ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม เพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน (๑) ลักษณะของสิทธิขั้นพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญนั้นมักรวมเอาสิทธิมนุษยชนเข้าไปด้วย ถือว่าเป็นสิทธิ ขั้นพื้นฐานของประชาชนภายในประเทศว่าควรได้รับสิทธิใดบ้าง ในบางทฤษฎีถือว่าสิทธิและเสรีภาพขั้นพื้นฐานไม่อาจมี ตัวบทรัฐธรรมนูญฉบับใด ๆ มายกเลิกเพิกถอนสิทธิดังกล่าวออกไปได้ และไม่มีความจำเป็นต้องบัญญัติไว้ในตัวบท รัฐธรรมนูญทั้งหมด เนื่องจากเป็นสิ่งที่เป็นพื้นฐานที่รัฐจำเป็นต้องคุ้มครอง และถือว่าสิทธิและเสรีภาพเหล่านั้นได้รับการ รับรองทำนองเดียวกันกับจารีตประเพณีในรัฐธรรมนูญ หากประเทศไทยจะรับรองสิทธิในสิ่งแวดล้อมเป็นสิทธิขั้นพื้นฐาน ตามรัฐธรรมนูญจำเป็นต้องระบุให้ชัดเจน เนื่องจากหากไม่ระบุให้ชัดเจนอาจกลายเป็นเพียงสิทธิทางกฎหมายรัฐธรรมนูญ ที่อาจถูกยกเลิกเพิกถอนโดยตัวบทรัฐธรรมนูญที่ออกมาแก้ไขในภายหลังได้ (๒) ลักษณะของสิทธิทางกฎหมาย (Legal Rights) ตามรัฐธรรมนูญนั้น มักจะมีลักษณะเป็นสิทธิที่ รัฐธรรมนูญรับรองไว้เป็นการเฉพาะ ไม่ใช่สิทธิมนุษยชนหรือสิทธิขั้นพื้นฐาน และสิทธินี้อาจยกเลิกเพิกถอนได้โดยตัวบท รัฐธรรมนูญที่ออกมาแก้ไขเพิ่มเติมในภายหลัง ความมุ่งหมายของการรับรองสิทธินี้ไว้ในรัฐธรรมนูญก็เพื่อมิให้รัฐออก กฎหมายมายกเลิกเพิกถอนสิทธิ หรือละเมิดสิทธินั่นเอง แต่มิได้มีความประสงค์จะให้สิทธินี้เป็นสิทธิขั้นพื้นฐาน เช่น เอกสิทธิของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) หรือสมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) ในสมัยประชุมรัฐสภา หรือสิทธิในการได้รับการ ศึกษาถึงขั้นปริญญาเอกโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย เป็นต้น หากประเทศไทยรับรองสิทธิในสิ่งแวดล้อมเป็นสิทธิตามรัฐธรรมนูญ ในลักษณะนี้ย่อมหมายความว่าสิทธินี้สามารถยกเลิกเพิกถอนได้ในภายหลังด้วย ดังนั้น การวิเคราะห์ว่าสิทธิต่าง ๆ ที่ปรากฏอยู่ในตัวบทรัฐธรรมนูญนั้นเป็นสิทธิมนุษยชนหรือสิทธิตาม รัฐธรรมนูญสำหรับประเทศทีม่ อี งค์กรทีท่ ำ หน้าทีใ่ นการคุม้ ครองสิทธิมนุษยชนจึงเป็นสิง่ ทีม่ คี วามสำคัญอย่างมาก เนือ่ งจาก องค์กรที่ทำหน้าที่ในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนจะต้องคุ้มครองเฉพาะสิทธิที่เป็นสิทธิมนุษยชนอันเป็นสากลและมีค่า บังคับเทียบเท่ากฎหมายรัฐธรรมนูญเท่านั้น หากองค์กรดังกล่าวนำสิทธิที่ปรากฏอยู่ในรัฐธรรมนูญแต่มิใช่สิทธิมนุษยชน มาคุ้มครองประชาชนด้วยก็เท่ากับว่า องค์กรนั้นทำหน้าที่เกินขอบอำนาจที่กฎหมายบัญญัติไว้ ๒.๒.๔ กลุ่มคนหรือชุมชนกับการเป็นผู้ทรงสิทธิมนุษยชน: กรณีของสิทธิชุมชน แต่เดิมนักวิชาการเห็นว่าสิทธิมนุษยชน เป็นสิทธิของปัจเจกบุคคลแต่ละคนที่มีมาตั้งแต่เกิด มนุษย์ทุกคน เมื่อเกิดมาแล้วย่อมถือว่าต้องได้รับความคุ้มครองจากรัฐทุกรัฐในโลกเกี่ยวกับสิทธิมุษยชน เช่น สิทธิในชีวิต สิทธิใน ร่างกาย สิทธิในทรัพย์สิน เสรีภาพในการแสดงออก การเคลื่อนไหว การไม่เลือกปฏิบัติด้านเชื้อชาติ สีผิว เป็นต้น จะเห็นว่า สิทธิหรือเสรีภาพเหล่านี้เป็นสิทธิที่มนุษย์แต่ละคนมีสิทธิอ้างเพื่อใช้ยันกับรัฐให้คุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานของตนได้เมื่อ ถูกละเมิดสิทธิ ในเวลาต่อมาจึงมีการนำแนวคิดของสิทธิเชิงกลุม่ ทีป่ รากฏอยูใ่ นมาตรา ๑ ของกติการะหว่างประเทศว่าด้วย สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรมในปี ๑๙๖๖ ไปใช้คุ้มครองชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม (Indigenous Peoples’ Rights) และเมื่อสิทธิในช่วงที่สามได้มีการกล่าวถึง ไม่ว่าจะเป็นสิทธิในการพัฒนา สิทธิในสันติภาพ ซึ่งเป็นสิทธิร่วมกัน (Collective Rights) หรือแนวคิด Solidarity Rights เกิดขึ้นมา ทำให้สิทธิชุมชน (Community Rights) ได้รับการพัฒนาขึ้นมาเช่นกัน ล่าสุดในปี ค.ศ. ๒๐๐๗ องค์การสหประชาชาติได้จัดให้มีการประชุมรับรองปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิของ ชนพื้นเมืองขึ้น โดยมี ๑๔๓ ประเทศลงคะแนนให้การรับรองปฏิญญาฉบับนี้ โดยปฏิญญาฉบับนี้สร้างความชัดเจนถึงสิทธิ ของชนพื้นเมืองมากยิ่งขึ้น มีทั้งสิทธิที่เป็นสิทธิเชิงกลุ่ม (Collective Rights) และสิทธิเชิงปัจเจก (Individual Rights) ที่ กล่าวไว้ในปฏิญญาฉบับนี้ 71

اختر الفقرة المستهدفة3

الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات