69
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒
3.2 สิทธิด้านสุขภาพ
ภาพรวม
กติกา ICESCR ข้อ 12 รับรองสิทธิของบุคคลที่จะมีสุขภาพกายและสุขภาพจิตตามมาตรฐานสูงสุด
เท่าที่เป็นไปได้ โดยรัฐภาคีกติกาฯ ต้องด�ำเนินการต่าง ๆ เพื่อให้สิทธินี้เป็นจริง รวมถึงการป้องกัน รักษา
และควบคุมโรค และการปรับปรุงสุขลักษณะทางสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ คณะกรรมการประจ�ำกติกา ICESCR
ได้ให้ความเห็นเพิ่มเติมว่า สิทธินี้ไม่ได้จ�ำกัดเพียงการให้บริการสาธารณสุขที่เหมาะสมตามสมควรเท่านั้น
แต่รวมถึงการดูแลปัจจัยพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพอนามัยด้วย เช่น การมีสุขอนามัยในที่ท�ำงานและ
สภาพสิ่งแวดล้อม การเข้าถึงการศึกษาและข้อมูลข่าวสารด้านสาธารณสุข สุขอนามัยเจริญพันธุ์และสุขภาพ
ทางเพศ รวมทั้งการมีส่วนร่วมของประชาชนในการตัดสินใจเกี่ยวกับสาธารณสุข111
สิ ท ธิ ด ้ า นสุ ข ภาพได้ รั บ การรั บ รองในรั ฐ ธรรมนู ญ แห่ ง ราชอาณาจั ก รไทย พุ ท ธศั ก ราช 2560
โดยมาตรา 47 ได้ก�ำหนดให้บุคคลมีสิทธิได้รับบริการสาธารณสุขของรัฐ โดยบุคคลยากไร้ย่อมมีสิทธิได้รับ
บริการสาธารณสุขของรัฐโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายตามที่กฎหมายบัญญัติ และบุคคลย่อมมีสิทธิได้รับการป้องกัน
และขจัดโรคติดต่ออันตรายจากรัฐโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย และมาตรา 55 ก�ำหนดให้รัฐมีหน้าที่ต้องด�ำเนินการ
ให้ประชาชนได้รับบริการสาธารณสุขที่มีประสิทธิภาพอย่างทั่วถึง
ในปี 2562 มีสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิด้านสุขภาพ การด�ำเนินการของรัฐบาลและหน่วยงาน
ของรัฐ ปัญหาและอุปสรรคในการด�ำเนินการตามที่ได้รับรองไว้เกี่ยวกับสิทธิดังกล่าว ดังนี้
111
From General Comment No. 14, The Right to the Highest Attainable Standard of Health
of the Committee on Economic, Social and Cultural Rights (paras.11), 2000 by United Nations
Economic and Social Council, 2000. Retrieved from https://www.refworld.org/pdfid/4538838d0.pdf
112
From Concluding observations on the combined initial and second periodic reports of Thailand,
by United Nations Economic and Social Council, 2015. Retrieved from https://tbinternet.ohchr.org/_layouts/15/
treatybodyexternal/TBSearch.aspx?Lang=en&TreatyID=9&DocTypeID=5
บทที่
3
การประเมินสถานการณ์
สิทธิด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
ในการเสนอรายงานการปฏิบัติตามกติกา ICESCR ของประเทศไทยเมื่อเดือนมิถุนายน 2558
คณะกรรมการประจ�ำกติกาฯ ได้มีข้อสังเกตต่อรายงานของประเทศไทยในเรื่องสิทธิด้านสุขภาพว่า รัฐภาคี
ควรขจัดอุปสรรคในการเข้าถึงหลักประกันสุขภาพของบุคคลหรือกลุ่มคนที่ด้อยโอกาส ควรใช้มาตรการ
เชิงป้องกันในการจัดการกับปัญหาการตัง้ ครรภ์ของวัยรุน่ การให้ความรูแ้ ละบริการสุขภาพทางเพศและอนามัย
เจริญพันธุ์ และควรบังคับใช้กฎหมายเพื่อควบคุมคุณภาพสิ่งแวดล้อมอย่างเคร่งครัดเพื่อป้องกันผลกระทบ
ต่อสุขภาพของประชาชน112 ส่วนในรายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย
ประจ�ำปี 2561 กสม. ได้มีข้อเสนอแนะว่า รัฐบาลควรเร่งพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิ ให้ความส�ำคัญกับ
การดูแลประชากรทีม่ อี ปุ สรรคในการเข้าถึงบริการสุขภาพ และเร่งแก้ปญ
ั หาการใช้สารเคมีปอ้ งกันและก�ำจัด
ศัตรูพืชที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพโดยรับฟังความเห็นทุกฝ่ายอย่างรอบด้าน