ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม เพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน จึงทำให้เห็นเจตนารมณ์ของตราสารระหว่างประเทศว่ามุ่งหมายความถึง “สิทธิของกลุ่มคน” มากกว่าสิทธิของบุคคล เพียงคนเดียว ส่งผลทำให้นักกฎหมายและนักสิทธิมนุษยชนเริ่มมีการยอมรับกันมากขึ้นว่า การคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ไม่เพียงจะต้องคุ้มครองสิทธิเชิงปัจเจกบุคคลเท่านั้น แต่ยังคงต้องคุ้มครองสิทธิร่วมกันของปัจเจกบุคคลด้วย ดังนั้น พัฒนาการของการคุ้มครองสิทธิของประชาชนในการกำหนดเจตจำนงของตนเอง (Right of Self-Determination) ก็ได้มี การพัฒนาไปสู่การคุ้มครองสิทธิของชนเผ่าพื้นเมือง (Right of Indigenous Peoples) ซึ่งเป็นสิทธิเชิงกลุ่มต่อไป สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดี (Right to Healthy Environment) นั้น นอกจากการโต้แย้งกันว่าสิทธิดังกล่าวนี้ เป็นสิทธิมนุษยชนโดยเอกเทศหรือไม่แล้ว ปัญหาที่มีการโต้แย้งกันอีกก็คือ สิทธิในสิ่งแวดล้อมเป็นเชิงปัจเจกบุคคลหรือ สิทธิรว่ มกันของกลุม่ (Collective Rights) เนือ่ งจากผลกระทบของสิง่ แวดล้อมนัน้ มีลกั ษณะทีก่ ระทบในวงกว้างมิได้กอ่ ให้เกิด ความเดือดร้อนแค่มนุษย์เพียงคนเดียวเสมอไป การที่บุคคลหนึ่งบุคคลใดจะถูกละเมิดสิทธิอาจถูกละเมิดสิทธิเพียงคนเดียว หรือกลุม่ บุคคลอาจถูกละเมิดสิทธิกเ็ ป็นไปได้ทงั้ สองกรณี ลักษณะของสิทธิในสิง่ แวดล้อมจึงไม่ได้มลี กั ษณะของสิทธิเชิงปัจเจก บุคคลแต่เพียงอย่างเดียว70 แต่ปะปนไปด้วยสิทธิร่วมกันของมนุษยชาติด้วย จึงทำให้ความเห็นของนักวิชาการมีความเห็น ที่แตกต่างกันไปตามแต่แนวความคิด หากพิจารณาจากตราสารระหว่างประเทศทัง้ หลายทีก่ ำ หนดให้ความคุม้ ครอง “สิทธิในการมีชวี ติ อยูใ่ น สิ่งแวดล้อมที่ดี (Right to Live in a Healthy Environment)” หรือ “สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมแก่การพัฒนา (Right to a General Satisfactory Environment Favourable to Their Development)” จะสามารถแบ่งแยก แนวคิดเกี่ยวกับสิทธิในสิ่งแวดล้อมได้ออกเป็น ๒ ประเภท ได้แก่ ก. สิทธิในสิ่งแวดล้อมในฐานะสิทธิร่วมกันของประชาชน ( As Collective Right) แนวคิดสำหรับสิทธิในสิ่งแวดล้อมของฝ่ายแรกเห็นว่า สิทธิในสิ่งแวดล้อมมีความสัมพันธ์กับสิทธิ ในการพัฒนา (Right to Development) เพราะสิทธิในการได้รับการพัฒนาเป็นความจำเป็นของกลุ่มคนที่ด้อยพัฒนา และต้องมีชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดีทัดเทียม หรือเทียบเท่ากับมนุษย์ในกลุ่มอื่น ๆ ที่ได้รับการพัฒนาในระดับที่ได้ มาตรฐานระหว่างประเทศอย่างเท่าเทียมกัน ดังนั้น สิทธิในการพัฒนาจะมีลักษณะของสิทธิเชิงกลุ่มที่เห็นได้ชัดเจน เมือ่ นำเอาสิทธิในสิง่ แวดล้อมเข้ามาพิจารณาร่วมกันกับสิทธิในการพัฒนาจึงทำให้อทิ ธิพลของสิทธิรว่ มกัน (Collective Rights) ของสิทธิในการพัฒนาเข้ามามีบทบาทต่อสิทธิในสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมาก สิทธิในสิ่งแวดล้อมตามแนวคิดนี้ จึงถือว่าเป็สิทธิของ “กลุ่มประชาชน” ที่ควรได้อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมเพื่อการพัฒนา โดยแนวคิดนี้เห็นได้ ชัดเจนในภูมิภาคแอฟริกาโดยกฎบัตรแห่งแอฟริกันว่าด้วยสิทธิมนุษยชนและสิทธิของประชาชน ดังนี้ Article 24 แห่ง African Charter on Human and Peoples Rights บัญญัติว่า “All peoples shall have the right to a general satisfactory environment favourable to their development.” จะเห็นว่ากฎบัตรแห่งแอฟริกนั ว่าด้วยสิทธิมนุษยชนและสิทธิของประชาชน มีแนวคิดในการยอมรับ สิทธิเชิงกลุ่มมานาน ประการแรกจะเห็นได้จากชื่อของกฎบัตรใช้คำว่า “สิทธิมนุษยชน (Human Rights) และสิทธิ ของประชาชน (Peoples Rights)” ซึ่งการใช้ถ้อยคำทั้งสองคำมีความหมายอยู่ในตัวว่ากฎบัตรนี้ประสงค์คุ้มครอง 70 From “Definition of an Environmental Rights in a Human Rights Context” by Philippe Cullet 1995 Netherlands Quarterly of Human Rights 13, pp. 28 67

اختر الفقرة المستهدفة3

الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات