ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม
เพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคอเมริกาได้มีค�ำตัดสินในข้อพิพาทนี้ว่ารัฐบาลประเทศบราซิล
มีการกระท�ำละเมิดสิทธิในการมีชีวิต อันเป็นสิทธิมนุษยชน เนื่องจากจากรุกล�้ำเข้ามาใช้สอยผืนดินอันเป็นที่อยู่อาศัย
ของชนพื้นเมือง Yanomami กระทบต่อคุณภาพชีวิตและสุขภาพของชนพื้นเมืองอย่างมาก ความรับผิดของรัฐบาลใน
การละเมิดสิทธิมนุษยชนไม่ได้จ�ำกัดเพียงการลงมือกระท�ำการอันเป็นการละเมิดสิทธิในการมีชีวิตเท่านั้น แต่ยังรวมถึง
การที่รัฐบาลไม่มีมาตรการใดๆ เพื่อป้องกันความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมที่จะเกิดขึ้นอันส่งผลกระทบต่อชีวิตและ
สุขภาพของประชาชนด้วย85
ถึงแม้ว่าในคดี Yanomami คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคอเมริกาจะมีค�ำตัดสินว่ารัฐบาล
ประเทศบราซิลละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยละเมิดสิทธิในการมีชีวิตของชนพื้นเมือง Yanomami แต่คณะกรรมการสิทธิ
มนุษยชนของภูมิภาคอเมริกาก็มิได้มีข้อสรุปว่าชนพื้นเมือง Yanomami มีสิทธิในสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังไม่ได้มีการ
เชือ่ มโยงสิทธิในสิง่ แวดล้อมเข้ากับสิทธิในการมีชวี ติ ไว้อย่างชัดเจนแต่อย่างใด การละเมิดสิทธิในการมีชวี ติ ของชนพืน้ เมือง
ในกรณี นี้ ไ ด้ ถู ก ระบุ ว ่ า เป็ น เรื่ อ งสื บ เนื่ อ งมาจากการก่ อ สร้ า งเส้ น ทางหลวงอั น ส่ ง ผลให้ มี บุ ค คลภายนอกซึ่ ง มิ ใ ช่
ชนพื้นเมืองน�ำเอาเชื้อโรคและโรคติดต่อเข้ามาเป็นภัยแก่ชีวิตของชนพื้นเมือง Yanomami86
Report on the Situation of Human Rights in Ecuador, 199787
รายงานว่าด้วยสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนในประเทศเอกวาดอร์ (Report on the Situation of Human
Rights in Ecuador) เป็นรายงานการศึกษาประเด็นปัญหาสิทธิมนุษยชนซึ่งจัดท�ำโดยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนของ
ภูมิภาคอเมริกา แม้รายงานฉบับนี้จะไม่ใช่การชี้ขาดตัดสินข้อพิพาททางการละเมิดสิทธิมนุษยชน แต่ก็ได้แสดงให้เห็น
ถึ ง แนวทางการตี ค วามของคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของภู มิ ภ าคอเมริ ก าในประเด็ น เรื่ อ งสิ ท ธิ ��� นุ ษ ยชนและ
สิ่งแวดล้อมซึ่งมีพัฒนาการขึ้นจากแนวทางการตีความในคดี Yanomami ในปี ค.ศ. ๑๙๘๙
ตามข้อเท็จจริงในรายงาน ประเทศเอกวาดอร์ได้มกี ารส�ำรวจขุดเจาะน�ำ้ มัน ซึง่ การส�ำรวจขุดเจาะน�ำ้ มัน
นี้ได้ส่งผลให้เกิดปัญหาการปนเปื้อนของน�้ำมันและสารอันตรายต่าง ๆ ในน�้ำ ในอากาศและในดิน เป็นเหตุให้ผู้อยู่อาศัย
ในบริเวณใกล้เคียงประสบปัญหาอาการเจ็บป่วยมากมาย อาทิ โรคทางผิวหนัง ผื่นคัน หรือการติดเชื้อเรื้อรัง เป็นต้น88
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคอเมริกาได้มีการกล่าวไว้ในรายงานโดยเน้นย�้ำถึงความสัมพันธ์
ระหว่างสิทธิในการมีชีวิตและคุณภาพของสิ่งแวดล้อม (“The realization of the right to life, and to physical
security and integrity is necessarily related to and in some ways dependent upon one’s physical
85
From “Environmental Rights and Brazil’s Obligation in the Inter-American Human Rights Systems-Yanomami
v. Brazil” by Dinah Shelton (2009) Geo. Wash. Int’l L’ Review ,40, 733, pp 751.
86
From “Environmental Rights and Brazil’s Obligation in the Inter-American Human Rights Systems-Yanomami
v. Brazil” by Inara K. Scott (2000) Geo. Wash. Int’l L’ Review, 19; 197, pp 215.
87
From Report on the Situation of Human Rights in Ecuador, Inter-Am. C.H.R., OEA/ser. L.2V.2II.96, doc. 10 rev.
1 (1997)
88
From “Human Rights and Environment: Substantive Rights (pp 272) by Dinah Shelton” RESEARCH HANDBOOK ON INTERNATIONAL ENVIRONMENTAL LAW (2010) Malgosia Fitzmaurice, David M. Ong, Panos Merkouris 2010
Massachusetts: Edward Elgar Publishing Inc.
91