• ประมวลกฎหมายอาญา พระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. ๒๕๕๘ และพระราชบัญญัติว่าด้วยการ
กระท�ำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๐
• ค�ำสัง่ คสช. ที่ ๓/๒๕๕๙ เรือ่ ง มอบอ�ำนาจการอนุมตั แิ ละลงนามค�ำสัง่ แต่งตัง้ เจ้าพนักงานป้องกันและปราบปราม
และผูช้ ว่ ยเจ้าพนักงานป้องกันและปราบปราม ตามค�ำสัง่ หัวหน้า คสช. ที่ ๑๓/๒๕๕๙ เรือ่ ง การป้องกันและปราบปรามการกระท�ำ
ความผิดบางประการที่เป็นภยันตรายต่อความสงบเรียบร้อยหรือบ่อนท�ำลายระบบเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ
กสม. พบว่า กฎหมายดังกล่าวเปิดโอกาสให้เจ้าหน้าที่ใช้ดุลพินิจได้อย่างกว้างขวาง และมีผลให้เกิดการปฏิบัติ
ที่แตกต่างกัน มีการใช้มาตรการและกลไกทางกฎหมายจ�ำกัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชนเกินความจ�ำเป็น โดยขาดการ
พิจารณายกเลิก หรือปรับปรุงกฎหมายทีห่ มดความจ�ำเป็น หรือไม่สอดคล้องกับสภาพการณ์ หรือทีเ่ ป็นอุปสรรคต่อการด�ำรงชีวติ
ของประชาชน
๒.
สถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
กสม. ประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม โดยพิจารณาสารัตถะ
ของสิทธิตามทีบ่ ญ
ั ญัตไิ ว้ในกติการะหว่างประเทศด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (ICESCR) โดยมีสถานการณ์หลัก
โดยสรุป ดังนี้
สิทธิด้านการศึกษา
รัฐมีนโยบายและมาตรการต่าง ๆ ในการประกันการเข้าถึงสิทธิทางการศึกษาภาคบังคับ โดยไม่มคี า่ ใช้จา่ ยขัน้ พืน้ ฐาน
และมีความพยายามอย่างต่อเนื่องที่จะด�ำเนินการเพื่อบรรลุสิทธิทางการศึกษาเป็นล�ำดับ ทั้งนี้ ได้มีความก้าวหน้าในสิทธิทาง
การศึกษาหลายประการ อาทิ การสนับสนุนงบประมาณด้านการศึกษาคิดเป็นร้อยละ ๒๐ ของงบประมาณรายจ่ายแผ่นดิน
การประกันการเข้าถึงการศึกษาภาคบังคับ โดยไม่เก็บค่าใช้จา่ ยและขยายให้ครอบคลุมถึงการศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน ๑๕ ปี การขับเคลือ่ น
การปฏิรูปการศึกษาในระดับภูมิภาค โดยค�ำนึงถึงการมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคม การแก้ไขพระราชบัญญัติกองทุน
กู้ยืมเพื่อการศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๑ เพื่อลดข้อจ�ำกัดการเข้าถึงกองทุนกู้ยืมเพื่อการศึกษาส�ำหรับผู้ที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และ
เพิม่ โอกาสให้เยาวชนทีเ่ รียนดีและต้องการศึกษาสาขาวิชาขาดแคลนหรือสาขาทีเ่ ป็นความต้องการเพือ่ พัฒนาประเทศได้เข้าถึง
สิทธิทางการศึกษาในขั้นอุดมศึกษา หรือขั้นวิชาชีพมากขึ้น ทั้งนี้ กสม. พบข้อท้าทายที่ส�ำคัญ กล่าวคือ
• การด�ำเนินการปฏิรปู ระบบการศึกษาอย่างจริงจังเพือ่ พัฒนาคุณภาพโดยรวม โดยเฉพาะอย่างยิง่ การดูแลกลุม่ เด็ก
และเยาวชนที่อยู่ในภาวะเสี่ยง กลุ่มเด็กไร้รัฐไร้สัญชาติ กลุ่มชาติพันธุ์และผู้ลี้ภัย รวมถึงกลุ่มเด็กที่ติดตามแรงงานข้ามชาติ
กลุ่มผู้ด้อยโอกาส และกลุ่มประชาชนที่อยู่ในชนบทให้เข้าถึงสิทธิทางการศึกษาที่สอดคล้องกับความต้องการ
• การจัดการศึกษาที่ยังไม่สอดคล้องกับระบบสังคม วัฒนธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสอนผ่านระบบพหุภาษา
หรือภาษาแม่ ตลอดจนการรักษารากทางวัฒนธรรมและฐานทรัพยากรของชุมชน โดยยังพบข้อติดขัดในการด�ำเนินการตาม
มาตรา ๑๒ ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติมและกฎกระทรวงว่าด้วยสิทธิขององค์กร
ชุมชน และองค์กรเอกชนในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานในศูนย์การเรียน พ.ศ.๒๕๕๕
สิทธิด้านสุขภาพ
รัฐมีนโยบายและมาตรการต่าง ๆ ในการประกันสิทธิในสุขภาพ และมีความพยายามอย่างต่อเนื่องที่จะด�ำเนินการ
เพือ่ บรรลุมาตรฐานสูงสุดทีเ่ ป็นไปได้ อาทิ การส่งเสริมให้ประชาชนมีสขุ ภาวะและสุขภาพทีด่ ตี ลอดช่วงชีวติ การออกประกาศ
คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ เรือ่ งธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๕๙ (ลงวันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๙)
การจัดตั้งเขตสุขภาพ ๑๓ แห่ง ครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเ���ศไทย การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศด้านสุขภาพเพื่อส่งเสริมการ
เข้าถึงบริการสาธารณสุขให้ดขี นึ้ โดยมีผทู้ รงสิทธิมากกว่าร้อยละ ๙๙ ของประชากรทัง้ หมดทีเ่ ข้าถึงสิทธิในบริการสาธารณสุข
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
17
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙