แหง
a i l aชาติ
N
nd
งา
สํานaักtio nal
Th
นค
ณ
ยชน
m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of
n
ssi
Hu
Rights C om m i
งานวิจัยเรื่อง ปญหากฎหมายการออกเอกสารสิทธิที่ดินบนเกาะ โดยไชยา วิสุทธิปราณ ซึ่งเปนการวิจัย
ป ญ หาการออกโฉนดที่ ดิ น บนเกาะ ตามกฎกระทรวงฉบั บ ที่ 43 (พ.ศ. 2537) และการออกโฉนดที่ ดิ น
ตามมาตรา 59 ทวิ แห ง ประมวลกฎหมายที่ ดิ น โดยศึ ก ษาจากกฎหมายที่ เ กี่ ย วข อ ง ได แ ก รั ฐ ธรรมนู ญ
แหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 พระราชบัญญัติใหใชประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 ประมวล
กฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 ประมวลกฎหมายแพงและพาณิชย กฎกระทรวงฉบับที่ 43 (พ.ศ. 2537) ระเบียบ
คณะกรรมการจัดที่ดินแหงชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2532) กฎหมายเกี่ยวกับปาไม กฎหมายเกี่ยวกับการปฏิรูปที่ดิน
กฎหมายว า ด ว ยการจั ด ที่ ดิ น คํ า พิ พ ากษาศาลปกครองสู ง สุ ด และความเห็ น ของคณะกรรมการกฤษฎี ก า
เพื่อเปนแนวทางแกไขปรับปรุงพัฒนากฎหมายใหเกิดความเปนธรรมและประโยชนสูงสุดตอไป
ที่พบวา กฎกระทรวงฉบับที่ 43 (พ.ศ. 2537) เปนกฎหมายที่ออกโดยฝายบริหารเพื่อกําหนดแบบ
หลักเกณฑและวิธกี ารในการออกเอกสารสิทธิท์ ดี่ นิ โดยอาศัยอํานาจตามพระราชบัญญัตใิ หใชประมวลกฎหมายทีด่ นิ
ซึ่งกฎหมายนั้นเกิดจากวิวัฒนาการของมนุษยที่ตองอยูรวมกันในสังคมจึงตองมีการกําหนดกฎหมายขึ้นมา
เพื่อบังคับในสังคม และใหทันกับการเปลี่ยนแปลงพัฒนาขึ้นตามขนาดของสังคมที่ใหญขึ้นและปญหามากขึ้น
จึงเปนหนาที่ของรัฐที่จะตองออกกฎหมายใหเหมาะสมกับสังคมดวยความรอบคอบ เพราะถารัฐออกกฎหมาย
โดยไม คํ า นึ ง ถึ ง ความเหมาะสมและการเปลี่ ย นแปลงของสั ง คมย อ มเกิ ด ผลกระทบต อ ประชาชนในสั ง คม
ซึ่งทําใหเกิดปญหาการไรที่ดินทํากินอยางถูกตองตามกฎหมายที่จะทําใหประชาชนถือครองที่ดินโดยมีโฉนดที่ดิน
เปนของตนเอง เพราะถาไดนําที่ดินบนเกาะที่ประชาชนถือครองเอาทําประโยชนมาจัดสรรอยางเหมาะสม
ใหแกประชาชน โดยพิจารณาถึงขอเท็จจริงเปนองคประกอบในการออกโฉนดที่ดินใหแกประชาชนนั้นจะทําให
ประชาชนสามารถนําโฉนดที่ดินไปใชประโยชนไดในดานเศรษฐกิจ โดยสามารถทําใหหาแหลงเงินทุน เชน ธนาคาร
เพื่ อ นํ า เงิ น ทุ น มาพั ฒ นาที่ ดิ น ได อ ย า งเป น รู ป ธรรม ซึ่ ง เป น ที่ ย อมรั บ กั น ว า หลั ก ทรั พ ย ที่ ใช คํ้ า ประกั น กั บ
สถาบันการเงินในปจจุบัน รอยละ 90 คือ ที่ดิน ซึ่งหากรัฐไมพิจารณาแกไขกฎหมายในการออกโฉนดที่ดิน
บนที่เกาะจะสงผลกระทบตอการขยายตัวการลงทุนรายใหม เนื่องจากเปนที่ยอมรับวาที่ดินเปนเศรษฐกิจหลัก
ในการลงทุนเปนที่ตั้งของที่ประกอบการ เปนหลักทรัพยในการขอรับสินเชื่อ รัฐจึงควรปรับขอที่ขัดแยงกัน
ของกฎหมายใหสอดรับกับสภาพสังคมโดยคํานึงถึงหลักแหงความยุติธรรมใหมากที่สุด
ปญหาการออกโฉนดที่ดินบนเกาะ ซึ่งตามขอเท็จจริงแลวลักษณะทางกายภาพของที่ดินบนเกาะ
ก็มีสภาพเปนพื้นที่ราบบางสวน พื้นที่สวนใหญจะมีสภาพสูงชันหรือเปนภูเขา สวนที่เปนชายทะเลก็มีลักษณะ
เปนทีส่ าธารณะสําหรับใชประโยชนรว มกัน หรือบางเกาะอาจมีพนื้ ทีอ่ ยูใ นเขตความดูแลของกรมปาไมหรือสํานักงาน
การปฏิรูปที่ดิน จึงเห็นไดวาการจะขอออกโฉนดที่ดินบนเกาะตามมาตรา 59 ทวิ แหงประมวลกฎหมายที่ดิน
คงมีแตเฉพาะที่ดินสวนที่เปนพื้นที่ราบเทานั้น นอกเหนือจากนั้นก็เปนพื้นที่ที่ไมสามารถขอออกโฉนดที่ดิน
ไดอยูแลวตามกฎหมาย การที่รัฐออกกฎกระทรวงฉบับที่ 43 (พ.ศ. 2537) มาจํากัดสิทธิของประชาชนบนเกาะ
มิใหขอออกโฉนดที่ดินตามมาตรา 59 ทวิ จึงเปนการปดโอกาสที่มีอยูเพียงนอยนิดของประชาชนมิใหไดมี
โอกาสพิสูจนสิทธิตามกฎหมายเหมือนเชนผูครอบครองที่ดินทั่วไปที่มิใชที่เกาะ จึงทําใหเกิดความเหลื่อมลํ้า
ไมเทาเทียมกัน ซึ่งขัดตอหลักการความเสมอภาคที่รัฐธรรมนูญทุกฉบับในระบอบประชาธิปไตยไดบัญญัติไววา
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”
33