คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
72
2.2) ผู้ต้องขัง
กระทรวงสาธารณสุข กรมราชทัณฑ์ และ สปสช. ได้ลงนามบันทึกความร่วมมือเพื่อพัฒนา
ระบบบริการสาธารณสุขส�ำหรับผู้ต้องขังในเรือนจ�ำ122 และได้มีการขึ้นทะเบียนสถานพยาบาลในเรือนจ�ำให้เป็น
หน่วยบริการปฐมภูมใิ นเครือข่ายของหน่วยบริการประจ�ำหรือโรงพยาบาลในพืน้ ทีค่ รบทัง้ หมด 142 แห่ง โดยจากข้อมูล
การตรวจสอบสิทธิของส�ำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ณ วันที่ 28 ตุลาคม 2562 มีผตู้ อ้ งขังทีม่ สี ทิ ธิหลักประกัน
สุขภาพถ้วนหน้าจ�ำนวน 323,494 คน สิทธิกองทุนอืน่ จ�ำนวน 11,165 คน และสิทธิวา่ ง จ�ำนวน 144 คน123 ซึง่ ผูต้ อ้ งขัง
ที่เป็นสิทธิว่างมีการแก้ไขปัญหาการเข้าถึงสิทธิโดยการเขียนใบค�ำร้องการลงทะเบียนสิทธิและท�ำการลงทะเบียนสิทธิ
หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้ากับโรงพยาบาลแม่ขา่ ยของเรือนจ�ำ ซึง่ จะได้รบั บริการสาธารณสุขเช่นเดียวกับผูต้ อ้ งขังทีม่ สี ทิ ธิ
หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า124 กรมราชทัณฑ์และกรมควบคุมโรคมีการด�ำเนินการเพือ่ ให้ผตู้ อ้ งขังในเรือนจ�ำเข้าถึงบริการ
สาธารณสุขของรัฐทัง้ ในด้าน 1) การตรวจโรคทัว่ ไป 2) การตรวจคัดกรองเอชไอวี ซิฟลิ สิ ไวรัสตับอักเสบซี และเอกซเรย์ปอด
3) การให้ค�ำปรึกษาและแนะน�ำด้านสุขภาพ เช่น การส่งเสริมการกินยาต้านไวรัสเพื่อป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี
(Pre-Exposure Prophylaxis) และ 4) การจัดนิทรรศการความรูด้ า้ นสุขภาพ ทัง้ นี้ มีเป้าหมายในการจัดกิจกรรมเปิดตัว
โครงการในเรือนจ�ำและทัณฑสถาน รวม 17 แห่ง และเตรียมด�ำเนินการตรวจคัดกรองสุขภาพในเรือนจ�ำทัว่ ประเทศ125
นอกจากนี้ ได้มีการจัดท�ำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสิทธิด้านสุขภาพของประชากรกลุ่มเปราะบาง กรณีเด็กติดผู้ต้องขัง
สตรี เพือ่ ให้เข้าถึงสิทธิตา่ ง ๆ126 ในส่วนของเยาวชนทีถ่ กู ควบคุมตัวในสถานพินจิ และคุม้ ครองเด็กและเยาวชนหน่วยงาน
ทีเ่ กีย่ วข้องรายงานว่า ได้มกี ารย้ายสิทธิบตั รประกันสุขภาพมาอยูใ่ นเขตพืน้ ทีข่ องหน่วยงานแล้ว รวมทัง้ ได้จดั ให้มบี ริการ
ด้านสุขภาพแก่เด็กหญิงและเยาวชนหญิงที่ตั้งครรภ์ที่อยู่ในสถานพินิจฯ ด้วย
2.3) บุคคลที่มีปัญหาสถานะและสิทธิ
บุ ค คลที่ มี ป ั ญ หาสถานะและสิ ท ธิ ที่ มี อุ ป สรรคในการเข้ า ถึ ง สิ ท ธิ ใ นการได้ รั บ บริ ก าร
สาธารณสุขจากรัฐอาจแบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่มหลัก คือ กลุ่มนักเรียนไม่มีสัญชาติที่ใช้รหัส G หรือ P กลุ่มคนดั้งเดิม
ที่ไม่มีสัญชาติไทยแต่มีชื่อในทะเบียนราษฎร และกลุ่มแรงงานต่างด้าว 3 สัญชาติ
122
จาก พิธีลงนามบันทึกความร่วมมือ เพื่อพัฒนาระบบบริการสาธารณสุขส�ำหรับผู้ต้องขังในเรือนจ�ำ (MOU), โดย
กองบริการทางการแพทย์ กรมราชทัณฑ์, 2562. สืบค้นจาก http://www.correct.go.th/meds/index/?author=6&paged=2
123
โดยส�ำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติและกรมราชทัณฑ์ได้พิจารณาร่วมกันแล้วว่า ผู้ต้องขังที่เป็นสิทธิว่าง คือ
ผู้ที่มีเลขประจ�ำตัวประชาชนแต่ไม่มีสิทธิรักษาอื่น.
124
จาก หนังสือกรมราชทัณฑ์ ด่วนที่สุด ที่ ยธ ๐๗๑๐.๓/๓๓๓๕๔ ลงวันที่ ๒๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๒ เรื่อง ขอส่งข้อมูล
เพื่อประกอบการจัดท�ำรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี พ.ศ. ๒๕๖๒.
125
จาก กรมควบคุมโรค - กรมราชทัณฑ์ตรวจสุขภาพผูต้ อ้ งขังในเรือนจ�ำ - ทัณฑสถาน น�ำร่อง ๑๗ แห่ง, โดย มติชนออนไลน์,
2562. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/local/qualitylife/news_1472883
126
จาก หนังสือส�ำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ที่ สช.สวน.ว. ๐๗๙๘/๒๕๖�� ลงวันที่ ๓๑ กรกฎาคม ๒๕๖๒
เรื่อง ขอเชิญประชุมรับฟังความคิดเห็นต่อ (ร่าง) ข้อเสนอเชิงนโยบายสิทธิด้านสุขภาพของกลุ่มประชากรเปราะบาง : กรณีเด็ก
ติดผู้ต้องขังสตรี.