ค�ำน�ำ ผลจากการประชุมสุดยอดผู้น�ำอาเซียนครั้งที่ ๑๔ ที่อ�ำเภอชะอ�ำ จังหวัดเพชรบุรี และอ�ำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ น�ำไปสู่การเลื่อนระยะเวลาการจัดตั้งประชาคมอาเซียนให้เร็วขึ้นเป็นปี พ.ศ. ๒๕๕๘ โดยใน การด�ำเนินการให้บรรลุเป้าหมายเรื่องการจัดตั้งประชาคมอาเซียนภายในปี พ.ศ. ๒๕๕๘ ดังกล่าว ได้มีการจัดท�ำ ข้อตกลงต่าง ๆ เพื่อให้เกิดผลในทางปฏิบัติ ทั้งในรูปแบบของสนธิสัญญาที่มีผลผูกพันต่อประเทศสมาชิก ปฏิญญา แผนปฏิบัติงานต่าง ๆ ซึ่งเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนทั้งโดยตรงและโดยอ้อม ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติตระหนักถึงความส�ำคัญในเรื่องดังกล่าว จึงร่วมกับมูลนิธิ สถาบันวิจัยและพัฒนาองค์กรภาครัฐ (IRDP) โดยมี ดร.เสรี นนทสูติ เป็นหัวหน้าโครงการ ด�ำเนินการศึกษาวิจัย เรือ่ ง “พันธกรณีดา้ นสิทธิมนุษยชนของประชาคมอาเซียน” ขึน้ เพือ่ รวบรวมตราสารในกรอบความร่วมมือของอาเซียน ทั้งในรูปแบบของสนธิสัญญา ข้อตกลง ปฏิญญา ซึ่งเกี่ยวข้องกับด้านสิทธิมนุษยชน และ/หรือเห็นว่าจะมีผลกระทบ ต่อสิทธิมนุษยชนอย่างสูง โดยเฉพาะที่มีผลผูกพันตามกฎหมาย (Hard Law) เพื่อใช้เป็นเอกสารอ้างอิงส�ำหรับ หน่วยงานต่าง ๆ และประกอบการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เมื่อมีการจัดตั้งประชาคม อาเซียนเรียบร้อยแล้ว โดยรายงานการศึกษาวิจัยฉบับนี้มีเนื้อหาครอบคลุมตั้งแต่ความเป็นมา พัฒนาการของกลไก ด้านสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศและภูมิภาค รายละเอียดตราสารด้านสิทธิมนุษยชนในอาเซียน ทั้งตราสาร ทางการเมืองและตราสารทางกฎหมาย ข้อจ�ำกัดในการจัดท�ำตราสารด้านสิทธิมนุษยชนในอาเซียน ทิศทางการพัฒนา และความท้าทาย ตลอดจนบทบาทของประเทศไทยในการผลักดันประเด็นด้านสิทธิมนุษยชนในอาเซียน ส�ำนัก งานคณะกรรมการสิท ธิมนุษยชนแห่งชาติห วังเป็นอย่างยิ่งว่า รายงานการศึกษาวิจัยฉบับ นี้ จะเป็นประโยชน์ต่อการปฏิบัติงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เจ้าหน้าที่ส�ำนักงานคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ หน่วยงานต่าง ๆ ภาควิชาการ รวมถึงผู้ที่สนใจศึกษาข้อมูลของประชาคมอาเซียนต่อไป ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กันยายน ๒๕๖๐