97 รายงานผลการประเมินสถานการณ์ ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒ การประเมินสถานการณ์ สิทธิมนุษยชนของกลุ่มบุคคล เนือ้ หาในบทนีเ้ ป็นการประเมินสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนของประชากรบางกลุม่ ทีอ่ าจมีอปุ สรรคในการเข้าถึง สิทธิ ท�ำให้ไม่สามารถใช้สิทธิหรือได้รับการคุ้มครองสิทธิโดยเท่าเทียมกับประชากรทั่วไป ทั้งนี้ ประชากรบางกลุ่ม มีสนธิสญ ั ญาด้านสิทธิมนุษยชนทีจ่ ดั ท�ำขึน้ เพือ่ ส่งเสริมและคุม้ ครองเป็นการเฉพาะ ได้แก่ กลุม่ เด็ก สตรี และคนพิการ ซึง่ ได้รบั การประกันสิทธิโดยอนุสญ ั ญา CRC อนุสญ ั ญา CEDAW และอนุสญ ั ญา CRPD ตามล�ำดับ ส่วนประชากรสูงอายุ แม้ว่าขณะนี้จะยังไม่มีสนธิสัญญาด้านสิทธิมนุษยชนเป็นการเฉพาะ แต่ในสหประชาชาติได้มีการจัดตั้งคณะท�ำงาน เพือ่ ศึกษาความเป็นไปได้ของการจัดท�ำอนุสญ ั ญาด้านสิทธิมนุษยชนของผูส้ งู อายุเนือ่ งจากหลายประเทศได้เข้าสูส่ งั คม สูงอายุแล้ว และประชากรโลกในภาพรวมมีแนวโน้มจะมีผสู้ งู อายุในสัดส่วนทีส่ งู ขึน้ จึงเป็นประเด็นทีไ่ ด้รบั ความส�ำคัญ มากขึ้น ส่วนกลุ่มผู้มีปัญหาสถานะและสิทธิเป็นปัญหาในบริบทของประเทศไทยซึ่งประกอบด้วยกลุ่มย่อย 3 กลุ่ม ที่มีลักษณะของปัญหาแตกต่างกัน ได้แก่ กลุ่มแรงงานต่างด้าวจากประเทศเพื่อนบ้าน กลุ่มคนไร้รัฐ/ไร้สัญชาติ และกลุ่มผู้แสวงหาที่พักพิง/ผู้ลี้ภัย ซึ่งในกลุ่มผู้สูงอายุและผู้มีปัญหาสถานะและสิทธิ แม้ว่าจะไม่มีสนธิสัญญาหลัก ด้านสิทธิมนุษยชนรองรับเป็นการเฉพาะ แต่ประเทศไทยยังมีพันธกรณีต้องคุ้มครองสิทธิของประชากรใน 2 กลุ่ม ดังกล่าวตามที่ได้รับการรับรองในกติกา ICCPR กติกา ICESCR และอนุสัญญา CERD บทที่ 4 ภาพรวม อนุสัญญา CRC เป็นอนุสัญญาที่รับรองสิทธิเด็กไว้หลายประการ ความหมายของเด็กตามอนุสัญญาฯ หมายถึงผู้มีอายุต�่ำกว่า 18 ปี เว้นแต่จะบรรลุนิติภาวะก่อนหน้านั้นตามกฎหมายอื่นที่ใช้บังคับกับเด็ก การส่งเสริมและคุม้ ครองสิทธิเด็กตามอนุสญ ั ญาฯ มีหลักการ 4 ประการ ได้แก่ การไม่เลือกปฏิบตั ติ อ่ เด็ก195 การค�ำนึงถึงประโยชน์สงู สุดของเด็กในทุกการกระท�ำทีเ่ กีย่ วกับเด็ก การคุม้ ครองสิทธิของเด็กในการมีชวี ติ อยูร่ อด และการพัฒนาและการรับฟังความเห็นของเด็กตามสมควรแก่อายุและวุฒิภาวะ นอกจากนี้ อนุสัญญาฯ ยังได้รับรองสิทธิอื่น ๆ อีกหลายด้าน เช่น สิทธิที่จะมีมาตรฐานการด�ำรงชีวิตที่เพียงพอส�ำหรับการพัฒนา ของเด็ก สิทธิด้านการศึกษา สิทธิด้านสุขภาพ สิทธิที่จะไม่ถูกแทรกแซงในความเป็นส่วนตัวโดยมิชอบ สิทธิ ที่จะได้รับความคุ้มครองจากความรุนแรงและการถูกแสวงประโยชน์ และการปฏิบัติต่อเด็กที่ถูกกล่าวหา ทางอาญา เป็นต้น 195 ข้อ 2 (1) ของอนุสัญญาฯ บัญญัติว่า รัฐภาคีจะเคารพและประกันสิทธิตามที่ก�ำหนดไว้ในอนุสัญญานี้แก่เด็ก แต่ละคนที่อยู่ในเขตอ�ำนาจของตน โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติไม่ว่าชนิดใด ๆ โดยไม่ค�ำนึงถึงเชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมืองหรือทางอื่น ต้นก�ำเนิดทางชาติ ชาติพันธุ์ หรือสังคม ทรัพย์สิน ความทุพพลภาพ การเกิดหรือสถานะ อื่น ๆ ของเด็ก หรือบิดามารดา หรือผู้ปกครองตามกฎหมาย. การประเมินสถานการณ์ สิทธิมนุษยชนของกลุ่มบุคคล 4.1 สิทธิเด็ก