แหง a i l aชาติ N nd งา สํานaักtio nal Th นค ณ ยชน m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of n ssi Hu Rights C om m i ใหใชประมวลกฎหมายที่ดิน 2497 ในสวนที่เกี่ยวกับการจํากัดการถือครองที่ดิน (มาตรา 34 ถึงมาตรา 49 และมาตรา 94 อนุมาตรา 5 ของประมวลกฎหมายที่ดิน 2497) ไดถูกยกเลิกโดยประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 49 ลงวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2502 โดยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต เพราะการจํากัดการถือครองที่ดินซึ่งเปนปจจัย การผลิตที่สําคัญในระบบทุนนิยมขัดแยงกับหลักการเศรษฐกิจเสรีตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจของธนาคารโลก เพือ่ พัฒนาประเทศไทยในชวงเวลานัน้ ซึง่ ทําใหประเทศสหรัฐอเมริกาไดเขามามีบทบาทอยางสูงโดยการอยูเ บือ้ งหลัง ในการผลักดันนโยบายสําคัญ ๆ ของรัฐบาลประเทศไทยตั้งแตนั้นเปนตนมา สวน พ.ร.บ. ปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 เปนผลของการปฏิรูปที่ดินซึ่งเกิดขึ้นจากการ เรียกรองของสหพันธชาวนาชาวไรที่มาชุมนุมเรียกรองที่ดินทํากินตอรัฐบาลเฉพาะกาลของนายสัญญา ธรรมศักดิ์ ในชวงสถานการณทางการเมืองที่เอื้ออํานวยตอการเคลื่อนไหวของพลังภาคประชาชนในยุคที่ประชาธิปไตย กําลังเบงบานในป พ.ศ. 2517 จนสามารถประกาศใชเปนกฎหมายไดอยางเปนทางการในสมัยรัฐบาล ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช และได ใช ม าจนถึ ง ทุ ก วั น นี้ กฎหมายฉบั บ นี้ ไ ม ถู ก ต อ ต า นหรื อ ยกเลิ ก เหมื อ นกฎหมายปฏิ รู ป ที่ ดิ น ฉบับกอนหนานี้ เพราะเนื้อหาสาระเปนการจัดสรรที่ดินรกรางวางเปลาหรือที่ดินของรัฐ (มาตรา 26 อนุ 3) เพื่ อ ให เ กษตรกรทํ า กิ น ในจํ า นวนเนื้ อ ที่ ดิ น ที่ ไ ม ส  ง ผลกระทบกระเทื อ นต อ การถื อ ครองที่ ดิ น ของกลุ  ม ทุ น แตเปนเพียงการผอนคลายความตึงเครียดจากการถูกกดขี่ขูดรีดของระบบทุนนิยมซึ่งเทากับเปนการปรับตัว ของระบบทุ น นิ ย มเพื่ อ ให ส ามารถขู ด รี ด ต อ เนื่ อ งต อ ไปได เ ท า นั้ น นอกจากนั้ น ที่ ดิ น ส.ป.ก. ส ว นใหญ ยังถูกผูมีอิทธิพลทองถิ่นนักการเมืองรวมทั้งนายทุนสวมสิทธิในการเปนเกษตรกรเปนจํานวนมากอีกดวย เชนเดียวกับงานวิจัยเรื่องกระบวนการกําหนดนโยบายที่ดินในประเทศไทยระหวาง พ.ศ. 2475 - 2500 โดย ศรัญู เทพสงเคราะห ที่ชี้ใหเห็นถึงปญหาความขัดแยงระหวางเอกชนกับประชาชนในการถือครองกรรมสิทธิ์ ที่ดินที่สะทอนถึงความไมเปนธรรมจากกฎหมายที่เกี่ยวของกับการถือครองที่ดิน จนทําใหเกิดมีการแตงตั้ง คณะกรรมการและออกกฎหมายอีกหลายฉบับขึ้นมาเพื่อแกไขปญหาดังกลาว กรณีพิพาทเกี่ยวกับที่ดินในทองที่อําเภอบางบอและบางพลีจังหวัดสมุทรปราการถือเปนกรณีพิพาท เกี่ยวกับที่ดินที่สําคัญที่สุดในชวงทศวรรษ 2490 ซึ่งรัฐบาลใหความสนใจเปนอยางยิ่งและมีผลตอการกําหนด นโยบายจัดสรรทีด่ นิ ของรัฐบาลในชวงครึง่ หลังทศวรรษ 2490 โดยกรณีพพิ าทนีเ้ ปนเรือ่ งสืบเนือ่ งมาจากกรณีพพิ าท ระหวางหางหุนสวนสยามกสิกรของนายมังกร สามเสน กับราษฎรในชวงกอนการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ถึงแมรัฐจะพยายามแกปญหาดังกลาวดวยการตราพระราชกฤษฎีกากําหนดการแบงที่ดินในอําเภอบางบอ บางพลี จังหวัดสมุทรปราการและบางปะกงจังหวัดฉะเชิงเทราใหแกราษฎร พ.ศ. 2473 โดยตั้งขาหลวงพิเศษออกไป จัดแบงที่ดินที่ดังกลาวใหแกราษฎรผูสามารถทําการเพาะปลูกไดเอง แตในระหวางที่ขาหลวงพิเศษจัดแบงที่ดิน ดําเนินการในทองที่ที่กําหนดนั้น กรณีพิพาทที่ดินระหวางราษฎรกับหางหุนสวนสยามกสิกรก็ยังคงดําเนินอยู โดยในป พ.ศ. 2480 นายมังกร สามเสน ผูจัดการหางหุนสวนสยามกสิกรไดยื่นคํารองขอรังวัดเพื่อรับโฉนดที่ดิน การขอรังวัดครั้งนั้นมีราษฎรหลายรายคัดคานและเรื่องก็คางเรื่อยมา เพราะทั้งฝายผูขอและผูคัดคานไมเอาใจใส ทอดทิ้งเรื่องไว และเมื่อพิจารณาการจัดแบงที่ดินของขาหลวงพิเศษในที่ดินดังกลาวกลับปรากฏวาขาหลวงพิเศษ ยังไมมีการดํา���นินการจัดแบงที่ดิน จนกระทั่งมีการออกกฎหมายฉบับสุดทายที่ยกเลิกขาหลวงพิเศษจัดแบงที่ดิน รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม” 25