สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ บทสรุปผู้บริหาร ความเป็นมา ในปัจจุบนั สังคมไทยเริม่ ตระหนักถึงความสำคัญของการคุม้ ครองสิง่ แวดล้อม เจ้าหน้าทีร่ ฐั นักวิชาการ ตลอดจน นักเคลือ่ นไหวด้านสิง่ แวดล้อมจำนวนหนึง่ จึงนำเอาประเด็นเรือ่ งสิทธิมนุษยชน (Human Rights) มาใช้อา้ งอิงเพือ่ สนับสนุน หรือผลักดันให้มีการปกป้องสิ่งแวดล้อม โดยมักมีการกล่าวอ้างว่า “สิทธิในสิ่งแวดล้อม (Right to Environment)” หรือ “สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดี (Right to Good Environment) ได้รับการรับรองในฐานะสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่ง ดังนั้น การทำลายหรือการทำให้เสือ่ มโทรมซึง่ สิง่ แวดล้อมจึงเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนด้วย” ซึง่ การกล่าวอ้างดังกล่าวต้องการ การศึ ก ษาและค ำ อธิบายในทางวิชาการประกอบ คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ มี หน้าที่โดยตรงเกี่ยวกับ การคุ้มครองการละเมิดสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย จึงมอบหมายให้ศูนย์วิจัยกฎหมายและการพัฒนา คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทำการศึกษาวิจัยในเรื่องดังกล่าว แนวคิด หลักการ และทฤษฎีเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน ในทางวิชาการนัน้ สิทธิบางประเภทมีฐานะเป็นสิทธิมนุษยชน แต่สทิ ธิบางประเภทไม่ได้มฐี านะเป็นสิทธิมนุษยชน แม้การให้นิยามคำว่า “สิทธิมนุษยชน” ยังมีข้อถกเถียงทางวิชาการระหว่างสองสำนักความคิดทางกฎหมาย คือ สำนัก กฎหมายธรรมชาติ กับสำนักกฎหมายฝ่ายบ้านเมือง แต่สิ่งที่ยอมรับกัน คือ ลักษณะสำคัญของสิทธิมนุษยชนมี ๓ ประการ ได้แก่ มีความเป็นสากล (Universal) ไม่สามารถแบ่งแยกได้ (Indivisible) และมีความเชื่อมโยงและสัมพันธ์กัน (Interdependent and Interrelated) เนื่องจากสิทธิมนุษยชนเป็นสิทธิที่ไม่อาจแยกพิจารณาออกจากกันโดยอิสระได้ ในการนำสิทธิประเภทหนึ่งไปใช้จะต้องพิจารณาถึงผลที่อาจเกิดขึ้นต่อสิทธิประเภทอื่นด้วย และการละเมิดสิทธิประเภท หนึ่งอาจมีผลกระทบต่อการละเมิดสิทธิอีกประเภทหนึ่งหรือหลายประเภทด้วย นอกจากนี้ สิทธิมนุษยชนยังแบ่งออกเป็น ๓ ช่วง ได้แก่ สิทธิมนุษยชน ช่วงที่ ๑ ซึ่งได้แก่สิทธิพลเมือง (Civil Rights) และสิทธิทางการเือง (Political Rights) สิทธิมนุษยชน ช่วงที่ ๒ ซึ่งได้แก่สิทธิทางสังคม (Social Rights) สิทธิ ทางเศรษฐกิจ (Economic Rights) และสิทธิทางวัฒนธรรม (Cultural Rights) และสิทธิมนุษยชน ช่วงที่ ๓ ซึ่งได้แก่ สิทธิเชิงกลุ่ม (Collective Rights) เช่น สิทธิในการพัฒนา (Right to Development) สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดี (Right to Good Environment) โดยสิทธิมนุษยชนในช่วงที่ ๓ นั้น ปัจจุบันยังเป็นที่ถกเถียงในวงวิชาการและการปฏิบัติของนานา ประเทศ สิทธิมนุษยชนแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ สิทธิเชิงเนื้อหา (Substantive Rights) ซึ่งหมายถึงสิทธิที่มี เนื้อหาเป็นของตัวเองโดยสมบูรณ์ เช่น สิทธิในชีวิต (Right to Life) สิทธิในสุขภาพ (Right to Health) กับสิทธิเชิง กระบวนการ (Procedural Rights) ซึง่ หมายถึงสิทธิทที่ ำ หน้าทีเ่ ชิงกระบวนการ และใช้เป็นเครือ่ งมือในการขับเคลือ่ นไปสู่ การคุ้มครองสิทธิเชิงเนื้อหา เช่น สิทธิในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร (Right to Information) สิทธิในการมีส่วนร่วมตัดสินใจ (Right to Participation in Decision-Making Process) และสิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม (Right to Access to Justice) 4

Select target paragraph3

Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents