แหง a i l aชาติ N nd งา สํานaักtio nal Th นค ณ ยชน m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of n ssi Hu Rights C om m i เนื้อที่ในการสงวนหวงหาม หนวยงานประกาศที่สงวนหวงหามที่ดิน และขาดกระบวนการแสวงหาขอเท็จจริง ที่ชัดเจนของหนวยงานราชการเกี่ยวของ ประเด็นที่ดินเอกชนซึ่งเปนที่ดินที่รัฐอนุญาตใหเอกชนถือครองดวยความเปนเจาของ (กรรมสิทธิ์) และดวยการครอบครองทําประโยชน โดยมีหรือไมมีเอกสารแสดงสิทธิในที่ดินเปนหลักฐาน มีลักษณะการกระทํา ที่กอใหเกิดความขัดแยงในเรื่องสิทธิดังนี้ 1) การออกเอกสารสิทธิและหนังสือสําคัญสําหรับที่ดิน ผิดพลาด คลาดเคลื่อน ผิดแปลง ออกทับที่ราษฎร ออกเอกสารลาชา ไมออกเอกสาร ไมเพิกถอนเอกสารสิทธิที่ออกมิชอบ และคัดคานการออกเอกสารของราษฎร 2) การดําเนินโครงการรัฐกระทบสิทธิในทรัพยสนิ ของเอกชน เชนเจาหนาที่ รัฐไมดําเนินการเวนคืนตามกฎหมาย เจาหนาที่รัฐไมดําเนินการขอใชประโยชนในที่ดินตามกฎหมาย และเจาหนาที่ ดําเนินโครงการรุกลํ้าที่ดินราษฎร สาเหตุที่ทําใหเกิดการละเมิด ไดแก การใชอํานาจและอิทธิพลออกเอกสารสิทธิ ที่ดินทับที่ราษฎร การนําชี้แนวเขตผิดพลาดของเจาหนาที่รัฐ และชื่อสิ่งแสดงอาณาเขตที่ดินซํ้า การปฏิบัติราชการ ทางทะเบียนที่ดินของเจาหนาที่รัฐ (เชน ลงระวางที่ดินผิดพลาด พิมพเลขที่ดินประจําแปลงคลาดเคลื่อนไมตรงกับ ต น ร า งแผนที่ ) การปฏิ บั ติ ร าชการของเจ า หน า ที่ รั ฐ (สร า งขั้ น ตอนการออกเอกสารสิ ท ธิ แ ละหนั ง สื อ สํ า คั ญ สําหรับที่ดินเกินความจําเปน เจาหนาที่รัฐไมปฏิบัติตามกฎหมาย ไมดําเนินการเวนคืนตามขั้นตอนหรือระยะเวลา ที่ ก ฎหมายกํ า หนด รวมทั้ ง ไม ดํ า เนิ น การขออนุ ญ าตใช ที่ ดิ น เป น ลายลั ก ษณ อั ก ษรตามที่ ก ฎหมายกํ า หนด ดําเนินโครงการกอสรางรุกลํ้าที่ดินที่มีผูถือครอง จายคาชดเชยไมเปนธรรม ไมเหมาะสม) การรับรูขาวสาร และการมี ส  ว นร ว มของภาคประชาชน (ผู  ถื อ ครองที่ ดิ น ไม ท ราบถึ ง การออกเอกสารสิ ท ธิ แ ละหนั ง สื อ สํ า คั ญ สําหรับที่ดิน ผูถือครองที่ดินไมทราบถึงการประกาศเวนคืน) และการหลอกลวง ฉอฉล ฉอโกง โดยมีขอเสนอ ใหหนวยงานของรัฐสรางกระบวนการมีสวนรวมของประชาชนการดําเนินโครงการใด ๆ ของรัฐทุกขั้นตอน นับตั้งแตกอนเริ่มโครงการ เชน การใหขอมูล สํารวจพื้นที่ การรับฟงขอมูลขอเท็จจริง การกําหนดพิจารณา แนวทางการแกไขปญหา ใหมีการปรับปรุงแกไขระเบียบหลักเกณฑการจายคาทดแทนหรือเวนคืนที่ดินใหม เพื่อใหเกิดความเปนธรรมและเหมาะสมสอดคลองกับสถานการณปจจุบัน โดยใหผูที่เปนเจาของที่ดินและผูที่มีสิทธิ ครอบครองที่ดินมีสวนรวมในการกําหนดหลักเกณฑดังกลาว และใหกรมที่ดินมีการปรับปรุงแกไขระเบียบและ กระบวนการออกเอกสารสิทธิโดยใหประชาชนหรือชุมชนมีสวนรวม ที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดิน (ส.ป.ก.) หรือที่ดิน ส.ป.ก. ซึ่งเปนที่ดินที่รัฐจัดสรรใหเกษตรกรที่ไรที่ดิน หรือมีที่ดินไมพอทํากิน มีลักษณะการกระทําที่กอใหเกิดความขัดแยงในเรื่องสิทธิ ดังนี้ 1) การจัดที่ดินทับซอน 2) การออกเอกสารรับรองสิทธิลา ชา 3) การดําเนินคดีกบั ราษฎรทีม่ ขี อ พิพาทโตแยง โดยมีเหตุปจ จัยจากการจัดทีด่ นิ ใหผไู มมคี ณ ุ สมบัติ การจัดทีด่ นิ ปฏิรปู ทับพืน้ ทีป่ า ทีช่ มุ ชนใชประโยชนรว มกัน การกันทีด่ นิ คืนกรมปาไมทาํ ใหราษฎร ที่ทํากินไมไดรับที่ดิน การจัดที่ดินลาชาทําใหหนวยงานปาไมอางวายังเปนพื้นที่ปาและถูกจับกุมดําเนินคดี สงผลใหเกิดปญหาราษฎรไมสามารถเขาไปใชประโยชนที่ดินไมไดหรือไมไดรับเอกสารรับรองสิทธิ การละเมิดสิทธิที่ดินทั้ง 5 ประเภท มีความสัมพันธเชื่อมโยงกับโครงสรางทางนโยบายและกฎหมาย ของรัฐบาลทีเ่ กีย่ วกับการอนุรกั ษปา การปลูกปา การออกเอกสารสิทธิท์ ดี่ นิ การปฏิรปู ทีด่ นิ การแปลงสินทรัพยเปน ���ุน ฯลฯ นโยบายเหลานี้ลาหลังไมสอดคลองกับบริบทของทองถิ่นและไปลมลางทําลายระบบสิทธิอํานาจ รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม” VII