สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กล่าวโดยสรุป ปฏิญญาริโอยังไม่ได้มีการรับรองสิทธิในสิ่งแวดล้อมไว้โดยตรง และยังไม่มีการ กล่าวถึงสิทธิเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมในฐานะเป็นสิทธิมนุษยชน แต่จะเป็นการตระหนักถึงความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อม และมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ในยุคปัจจุบันหรือชนรุ่นหลัง ตลอดจนตระหนักถึงบทบาทของชนพื้นเมืองและชุมชนท้องถิ่น ซึ่งมีวิถีชีวิตและวัฒนธรรมใกล้ชิดกับสิ่งแวดล้อมด้วย นอกจากนี้ ปฏิญญาริโอยังได้มีการกล่าวถึงสิทธิเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม เชิงกระบวนการไว้อย่างชัดแจ้ง อันเป็นสิทธิที่มีบทบาทในการขับเคลื่อนไปสู่สิทธิเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมเชิงเนื้อหาต่อไป ๒.๑.๓ บทบาทของตราสาร Soft Law ด้านสิ่งแวดล้อม ต่อพัฒนาการทางแนวคิดในการคุ้มครอง สิทธิมนุษยชนทีเ่ กีย่ วกับสิง่ แวดล้อม ภายหลังสงครามโลกครัง้ ทีส่ องได้ยตุ ลิ ง ประเทศทัง้ หลายต่างได้รบั ผลกระทบจากสงครามและเริม่ ตระหนัก ถึงความสำคัญของการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน นำมาสู่การรับรองปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน หรือ Universal Declaration of Human Rights (UDHR) ในปี ค.ศ. ๑๙๔๘ ในยุคนัน้ เป้าหมายหลักของการคุม้ ครองสิทธิมนุษยชนคือมนุษย์ ประเด็นการคุม้ ครองสิง่ แวดล้อมยังไม่ถกู กล่าวถึงในบริบทของการคุม้ ครองสิทธิมนุษยชนแต่อย่างใด จนกระทัง่ เมือ่ มีการจัดทำปฏิญญาสตอกโฮล์มในปี ค.ศ. ๑๙๗๒ การคุ้มครองสิ่งแวดล้อมจึงเริ่มปรากฏอย่างเด่นชัดในตราสาร Soft Law23 ระหว่างประเทศ ทั้งนี้ ถึงแม้สถานะของ ตราสาร Soft Law จะไม่มีผลผูกพันรัฐใด แต่ปฏิญญาสตอกโฮล์มและปฏิญญาริโอ ก็มีบทบาทสำคัญอย่างมากต่อพัฒนาการในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม ทั้งในระดับระหว่างประเทศ และระดับภูมิภาค โดยสามารถจำแนกบทบาทดังกล่าวได้ ๓ ประการ ได้แก่ บทบาทต่อพัฒนาการด้านสิทธิเชิงเนื้อหา บทบาทต่อพัฒนาการด้านสิทธิเชิงกระบวนการ และบทบาทต่อพัฒนาการด้านบทบาทและสิทธิของชนพืน้ เมือง (Indigenous Peoples) ๒.๑.๓.๑ บทบาทของตราสาร Soft Law ระหว่างประเทศต่อพัฒนาการด้านสิทธิเชิงเนื้อหา ปฏิญญาสตอกโฮล์มเป็นตราสารระหว่างประเทศที่รับรองถึงความสำคัญของสิ่งแวดล้อมที่มีต่อ การดำรงชีวิตของมนุษย์ไว้อย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรก ถึงแม้ถ้อยคำตามที่ปรากฏใน Principle 1 ยังไม่ได้ก้าวไปถึง ขั้นรับรองสิทธิในสิ่งแวดล้อมไว้เป็นการเฉพาะ24 แต่ปฏิญญาสตอกโฮล์มระบุชัดถึงความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อมและ มนุษย์ เนื่องจากสิ่งแวดล้อมที่ดีเป็นเงื่อนไขที่จำเป็นในการที่มนุษย์จะสามารถดำรงชีวิตได้25 การตระหนักถึงความสำคัญ ของคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่มีต่อชีวิตมนุษย์เช่นนี้เป็นการเชื่อมโยงการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมเข้ากับการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะสิทธิในการมีชีวิต (Right to Life) และสิทธิในสุขภาพ (Right to Health) ทัง้ นี้ การตระหนักถึงความเชือ่ มโยงดังกล่าวมิได้จำ กัดแต่เพียงในมุมมองของกฎหมายสิง่ แวดล้อม เท่านั้น ภายหลังการประกาศปฏิญญาสตอกโฮล์มในปี ค.ศ. ๑๙๗๒ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ 23 From “The Right to a Healthy Iife or the Right to Die Polluted?: The Emergence of a Human Right to a Healthy Environment Under International Law”, by Sumudu Atapattu (2002) Tul. Envtl. L.J., 16, 65, pp 67-68 24 หัวข้อ ๒.๑.๒.๑ ปฏิญญาสตอกโฮล์ม 25 From “The Right to a Healthy Iife or the Right to Die Polluted?: The Emergence of a Human Right to a Healthy Environment Under International Law”, by Sumudu Atapattu (2002) Tul. Envtl. L.J., 16, 65, pp 74. 50

اختر الفقرة المستهدفة3

الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات