ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
environment.”)89 ทั้งยังได้กล่าวด้วยว่าการบกพร่องของรัฐในการออกระเบียบหรือมาตรการเพื่อป้องกันปัญหา
ร้ า ยแรงเกี่ ย วกั บ สิ่ ง แวดล้ อ มอาจเป็ น การละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนอั น ได้ รั บ ความคุ ้ ม ครองภายใต้ อ นุ สั ญ ญาว่ า ด้ ว ย
สิทธิมนุษยชนแห่งอเมริกาได้90
แนวทางการตีความของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคอเมริกาในรายงานฉบับนี้มีความ
ชัดเจนในการเชื่อมโยงคุณภาพของสิ่งแวดล้อมเข้ากับสิทธิมนุษยชนมากกว่าในคดี Yanomami แต่คณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนของภูมภิ าคอเมริกายังคงอ้างอิงเรือ่ งสิง่ แวดล้อมเข้ากับสิทธิในการมีชวี ติ โดยไม่ได้แยกสิทธิในสิง่ แวดล้อม
ออกมาเป็นสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่งในตัวเอง
๓.๒.๒.๒ การตีความว่าการท�ำให้เกิดความเสือ่ มโทรมแก่สงิ่ แวดล้อมเป็นการละเมิดต่อสิทธิในการมีชวี ติ
ในสิง่ แวดล้อมทีด่ ี (Right to Live in a Healthy Environment)
แม้จากแนวปฏิบัติที่ผ่านมาดังได้กล่าวข้างต้น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคอเมริกา
จะอาศัยการอ้างอิงสิทธิในการมีชีวิตเพื่อตัดสินว่าปัญหาทางสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นกรณีพิพาทมีการละเมิดสิทธิมนุษยชน โดย
ยังไม่มีแนวทางการตัดสินว่าสิทธิในสิ่งแวดล้อมเป็นสิทธิมนุษยชนอันได้รับความคุ้มครองภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิ
มนุษยชนแห่งอเมริกา อย่างไรก็ดี ในปี ค.ศ. ๑๙๙๙ พิธสี ารซานซัลวาดอร์ได้มผี ลบังคับใช้ ซึง่ พิธสี ารฉบับนีไ้ ด้มกี ารรับรอง
ถึงสิทธิในการมีชีวิตในสิ่งแวดล้อมที่ดี (Right to Live in a Healthy Environment) ไว้ใน มาตรา ๑๑ จึงท�ำให้มีประเด็น
ที่น่าพิจารณาว่า การบัญญัติโดยใช้ถ้อยค�ำในลักษณะเช่นนี้ถือได้ว่าเป็นการรับรองสิทธิในสิ่งแวดล้อม (Right to Environment) ขึ้นมาเป็นสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่งแล้วหรือไม่
ทั้งนี้ หากพิจารณาถ้อยค�ำใน มาตรา ๑๑ ที่ว่า “Everyone shall have the right to live in
a healthy environment and to have access to basic public services.” (มนุษย์ทุกคนย่อมมีสิทธิในการมีชีวิตอยู่
ในสิง่ แวดล้อมทีด่ แี ละย่อมมีสทิ ธิในการเข้าถึงบริการสาธารณะขัน้ พืน้ ฐาน) จะเห็นได้วา่ พิธสี ารซานซัลวาดอร์ให้ความส�ำคัญ
และให้ความคุ้มครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม แต่ยังคงยึดโยงอยู่กับการมีชีวิตของมนุษย์ ซึ่งเป็นลักษณะของสิทธิในการมีชีวิต
(Right to Life) อันเป็นสิทธิมนุษยชนที่ได้รับการรับรองโดยทั่วไปอยู่แล้ว เช่นนี้แล้วจึงยังคงไม่อาจสรุปอย่างชัดแจ้งได้ว่า
บทบัญญัติใน มาตรา ๑๑ ของพิธีสารซานซัลวาดอร์ได้ให้การรับรองแก่สิทธิในสิ่งแวดล้อม (Right to Environment)
อย่างเป็นเอก���ทศ เป็นสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่งเป็นการเฉพาะ
อย่างไรก็ดี ข้อสังเกตของบทบัญญัติตาม มาตรา ๑๑ คือ การบัญญัติรับรองสิทธิในการมีชีวิต
ในสิ่งแวดล้อมที่ดีนี้ไม่ได้มีถ้อยค�ำเชื่อมโยงการคุ้มครองสิทธิในสิ่งแวดล้อมให้ต้องมีการพิจารณาควบคู่ไปกับปัจจัยทาง
เศรษฐกิจหรือการพัฒนา อันเป็นจุดที่ท�ำให้สิทธิในสิ่งแวดล้อมภายใต้ระบบการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคอเมริกา
แตกต่างกับของภูมภิ าคแอฟริกา ซึง่ มีแนวทางการคุม้ ครองสิทธิในสิง่ แวดล้อมโดยต้องค�ำนึงถึงการพัฒนาของประเทศด้วย91
89
From Report on the Situation of Human Rights in Ecuador (pp 88) Inter-Am. C.H.R., OEA/ser. L.2V.2II.96, doc.
10 rev. 1 (1997)
90
From Report on the Situation of Human Rights in Ecuador, Inter-Am. C.H.R., OEA/ser. L.2V.2II.96, doc. 10 rev.
1 (1997) Op. cit.
91
Article 24 of the African Charter on Human and Peoples’ Rights states that “All peoples shall have the
right to a general satisfactory environment favorable to their development.”
92