บทที่ ๔ การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม
และวัฒนธรรม
• การเข้าถึงสิทธิทางการศึกษาของเด็กหญิงและสตรี แม้ว่าประเทศไทยได้ประกันความเสมอภาคในการเข้าถึง
สิทธิทางการศึกษาระหว่างชายและหญิง แต่คณะกรรมการประจ�ำอนุสญ
ั ญา CEDAW ยังคงมีขอ้ กังวลเกีย่ วกับโอกาสในการ
เข้าถึงสิทธิทางการศึกษาของเด็กหญิงและสตรี โดยมีขอ้ เสนอแนะให้รฐั บาลไทยสนับสนุนโอกาสในการเข้าถึงสิทธิทางการ
ศึกษาของเด็กหญิงและสตรีอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะการเข้าถึงศึกษาในระดับวิชาชีพ๑๑๔
การประเมินสถานการณ์ ปัญหาและอุปสรรค
ในปี ๒๕๖๐ รัฐบาลได้มีนโยบายและมาตรการต่าง ๆ ในการประกันสิทธิทางการศึกษา และมีความพยายาม
อย่างต่อเนือ่ งทีจ่ ะด�ำเนินการเพือ่ บรรลุสทิ ธิทางการศึกษาโดยล�ำดับ ซึง่ สอดคล้องกับข้อ ๑๓ ของกติกา ICESCR โดยรัฐบาล
ยังคงตระหนักถึงการมีอยูข่ องสิทธิทางการศึกษาโดยได้สนับสนุนงบประมาณคิดเป็นร้อยละ ๑๘.๒ ของงบประมาณรายจ่าย
ทั้งประเทศ แม้ว่าจะลดลงไปร้อยละ ๒.๑ เมื่อเทียบกับงบประมาณด้านการศึกษาในปี ๒๕๕๙ แต่รัฐบาลได้มีการด�ำเนิน
การให้เกิดความก้าวหน้าในสิทธิทางการศึกษาหลายประการเพื่อเอื้ออ�ำนวยการดังต่อไปนี้
• การเข้าถึงสิทธิทางการศึกษาของรัฐ รัฐบาลได้แต่งตั้งคณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษาโดยจัด
ท�ำแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๗๙ และจัดท�ำร่างพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. .... เพื่อด�ำเนิน
การตามหน้าที่ของรัฐในการจัดการศึกษาสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ โดยเฉพาะ
เรื่องการเข้าถึงสิทธิในการศึกษาของเด็กเล็กก่อนวัยเรียนโดยไม่มีค่าใช้จ่าย การจัดตั้งกองทุนเพื่อลดความเหลื่อมล�้ำใน
การศึกษาและการพัฒนาคุณภาพการศึกษา การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ๑๕ ปี โดยไม่มีการเก็บเงินค่าใช้จ่าย ตลอดจน
การริเริม่ ให้ประชาชนเข้าถึงสิทธิทางการศึกษาระดับขัน้ อุดมศึกษาบนพืน้ ฐานความสนใจและความสามารถโดยไม่มคี า่ ใช้จา่ ย
ผ่านโครงการ Thai MOOC
• การลดความเหลื่อมล�้���ในการเข้าถึงสิทธิทางการศึกษา ในมิติปัจจัยการเข้าถึงทางกายภาพและทางเศรษฐกิจ
รัฐบาลได้สนับสนุนเงินเพิ่มให้กับโรงเรียนขนาดเล็กทั้งในระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา และนักเรียนยากจน
การประกาศใช้พระราชบัญญัตกิ องทุนเงินให้กยู้ มื เพือ่ การศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๐ ซึง่ ไม่เพียงแต่นกั เรียน/นักศึกษาทีข่ าดแคลน
ทุนทรัพย์เท่านั้น แต่เพิ่มโอกาสให้นักเรียน/นักศึกษาเยาวชนที่เรียนดีอีกด้วย และต้องการศึกษาสาขาวิชาขาดแคลน หรือ
สาขาทีเ่ ป็นความต้องการเพือ่ พัฒนาประเทศ ได้เข้าถึงสิทธิทางการศึกษาในขัน้ อุดมศึกษา หรือขัน้ วิชาชีพมากขึน้ ส�ำหรับมิติ
คุณภาพทางการศึกษา เพือ่ ให้มกี ารเข้าถึงสิทธิในการศึกษาทีม่ คี ณ
ุ ภาพอย่างเท่าเทียมกัน มีการร่างกฎกระทรวงศึกษาธิการ
ว่าด้วย ระบบ หลักเกณฑ์ และวิธกี ารประกันคุณภาพการศึกษา และการน�ำเทคโนโลยีทางไกลมาพัฒนาคุณภาพในโรงเรียน
ขนาดเล็ก /ขนาดกลาง โรงเรียนในพืน้ ทีห่ า่ งไกลและโรงเรียนทีข่ าดแคลนครู การใช้รปู แบบการจัดการสอนแบบบูรณาการ
วิทยาศาสตร์ วิศวกรรมเทคโนโลยี และคณิตศาสตร์ และการให้ภาคเอกชนและภาคประชาสังคมเข้ามามีส่วนร่วมในการ
จัดการศึกษากับภาครัฐ
๑๑๔ The Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights. (2017). Concluding observations on the combined sixth and seventh periodic reports of Thailand Committee
on the Elimination of Discrimination against Women CEDAW/C/THA/CO/6-7 21 July 2017 para 34. Retrieved from http://tbinternet.ohchr.org/SitePages/Home.aspx
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ | 107
บทที่
๔