รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๘ สำหรับกรณีประกาศ คสช. ฉบับที่ ๓๗/๒๕๕๗ เรือ่ ง ความผิดทีอ่ ยูใ่ นอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีของศาลทหาร ประกาศ คสช. ฉบับที่ ๓๘/๒๕๕๗ เรื่อง คดีที่ประกอบด้วยการกระทำ หลายอย่างเกี่ยวโยงกันให้อยู่ในอำนาจศาลทหารและประกาศ คสช. ฉบับที่ ๕๐/๒๕๕๗ เรือ่ ง ให้ศาลทหารมีอำ นาจพิจารณาพิพากษา คดีอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน หรือวัตถุระเบิด ที่ใช้เฉพาะแต่ การสงคราม ให้พลเรือนอยูใ่ นอำนาจการพิจารณาของศาลทหารใน การกระทำความผิดตามประกาศข้างต้นนัน้ กติการะหว่างประเทศ ว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ข้อ ๑๔ วรรค ๑ ได้บญ ั ญัติ รับรองว่าบุคคลทุกคนย่อมมีสิทธิได้รับการพิจารณาอย่างเปิดเผย และเป็นธรรม โดยคณะตุลาการซึง่ จัดตัง้ ขึน้ ตามกฎหมาย มีอำ นาจ มีความอิสระ และเป็นกลาง แต่โดยโครงสร้างของศาลทหาร ได้กำ หนดให้ศาลทหารสังกัดกระทรวงกลาโหม๔๑ จำนวน คุณสมบัติ พืน้ ความรูข้ องตุลาการพระธรรมนูญ อัยการทหาร ก็เป็นไป ตามทีก่ ระทรวงกลาโหมกำหนด๔๒ ศาลทหารทีพ่ จิ ารณาคดีพลเรือนจะใช้ตลุ าการทหารเป็นองค์คณะเท่านัน้ ไม่มผี บู้ งั คับบัญชา ทหารเข้าร่วมเป็นองค์คณะ๔๓ การแต่งตัง้ ตุลาการก็กำ หนดให้กระทำโดยผูม้ อี ำ นาจบังคับบัญชา หรือรัฐมนตรีวา่ การกระทรวง กลาโหม๔๔ การที่องค์กรตุลาการมีความเชื่อมโยงกับทหารดังที่กล่าวมา อาจจะไม่สอดคล้องกับหลักความเป็นอิสระและ เป็นกลาง โดยเฉพาะเมื่อ คสช. ได้ประกาศให้คดีบางประเภทอยู่ภายใต้การพิจารณาของศาลทหาร มีผลให้พลเรือน ต้ อ งถู ก พิ จ ารณาในศาลทหาร ซึ่ ง หากไม่ มี ป ระกาศ คสช. การกระท ำ ความผิ ด ดั ง กล่ า วจะอยู ่ ใ นอ ำ นาจพิ จ ารณา ของศาลยุตธิ รรมทีเ่ ป็นอิสระและไม่เกีย่ วข้องกับฝ่ายบริหาร ประกอบกับ คสช. ได้ประกาศใช้กฎอัยการศึกทัว่ ราชอาณาจักร ตัง้ แต่วนั ที่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๗ ถึง ๓๑ มีนาคม ๒๕๕๘ ส่งผลให้การพิจารณาของศาลทหารในช่วงระยะเวลาดังกล่าว เป็นศาลทหารในเวลาไม่ปกติ จึงไม่สามารถที่จะอุทธรณ์หรือฎีกาคำพิพากษาได้ แม้ว่าต่อมาได้มีการประกาศยกเลิก กฎอัยการศึกไปแล้ว แต่คดีทเี่ กิดขึน้ ในช่วงทีม่ กี ารประกาศกฎอัยการศึก แล้วการพิจารณาคดียงั ไม่สนิ้ สุด ถือเป็นคดีทเี่ กิดในเวลา ไม่ปกติ ยังคงต้องห้ามอุทธรณ์หรือฎีกา ซึง่ ขัดกับหลักการในกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ข้อ ๑๔ วรรค ๕ ซึง่ ประเทศไทยเป็นภาคีและมีพนั ธกรณีทตี่ อ้ งปฏิบตั ติ าม นอกจากนี้ คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ ๓/๒๕๕๘ ที่ให้อำนาจเจ้าพนักงานรักษาความสงบเรียบร้อยมีอำนาจเรียกตัวบุคคล เพื่อมาสอบถามข้อมูลหรือให้ถ้อยคำที่เป็นประโยชน์ และมีอำนาจควบคุมตัวได้ไม่เกินเจ็ดวัน แต่การควบคุมตัวดังกล่าว ต้องควบคุมไว้ในสถานทีอ่ นื่ ทีม่ ใิ ช่สถานีตำ รวจ ทีค่ มุ ขัง ทัณฑสถานหรือเรือนจำ และจะปฏิบตั ติ อ่ บุคคลนัน้ ในลักษณะทีเ่ ป็น ผู้ต้องหามิได้ ซึ่งผลจากคำสั่งฉบับดังกล่าวทำให้มีการควบคุมตัวบุคคลที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิดตามที่ระบุในคำสั่ง ฉบับดังกล่าว โดยลักษณะการควบคุมหลายกรณีจะไม่สามารถทราบสถานทีค่ วบคุมตัวว่าคือทีใ่ ด ไม่สามารถติดต่อญาติหรือ ผูท้ ไี่ ว้วางใจได้ และสามารถควบคุมตัวไปได้นานถึง ๗ วัน จึงทำให้การควบคุมในช่วงระยะเวลาดังกล่าวไม่สามารถทีจ่ ะทราบ ชะตากรรมของผูถ้ กู ควบคุมตัวได้ เป็นการเสีย่ งทีจ่ ะถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนประการอืน่ และยังเป็นการกระทำทีไ่ ม่เป็นไปตาม หลักการในประมวลกฎหมายวิธพี จิ ารณาความอาญา มาตรา ๗/๑ ทีไ่ ด้คมุ้ ครองสิทธิของผูถ้ กู จับหรือผูต้ อ้ งหาซึง่ ถูกควบคุม ตัวหรือขังมีสิทธิในการขอให้เจ้าพนักงานแจ้งให้ญาติหรือผู้ซึ่งถูกจับหรือผู้ต้องหาไว้วางใจทราบถึงการจับกุมและสถานที่ ที่ถูกควบคุมในโอกาสแรก สิทธิในการพบและปรึกษาทนาย สิทธิได้รับการเยี่ยมหรือติดต่อกับญาติ เป็นต้น ซึ่งสิทธิ ดังกล่าวเป็นสิทธิขนั้ พืน้ ฐานของบุคคลทีจ่ ะได้รบั การรับรองและคุม้ ครองจากรัฐ และหลักการในกติการะหว่างประเทศว่าด้วย สิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ข้อ ๗ ได้กำหนดว่า บุคคลจะถูกทรมาน หรือได้รับการปฏิบัติ หรือการลงโทษที่ โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือตำ่ ช้ามิได้ โดยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ได้มคี วามเห็นทัว่ ไปที่ ๒๐ เกีย่ วกับ ๔๑ ๔๒ ๔๓ ๔๔ 43 พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. ๒๔๙๘ มาตรา ๕ พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. ๒๔๙๘ มาตรา ๑๑ พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. ๒๔๙๘ มาตรา ๒๖ – ๒๙ พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. ๒๔๙๘ มาตรา ๓๐

اختر الفقرة المستهدفة3

الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات