16 รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๖ ผู้ ก ระทำ � เสี ย เอง ซึ่ ง รั ฐ บาลก็ ส มควรจะหามาตรการหรื อ วิ ธี ก ารลงโทษบุ ค คลที่ เ ป็ น ผู้ ก ระทำ � ความผิ ด ตามกฎหมายอาญาหรื อ เป็ น อาชญากรร้ า ยแรงของสั ง คมด้ ว ยวิ ธี ก ารที่ ส ามารถลดจำ � นวนการกระทำ � ความผิดให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป สำ � หรั บ สิ่ ง ที่ เ ป็ น ความถดถอยของสถานการณ์ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนด้ า นกระบวนการยุ ติ ธ รรม คื อ การบั ง คั บ ใช้ บ ทบั ญ ญั ติ แ ห่ ง พระราชบั ญ ญั ติ ก ารรั ก ษาความมั่ น คงภายในราชอาณาจั ก ร พ.ศ. ๒๕๕๑ ที่ รั ฐ บาลประกาศบั ง คั บ ใช้ ก ฎหมายดั ง กล่ า วนี้ เมื่ อ วั น ที่ ๙ ตุ ล าคม ๒๕๕๖ โดยที่ พ ระราชบั ญ ญั ติ ดังกล่าวนี้ถือว่าเป็นกฎหมายพิเศษที่มีมาตรการและการกำ�หนดอำ�นาจหน้าที่แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ ปฏิ บั ติ ห น้ า ที่ ต ามกฎหมายในการจำ � กั ด สิ ท ธิ เ สรี ภ าพของประชาชนตามที่ รั ฐ ธรรมนู ญ ให้ ก ารรั บ รอง และคุ้มครองไว้หลายด้าน และบรรดาข้อกำ�หนด ประกาศ คำ�สั่ง หรือการกระทำ�ของพนักงานเจ้าหน้าที่ ตามพระราชบัญญัตินี้ ไม่อยู่ในบังคับตามกฎหมายว่าด้วยวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง การบังคับใช้ กฎหมายนี้จึงสุ่มเสียงต่อการดูแล การปฏิบัติ และการบังคับใช้กฎหมายของเจ้าหน้าที่ของรัฐที่อาจจะ ทำ � ให้ ป ระชาชนได้ รั บ ผลกระทบจากการดำ � เนิ น กระบวนการยุ ติ ธ รรมของรั ฐ เกิ น กว่ า กรณี ที่ จำ � เป็ น อันเป็นการไม่คุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของบุคคลตามภารกิจหน้าที่ของรัฐ ดังนั้น รัฐบาลจึงสมควร ที่จะต้องพิจารณาอย่างรอบคอบถึงเหตุผลและความจำ�เป็นก่อนที่จะบังคับใช้กฎหมาย นอกจากนี้ กสม. ยัง ได้รับ เรื่องร้องเรียนกล่าวอ้างว่า เจ้าหน้าที่ของรัฐ ในกระบวนการยุติธ รรม กระทำ�การอันไม่เป็นไปตามกฎหมาย และหลักสิทธิมนุษยชนตามที่รัฐธรรมนูญและหลักสิทธิมนุษยชน สากลได้รับรองไว้เพิ่มขึ้น แสดงให้เห็นว่า การกระทำ�หรือการละเลยการกระทำ�ของเจ้าหน้าที่ของรัฐใน กระบวนการยุติธรรมอาจเพิ่มสูงขึ้น ไม่สอดคล้องกับแนวนโยบายพื้นฐานของรัฐด้านกระบวนการยุติธรรม ดังนั้น รัฐบาลจึงต้องเร่งดำ�เนินการทั้งทางนโยบายและการปฏิบัติอย่างเข้มงวดให้มากขึ้น เพื่อให้เจ้าหน้าที่ ของรัฐในกระบวนการยุติธรรมตระหนักในหลักสิทธิมนุษยชน และอำ�นวยความยุติธรรมให้กับประชาชน ได้อย่างแท้จริง สิทธิชุมชนและการมีส่วนร่วมในการจัดการ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ๑. สถานการณ์ด้านสิทธิชุมชนและการมีส่วนร่วม ในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สถานการณ์ ก ารละเมิ ด สิ ท ธิ ชุ ม ชนโดยภาพรวมนั้ น ชุ ม ชนยั ง คง ได้รับผลกระทบจากการดำ�เนินนโยบายของรัฐที่มุ่งจะพัฒนาประเทศโดยส่งเสริมให้ใช้ หรือแสวงหา ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติของประเทศ แต่ไม่ได้มุ่งคุ้มครองให้ชุมชนอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จาก ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน และการดำ�เนินโครงการของรัฐไม่สอดคล้องกับความต้องการของชุมชน