ซึ่งสะท้อนแนวคิดการพิจารณา “การเลือกปฏิบัติ” บนพื้นฐานของกฎหมายปกครอง
(๗.๑.๕) การปฏิบัติที่แตกต่างกัน อันไม่อยู่ในขอบเขตกฎหมายสิทธิมนุษยชนเกี่ยวกับการห้ามเลือก
ปฏิบัติ: กรณีข้อเท็จจริงจากการรับฟังความคิดเห็น / สัมภาษณ์/ ประชุมกลุ่มย่อย
พบว่า ส่วนใหญ่เมือ่ บุคคลเห็นว่าตน “ไม่ได้รบั ความเป็นธรรม” ก็มกั มีการอ้างว่า “ถูกเลือกปฏิบตั ”ิ
ไปด้วย อย่างไรก็ตาม การกล่าวอ้างดังกล่าว หากพิจารณาในกรอบของกฎหมายสิทธิมนุษยชนแล้วอาจไม่อยู่ในขอบเขตของ
กฎหมายสิทธิมนุษยชน
(๗.๒) กรณีมีความคาบเกี่ยวระหว่างการเลือกปฏิบัติกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนอื่น
พบว่า กรณีทมี่ กี ารกล่าวอ้างว่าเกิด “การเลือกปฏิบตั ”ิ นัน้ เมือ่ พิจารณาในกรอบกฎหมายสิทธิมนุษยชน
แล้วเป็นกรณีการปฏิบัติในลักษณะเป็นกลาง (Neutral) ที่มีผลกับทุกคน หรือเป็นกรณีการปฏิบัติแตกต่างกันซึ่งไม่เกี่ยวข้อง
กับเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติตามกฎหมายสิทธิมนุษยชน จึงไม่อาจจัดว่าเป็น “การเลือกปฏิบัติ” (Discrimination)
(๗.๓) “การเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม” ในบริบทของกฎหมายปกครอง
ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การเลือกปฏิบัติในบริบทของกฎหมายปกครองอาจประกอบด้วยการเลือก
ปฏิบตั ทิ กี่ ว้างกว่า “เหตุแห่งการเลือกปฏิบตั ”ิ ตามนัยกฎหมายสิทธิมนุษยชน โดยการเลือกปฏิบตั ทิ ไี่ ม่เป็นธรรม ในบริบทของ
คดีปกครอง นั้น เป็นการพิจารณา “การปฏิบัติที่แตกต่างกัน” ในกรอบของการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐโดยมิชอบ
และมักมีข้อเท็จจริงที่สัมพันธ์กับ “การใช้ดุลพินิจของฝ่ายปกครองโดยมิชอบ” ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ
เช่น เชื้อชาติ เพศ ศาสนา เป็นต้น ตามกฎหมายสิทธิมนุษยชน
(๘) การเลือกปฏิบัติที่กฎหมายไทยยังไม่ครอบคลุมถึง
(๘.๑) เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ
สามารถจำแนกได้ ๔ กรณี คือ (๑) เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติที่รัฐธรรมนูญของไทยกำหนดในลักษณะ
ทีก่ ว้างกว่าหรือเพิม่ เติมจากทีก่ ฎหมายระหว่างประเทศระบุไว้ (๒) เหตุแห่งการเลือกปฏิบตั ทิ รี่ ฐั ธรรมนูญของไทยมีการใช้ถอ้ ยคำ
ในลักษณะที่แคบกว่ากฎหมายระหว่างประเทศ (๓) เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติบางกรณีกฎหมายต่างประเทศได้ขยายความ
จากเหตุดงั้ เดิมทีร่ ะบุไว้ โดยมีการแจกแจงรายละเอียดเพือ่ ความครอบคลุมและชัดเจน และ (๔) เหตุแห่งการเลือกปฏิบตั บิ างเหตุ
มิได้ระบุไว้โดยชัดแจ้งตามกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ แต่กฎหมายต่างประเทศบางประเทศกำหนดครอบคลุม
ขึ้นมา เพื่อเป็นการคุ้มครองการเลือกปฏิบัติในปัจจุบันที่มีลักษณะเปลี่ยนแปลงไปตามสภาวะทางสังคม
(๘.๒) ขอบเขตและการครอบคลุมของกฎหมายไทยที่เกี่ยวข้องกับความเสมอภาคและการห้ามเลือกปฏิบัติ
ปัจจุบนั ไทยไม่มกี ฎหมายเฉพาะอันมีลกั ษณะเป็นกฎหมายกลางเกีย่ วกับการห้ามเลือกปฏิบตั ทิ คี่ รอบคลุม
เหตุแห่งการเลือกปฏิบตั ติ า่ ง ๆ และมิตขิ องการเลือกปฏิบตั ติ า่ ง ๆ โดยกฎหมายไทยทีเ่ ป็นอยู่ มีลกั ษณะเป็นกฎหมายเฉพาะทีม่ ขี อบเขต
จำกัดในเชิงเหตุแห่งการเลือกปฏิบตั ิ และ/หรือ มิตขิ องการเลือกปฏิบตั ิ แต่ยงั ไม่ครอบคลุมกรณีตา่ ง ๆ ทีม่ ลี กั ษณะเป็นการเลือก
ปฏิบตั ภิ ายใต้กรอบกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศและการเลือกปฏิบตั ทิ กี่ ฎหมายต่างประเทศให้การคุม้ ครอง โดยเฉพาะ
อย่างยิง่ การเลือกปฏิบตั ใิ นมิตแิ ละเหตุแห่งการเลือกปฏิบตั อิ นื่ ๆ นอกขอบเขตของกฎหมายเฉพาะดังกล่าวเช่น การเลือกปฏิบตั ใิ น
ภาครัฐกับภาคเอกชน
(๘.๓) รูปแบบการบัญญัตกิ ฎหมายเกีย่ วกับการเลือกปฏิบตั ิ (Model of Discrimination Laws) จำแนกได้ ๓ รูป
แบบหลัก ดังนี้
(๘.๓.๑) บัญญัตกิ ฎหมายเฉพาะฉบับเดียวเกีย่ วกับการห้ามเลือกปฏิบตั ิ ซึง่ มีลกั ษณะเป็นกฎหมายกลาง
(๘.๓.๒) บัญญัตกิ ฎหมายเฉพาะหลายฉบับ แต่ละฉบับครอบคลุมเหตุแห่งการเลือกปฏิบตั เิ ฉพาะบางเหตุ และ
ครอบคลุมมิตขิ องการเลือกปฏิบตั เิ ฉพาะบางมิติ
(๘.๓.๓) มีการกำหนดกฎหมายกลางทีค่ รอบคลุมเหตุแห่งการเลือกปฏิบตั หิ ลายเหตุและครอบคลุมมิตขิ อง
การเลือกปฏิบตั หิ ลายมิติ และมีกฎหมายฉบับอืน่ ๆ ทีม่ ลี กั ษณะเป็นกฎหมายเฉพาะสำหรับการห้ามเลือกปฏิบตั ใิ นบางมิติ หรือ
บางเหตุแห่งการเลือกปฏิบตั ิ
รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
68
ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات