเชิงเนื้อหา
อยู่เดิมในรัฐธรรมนูญ เพราะสิทธิชุมชนเป็นสิทธิเชิงกลุ่ม
รัฐธรรมนูญ ๒๕๔๐ และรัฐธรรมนูญ ๒๕๕๐ บัญญัติ
เรื่องสิทธิเชิงกระบวนการทั้งสามแบบ ซึ่งได้แก่ สิทธิใน
ข้อมูลข่าวสาร สิทธิในการมีส่วนร่วม และสิทธิในการเข้า
ถึงกระบวนการยุติธรรม สำหรับกรณีทั่ว ๆ ไป ซึ่งรวมถึง
การนำมาใช้กับกรณีสิ่งแวดล้อมด้วย ยกเว้น สองกรณีที่
บัญญัติไว้สำหรับเรื่องสิ่งแวดล้อมเป็นการเฉพาะ คือ สิทธิ
ในข้อมูลข่าวสารและสิทธิมีส่วนร่วมในการตัดสินใจใน
กระบวนการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม กับสิทธิของ
ชุมชนในการฟ้องหน่วยงานรัฐ หากไม่ดำเนินการในการ
คุ้มครองสิทธิชุมชนตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด
7
ควรบั ญ ญั ติ เ รื่ อ งสิ ท ธิ เ ชิ ง กระบวนการส ำ หรั บ กรณี
สิง่ แวดล้อมเป็นการเฉพาะทัง้ สามเรือ่ ง ได้แก่ สิทธิในข้อมูล
สิ่งแวดล้อม สิทธิมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเรื่องที่มีผล
กระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสิทธิในการเข้าถึงกระบวนการ
ยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อม
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents