43
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒
โดยกล่ า วว่ า กระทรวงยุ ติ ธ รรมมี แ นวคิ ด เสนอแก้ ก ฎหมายยาเสพติ ด ที่ อ ยู ่ ใ นความรั บ ผิ ด ชอบของส� ำ นั ก งาน
คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด รวมทั้งจะน�ำเสนอศาลสามารถใช้ดุลพินิจส่งจ�ำเลยคดียาเสพติด
ที่มีโทษจ�ำคุกไม่เกิน 5 ปีไปบ�ำบัดรักษาโดยไม่ต้องส่งตัวไปคุมขัง นักโทษในคดียาเสพติดที่ผ่านการบ�ำบัดฟื้นฟู
แล้วควรได้มีโอกาสเข้าสู่กระบวนการคุมประพฤติโดยใช้ก�ำไลอีเอ็ม รวมทั้งต้องมีการสร้างอาชีพโดยควรมีเรือนจ�ำ
รูปแบบใหม่ที่ให้ภาคอุตสาหกรรมเข้าไปเพื่อให้ผู้ต้องขังที่ใกล้พ้นโทษเข้ามาท�ำงานเพื่อสร้างความช�ำนาญก่อนที่จะ
ออกไปสู่สังคม33 ซึ่งจากการหารือกับประธานศาลฎีกา ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องกันว่าควรใช้ก�ำไลอีเอ็มเพื่อลดปัญหา
ความแออัดในเรือนจ�ำ และนักโทษยาเสพติดที่เป็นผู้เสพนั้นเป็นผู้ป่วย ควรจัดให้ได้รับการบ�ำบัดรักษาให้เลิกใช้ยา
เสพติดและไม่กลับไปเสพอีกอย่างจริงจังแทนการคุมขังในเรือนจ�ำ ซึ่งไม่ใช่การแก้ปัญหาที่เหมาะสม34
เมือ่ เดือนสิงหาคม 2562 มีรายงานปัญหาการใช้กำ� ไลอีเอ็มในส่วนของกรมคุมประพฤติวา่ สามารถ
ถอดได้และระบบการแจ้งเตือนไม่มปี ระสิทธิภาพ ซึง่ กระทรวงยุตธิ รรมได้มกี ารตรวจสอบข้อเท็จจริงแล้วพบว่าระบบ
มีความบกพร่อง35 อย่างไรก็ดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมยืนยันว่ายังมีแนวทางจะน�ำก�ำไลอีเอ็มมาเพื่อใช้
ลดปัญหาความแออัดเรือนจ�ำ โดยผู้ที่ถูกติดก�ำไลอีเอ็มจะอยู่ภายใต้การควบคุมของระบบที่มีมาตรฐาน36
2.1.5 โทษประหารชีวิต
สื บ เนื่ อ งจากข้ อ เสนอแนะนโยบายการปรั บ ปรุ ง กฎหมายเกี่ ย วกั บ โทษประหารชี วิ ต และ
หลักสิทธิมนุษยชนของ กสม. เมือ่ ปี 255837 กระทรวงยุตธิ รรมได้มกี ารศึกษาและจัดการรับฟังความเห็นในประเด็น
เรือ่ งการยกเลิกโทษประหารชีวติ มาอย่างต่อเนือ่ ง และได้เสนอแนวทางด�ำเนินการเปลีย่ นแปลงโทษประหารชีวติ เป็น
3 ระยะต่อคณะรัฐมนตรีซงึ่ ได้มมี ติเห็นชอบกับแนวทางดังกล่าว เมือ่ วันที่ 26 กรกฎาคม 2559 ประกอบด้วยระยะที่ 1
การปรับอัตราโทษความผิดบางประเภทจากทีม่ โี ทษประหารชีวติ สถานเดียวเป็นโทษอัตราขัน้ สูงสุดประหารชีวติ เพือ่ ให้
ผูพ้ พิ ากษาสามารถใช้ดลุ พินจิ ทีจ่ ะลงโทษสถานอืน่ ได้โดยไม่จำ� เป็นต้องลงโทษประหารชีวติ สถานเดียวเท่านัน้ ระยะที่ 2
การยกเลิกโทษประหารชีวติ ในบางฐานความผิด โดยเฉพาะในความผิดทีไ่ ม่เกีย่ วกับชีวติ หรือเป็นความผิดทีไ่ ม่สง่ ผล
บทที่
จาก รมว.ยุติธรรม ตรวจเยี่ยม กรมราชทัณฑ์ แก้ปัญหานักโทษล้นคุก, โดย ข่าวอีจัน, 2562. สืบค้นจาก
https://www.ejan.co/news/5d5a91e7cdb2a
34
จาก “สมศักดิ”์ เผย ปธ.ศาลฎีกาเห็นพ้อง ยธ . ใช้ก�ำไล EM แก้ปญ
ั หานักโทษล้นคุก, โดย ไทยรัฐ, 2562. สืบค้นจาก
https://www.thairath.co.th/news/local/bangkok/1714926
35
จาก ผลสอบก�ำไล EM พบมีความผิดพลาด ใช้งานมีปัญหา กระทบความเชื่อมั่น, โดย เนชั่นทีวี, วันที่ 27 สิงหาคม
2562. สืบค้นจาก https://www.nationtv.tv/main/content/378735848/
36
จาก ‘สมศักดิ’์ โวแก้ปญั หาก�ำไล EM ได้ ไม่มคี า่ โง่แน่นอน, โดย แนวหน้า, 2562. สืบค้นจาก https://www.naewna.com/
local/441727
37
จาก รายงานผลการพิจารณา ที่ ๑๒๙/๒๕๕๘ ลงวันที่ ๒๔ มีนาคม ๒๕๕๘ เรือ่ ง ข้อเสนอแนะนโยบายและข้อเสนอ
ในการปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับโทษประหารชีวิตและหลักสิทธิมนุษยชน. โดย คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ, 2562.
สืบค้นจาก http://www.nhrc.or.th/getattachment/c8df810 a-2417- 422c-b425-bd5999659 fc4/กสม-7-รายงานผล
การพิจารณาที่-129-2558-เรื่อง-ข้อเสนอ.aspx
๒
การประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
33