.11ޖަމްޢިއްޔާތަ ާކއި ޖަ ާމޢަތްތައް ހެދުމުގެ މިނިވަންކަން
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 30މެންބަރުން މިޙައްޤުގެ ބޭނުން ހިފުމުގައި ،ހިފެހެއްޓުންތަކެއް
ގ ޤާނޫނީ ގޮތުން ކަނޑައެޅުން ،މި މާއްދާއަކުން ހުރަހެއް
ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ،ޖަމްޢިއްޔާތަކާއި ޖަމާޢަތްތައް ހެދުމު ެ
292
މިނިވަންކަން ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ވަނީ ލިބިދީފައެވެ 289.ނާޅާކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ޤާނޫނު ނަމްބަރު ( 1/2003ޖަމްޢިއްޔާތަކާބެހޭ ޤާނޫނު)
ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ،ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްވެސް
ޖަމްޢިއްޔާއެއް ހަދައި ،ހިންގަންވާނީ ،މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެ
ޖަމްއިއްޔާއެއް ރަޖިސްޓްރީކޮށް ،މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ
290
ދަށުން ހަދާ ޤަވާޢިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
ބައިނަލްއަޤްވާމީ އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖްތިމާޢީ ޙައްޤުތަކާ
ގުޅޭ މުޢާހަދާ ،އިންޓަނޭޝަނަލް ކޮވެނަންޓް އޮން އިކޮނޮމިކް،
ސޯޝަލް އެންޑް ކަލްޗަރަލް ރައިޓްސްގެ 8ވަނަ މާއްދާގައި
ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ،ޖަމްޢިއްޔާ ޖަމާޢަތް ހެދުމަކީ
އަދި އެމީހަކު ބޭނުން ކޮންމެ ޖަމްޢިއްޔާއެއްގައި ބައިވެރިވުމަކީ
ހަމަކޮންމެ މީހެއްގެ ޙައްޤެއްކަމާއި ،އިޤްތިޞާދީ އިޖްތިމާޢީ
މަޞްލަޙަތުތައް ހަރުދަނާ ކުރުމަށް ޖަމްޢިއްޔާއެއްގައި
ބައިވެރިވުމަށް އެ ޖަމްޢިއްޔާއެއްގެ ޤަވާޢިދު ޤައިދުކުރާ
ތ ވުމަކަށް ،މީހަކަށް މަޖްބޫރު
ވަކި ޖަމާޢަތަކަށް ނިސްބަ ް
291
ނ ކުރެވިފައިވެއެވެ.
ކުރެވިގެން ނުވާނެކަން ބަޔާ ް
ޤައިދުކުރުން ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ހުރަހެއް އޮވެގެން
ނުވާނެއެވެ .އަދި ދިމިޤްރާޠީ މުޖްތަމަޢެއްގައި ޤައުމީ ސަލާމަތާއި
އަމަން އަމާންކަމާއި ޢާއްމު މަޞްލަޙަތާއި އެހެންމީހުންގެ
ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަން ރައްކާތެރި ކުރުމަށްޓަކައި ،ހެދިފައިވާ
ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑުގެ ތެރެއިން މެނުވީ މިޙައްޤު ބޭނުންކުރުމަށް
އެއްވެސް ހުރަހެއް ނޭޅޭނެއެވެ .އަދި ޖަމްޢިއްޔާތައް އެކުވެގެން
ޤައުމީ އިއްތިޙާދުތައް ހެދުމުގެ ޙައްޤު އެ ޖަމްޢިއްޔާތަކަށް
ލިބިގެންވާކަމާއި ،މި އިއްތިޙާދުތަކަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ
ކޮންފެޑެރޭޝަންތައް ހެދުމާއި މިފަދަ ކޮންފެޑެރޭޝަންތަކުގައި
293
ބައިވެރިވުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ.
ޔުނިވަރސަލް ޑެކްލެރޭޝަން އޮފް ހިއުމަން ރައިޓްސްގެ
21ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ،ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ،ޖަމާޢަތްތައް
ހެދުމުގެ މިނިވަންކަން ލިބިދީފައިވެއެވެ .އަދި މި މާއްދާގައި
ބައިނަލްއަޤްވާމީ މަދަނީ އަދި ސިޔާސީ ޙައްޤުތަކާބެހޭ
މުޢާހަދާ‘ ،އިންޓަނޭޝަނަލް ކޮވެނަންޓް އޮން ސިވިލް އެންޑް
ޕޮލިޓިކަލް ރައިޓްސް’ގެ 22ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ
ގޮތުގެމަތިން ،ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ޖަމްޢިއްޔާތައް ހެދުމާއި
ޖަމްޢިއްޔާތަކުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ޙައްޤުލިބިގެންވެއެވެ .އަދި މި
ޙައްޤުގެ ތެރޭގައި އަމިއްލަ މަސްލަޙަތު ރައްކާތެރި ކުރުމަށްޓަކައި
ބައިވެރިވުންވެސް
ޖަމާޢަތްތަކުގައި
މަސައްކަތްތެރިންގެ
ހިމެނިގެންވެއެވެ .އަދި މި ޙައްޤު ހަނިކުރަންވާނީ ،ޤާނޫނުގައި
އިންޓަނޭޝަނަލް ލޭބަރ އޯގަނައިޒޭޝަން (އައި.އެލް.
ކަނޑައެޅި ބަޔާންވެގެން ،ދިމިޤްރާޠީ ނިޒާމެއްގައި ޤައުމުގެ
ސަލާމަތަށާއި ،ޢާންމު މަޞްލަޙަތަށާއި ،އަމަން ޢާންމު އޯ)ގެ އަސާސީ މުޢާހަދާތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ‘ކަލެކްޓިވް
ހިފެހެއްޓުމަށާއި ،ޢާންމު ޞިއްހަތަށާއި މުޖްތަމަޢު ޤަބޫލުކުރާ ބާގެއިނިންގ’ އާގުޅޭ މުޢާހަދާ‘ ،ރައިޓް ޓު އޯގަނައިޒްޑް އެންޑް
އަޚްލާޤީ މިންގަނޑުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި އެހެން މީހުންގެ ކަލެކްޓިވް ބާގެއިނިންގ ކޮންވެންޝަން ( 1949ނަމްބަރ
އަސާސީ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ’)98ގައި 4ޖަނަވަރީ 2013ގައި ދިވެހިރާއްޖެއިން
294
ކަމާއި ،ދައުލަތުގެ ހަތިޔާރު އެޅިބާރުތަކާއި ،ފުލުހުންގެ ސޮއިކޮށްފައިވެއެވެ.
58
މލްޑިވްސް | ރިޕޯރޓް 2020
ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ ޯ