ตามมาตรา 33 มาขึ้ น ทะเบี ย นขอรั บ ประโยชน์ ท ดแทนกรณี ว ่ า งงาน จ�ำนวน 487,980 คน จากผู ้ ป ระกั น ตน
ทัง้ หมด 11,093,914 คน เมือ่ เปรียบเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2562 มีผขู้ อรับประโยชน์ทดแทนกรณีวา่ งงานเพิม่ ขึน้ ถึง
315,568 คน คิดเป็นร้อยละ 183.03 สาเหตุการว่างงานมากที่สุด คือ การเลิกจ้าง ร้อยละ 49.62 การลาออกจากงาน
ร้อยละ 48.06 และสิ้นสุดสัญญาจ้าง ร้อยละ 2.3318 จากผลกระทบจากสถานการณ์โรคโควิด 19 ดังกล่าว รัฐได้จัดให้มี
มาตรการเยียวยาแรงงานในระบบ เช่น การลดอัตราเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคมส�ำหรับลูกจ้างที่เป็นผู้ประกันตน
ตามมาตรา 33 และมาตรา 3919 เป็นเวลา 9 เดือน (มีนาคม - พฤศจิกายน 2563) การขยายระยะเวลาน�ำส่งเงินสมทบ
ของลูกจ้างดังกล่าวเพื่อบรรเทาภาระของแรงงาน การเพิ่มสิทธิประโยชน์กรณีว่างงานในสถานการณ์แพร่ระบาดของ
โรคโควิด 19 ที่รวมถึงการได้รับเงินทดแทนจากการถูกกักตัว 14 วันโดยไม่ได้รับค่าจ้างระหว่างนั้น และกรณีไม่ได้ท�ำงาน
เนื่องจากนายจ้างหยุดประกอบกิจการเองหรือหยุดประกอบกิจการตามค�ำสั่งของทางราชการ และการเพิ่มเงินทดแทน
การขาดรายได้ส�ำหรับลูกจ้างที่ลาออกจากงานหรือถูกเลิกจ้าง เป็นต้น20
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในสถานการณ์เฉพาะ
ในส่วนของ กสม. ได้รับเรื่องร้องเรียนในประเด็นสิทธิแรงงาน กรณีกล่าวอ้างว่าลูกจ้าง
หญิงตั้งครรภ์ถูกเลิกจ้างในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 โดยไม่เป็นธรรมและกระทบ
ต่อเด็กแรกเกิด โดยลูกจ้างบางคนถูกเลิกจ้างโดยไม่ได้รับค่าชดเชยตามกฎหมาย บางรายถูกบังคับให้เขียนใบลาออก
โดยบริษัทอ้างว่าไม่สามารถด�ำเนินธุรกิจได้และมีความจ�ำเป็นต้องลดอัตราก�ำลังการผลิตส่งผลให้ต้องเลิกจ้าง ลูกจ้าง
บางคนเป็นแม่เลีย้ งเดีย่ วและเป็นเสาหลักของครอบครัว เมือ่ ถูกเลิกจ้างท�ำให้ตอ้ งตกอยูใ่ นสภาวะตึงเครียดเป็นอย่างมาก
เช่น ไม่มีเงินไปตรวจครรภ์ มีภาระต้องเลี้ยงดูบุตรคนอื่น ๆ และมารดาที่แก่ชรา รวมทั้งมีค่าใช้จ่ายประจ�ำวันที่
ซึง่ จ�ำเป็น เป็นต้น ประกอบกับเมือ่ ถูกเลิกจ้างแล้ว ต้องประสบกับความยากล�ำบากในการหางานใหม่เนือ่ งจากการตัง้ ครรภ์
ซึ่ง กสม. ได้ด�ำเนินการประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนบางรายและรับเรื่องร้องเรียนดังกล่าวไว้ตรวจสอบตามหน้าที่
และอ�ำนาจต่อไป21
บทที่ 2
แรงงานนอกระบบโดยเฉพาะผู ้ ป ระกอบอาชี พ อิ ส ระ เช่ น ช่ า งตั ด ผม นวดแผนไทย
มัคคุเทศก์ ต้องปิดกิจการชั่วคราวเนื่องจากมาตรการของรัฐในการป้องกันการแพร่ระบาดและความกลัวของประชาชน
ต่อการติดเชือ้ โควิด 19 จึงไม่มผี มู้ าใช้บริการหรือใช้บริการลดน้อยลง ท�ำให้ขาดรายได้ นอกจากนี้ กลุม่ แรงงานนอกระบบ
มักไม่ได้เป็นผู้ประกันตนตามกฎหมายประกันสังคม ท�ำให้ไม่มีหลักประกันทางสังคมในภาวะดังกล่าว ในการช่วยเหลือ
แรงงานกลุม่ นี้ รัฐได้จดั ให้มกี ารลงทะเบียนเพือ่ รับเงินเยียวยาการไม่มงี านท�ำหรือต้องหยุดประกอบกิจการเป็นเงินเดือนละ
5,000 บาท เป็นเวลา 3 เดือน เพื่อช่วยเหลือด้านค่าครองชีพ นอกจากนี้ ยังมีการให้ความช่วยเหลือใ���รูปแบบอื่น ๆ
เช่น การจัดตั้งศูนย์ฝึกอาชีพ การพักช�ำระหนี้ โครงการเงินกู้ฉุกเฉินดอกเบี้ยต�่ำ เป็นต้น
18
จาก หนังสือกรมการจัดหางาน ที่ รง 0308/29061 ลงวันที่ 27 พฤศจิกายน 2563 เรื่อง ขอทราบข้อมูลเพื่อประกอบ
การจัดท�ำรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย พ.ศ. 2563.
19
ผู้ประกันตนมาตรา 33 หมายถึง ลูกจ้างที่ท�ำงานในสถานประกอบการ ส่วนผู้ประกันตนมาตรา 39 หมายถึง ลูกจ้าง
ที่เคยเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 มาก่อน ต่อมาความเป็นผู้ประกันตนสิ้นสุดลงเนื่องจากสิ้นสภาพการเป็นลูกจ้าง แต่ยังประสงค์
เป็นผู้ประกันตนต่อไป
20
จาก COVID-19 ระบาด ท�ำงานไม่ได้ แต่ยังได้รับเงินชดเชย, โดย วารสารประกันสังคม ฉบับเดือนมกราคมมีนาคม 2563 (หน้า 6-7), 2563. สืบค้นจาก https://www.sso.go.th/wpr/assets/upload/files_storage/sso_th/ 65631a68db73bead55cf380c6da3b7f3.pdf
21
ค�ำร้องที่ 35/2563 ลงวันที่ 24 กรกฎาคม 2563 ของส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563
47