๒. กระบวนการร้องเรียน (Complaints Procedure)
คณะมนตรีสทิ ธิมนุษยชนยังจัดให้มกี ระบวนการร้องเรียนกรณีการละเมิดสิทธิมนุษยชน
ขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๕๐ เพื่อพิจารณารูปแบบการละเมิดสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐานที่ชัดแจ้งหรือที่มี
หลักฐานน่าเชื่อถือได้ ไม่ว่าจะเกิดขึ้นในส่วนใดของโลกหรือไม่ว่าในสถานการณ์ใด โดยได้จัดตั้งคณะท�ำงานขึ้น
สองคณะ ได้แก่ คณะท�ำงานด้านค�ำร้อง (Working Group on Communications: WGC) และคณะท�ำงาน
ด้านสถานการณ์ (Working Group on Situations: WGS) ส�ำหรับรายละเอียดหลักเกณฑ์การเสนอค�ำร���องและ
การตรวจสอบข้อร้องเรียนและสถานการณ์สามารถตรวจสอบได้จากฐานข้อมูลของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชน
โดยตรง3
๓. กระบวนการพิเศษ (Special Procedures)
กระบวนการพิเศษเป็นชื่อเรียกโดยรวมของกลไกที่คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนจัดตั้งขึ้น
เพื่อพิจารณาปัญหาสิทธิมนุษยชนรายประเทศ (Country situations) หรือรายประเด็น (Thematic issues)
โดยมีการแต่งตั้งผู้เชี่ยวชาญรายบุคคล (Independent experts) หรือคณะท�ำงาน (Working group) ซึ่ง
แต่ละคณะมักประกอบด้วยสมาชิก ๕ คน จากแต่ละภูมิภาค ทั้งนี้ คณะมนตรีได้แต่งตั้งผู้เชี่ยวชาญเพื่อท�ำหน้าที่
รับผิดชอบตรวจสอบและท�ำการศึกษาและจัดท�ำข้อเสนอแนะในประเด็นสิทธิมนุษยชนเฉพาะด้านในหลาย
ประเด็น เช่น การศึกษา เสรีภาพทางศาสนาหรือความเชื่อ การทรมาน และการค้ามนุษย์ เป็นต้น และส�ำหรับ
การตรวจสอบรายประเทศได้ มี ก ารแต่ ง ตั้ ง ผู ้ เ ชี่ ย วชาญรายบุ ค คลเพื่ อ รั บ ผิ ด ชอบการตรวจสอบประเด็ น
สิทธิมนุษยชน ส�ำหรับกัมพูชา เมียนมาร์ ซีเรีย และเกาหลีเหนือ เป็นต้น
๒.๒.๒ ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (Universal Declaration of Human Rights)
ปฏิ ญ ญาสากลว่ า ด้ ว ยสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน (UDHR) เป็ น ค� ำ ประกาศที่ ป ระเทศสมาชิ ก องค์ ก าร
สหประชาชาติแสดงเจตนารมณ์ร่วมกันในการก�ำหนดมาตรฐานด้านสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน แม้ว่าจะไม่มีผลบังคับ
ทางกฎหมายโดยตรง แต่ได้มีการน�ำ UDHR ไปใช้ในการวางรากฐานสิทธิมนุษยชนในหลายประเทศ และยังถูกน�ำไปใช้เป็น
เครื่องมืออ้างอิงในเวทีการเมืองระหว่างประเทศอีกด้วย ข้อประกาศใน UDHR มีทั้งหมด ๓๐ ข้อซึ่งครอบคลุมประเด็น
ด้านสิทธิมนุษยชน ดังต่อไปนี้
3
From Human rights Council Complaint Procedure, by the Office of the United Nations High Commissioner
for Human Rights (OHCHR). Retrieved from http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/ComplaintProcedure/Pages/HRCComplaintProcedureIndex.aspx
28
ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ