53
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒
เมื่อเดือนกันยายน 2562 กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรม
ทางเทคโนโลยี (ปอท.) และกระทรวงดิจทิ ลั เพือ่ เศรษฐกิจและสังคม ได้รว่ มกันแถลงข่าวผลปฏิบตั กิ ารทำลายล้างข่าวปลอม
หรือ fake news ระหว่างวันที่ 19 สิงหาคม - 9 กันยายน 2562 ว่าจากการติดตามตรวจค้นพื้นที่ 9 จุดทั่วประเทศ
สามารถจับกุมผู้กระทำผิดตามกฎหมายว่าด้วยการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ได้ 9 กรณี แบ่งการกระทำผิด
ได้เป็น 4 ประเภท คือ 1) กลุม่ นักเลงคียบ์ อร์ดทีโ่ พสต์ขอ้ ความสร้างกระแสเพือ่ ความสนุกส่วนตัว 2) กลุม่ หวังรายได้
นำภาพดารา ผู้มีชื่อเสียง โพสต์สร้างกระแสเพื่อหวังยอดติดตามเพื่อโฆษณา 3) กลุ่มสร้างความเกลียดชัง
โพสต์ขอ้ ความดูหมิน่ ยุยง ปลุกปัน่ หรือกลุม่ hate speech และ 4) กลุม่ หลอกลวงนำเข้าข้อมูลเท็จ หลอกขายสินค้า
ทั้งนี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลฯ ที่ร่วมในการแถลงข่าวกล่าวว่า ปัจจุบันข่าวปลอมมีหลายรูปแบบไม่ใช่เฉพาะ
ข่าวการเมืองแต่รวมถึงข่าวที่กระทบความมั่นคง ข่าวภัยพิบัติ หรือข่าวหลอกลวง หากประชาชนจะโพสต์ข้อความ
แสดงความคิดเห็นวิพากษ์วิจารณ์โดยสุจริตสามารถทำได้แต่ไม่ควรสร้างความเกลียดชังและไม่เกิดความเสียหาย
ต่อสังคม แต่หากกระทบบุคคลอื่น อาจเข้าข่ายหมิ่นประมาทได้64
อย่างไรก็ดี หลายฝ่ายยังมีข้อห่วงกังวลเกี่ยวกับถ้อยคำบางคำในพระราชบัญญัติว่าด้วยการ
กระทำผิดเกีย่ วกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560 ทีอ่ าจเป็นปัญหาเมือ่ มีการนำไปใช้บงั คับ เช่น คำว่า “บิดเบือน”
ในมาตรา 14 (1) ซึ่งเป็นองค์ประกอบความผิดที่อาจตีความได้อย่างกว้างขวาง เช่นเดียวกับคำว่า “ความปลอดภัย
สาธารณะ” “ความมัน่ คงทางเศรษฐกิจ” และ “โครงสร้างพืน้ ฐานอันเป็นประโยชน์สาธารณะของประเทศ” ในมาตรา
14 (2)65 และในมาตรา 20 กรณีขอให้ศาลสัง่ ให้ระงับการทำให้แพร่หลายหรือลบข้อมูลออกจากระบบคอมพิวเตอร์นนั้
มีถ้อยคำเชื่อมโยงไปถึง “ศีลธรรมอันดีของประชาชน” ซึ่งถ้อยคำดังกล่าวไม่ปรากฏคำนิยามหรือคำจำกัดความ
ในกฎหมายใด ทั้งนี้ จึงเห็นได้ว่าถ้อยคำที่มีลักษณะตีความได้กว้าง หรือความไม่ชัดเจนของถ้อยคำอาจส่งผลให้
การบังคับใช้กฎหมายไม่ตรงตามเจตนารมณ์และอาจนำไปสูก่ ารตีความไปในทางปิดกัน้ เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น
ของประชาชนจนเกินสมควร66
2.3.2 เสรีภาพสื่อมวลชน
64
จาก ปฏิบัติการทลายล้าง ข่าวปลอม ๐๙.๐๙.๒๐๑๙, โดย กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับ
อาชญากรรมทางเทคโนโลยี, 2562. สืบค้นจาก https://tcsd.go.th/ปฏิบัติการทลายล้าง/
65
จาก พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ฯ ๒๕๖๐: กฎหมายใหม่แต่ยังถูกใช้ปิดปากเหมือนเดิม, โดย ilaw, 2561. สืบค้นจาก
https://ilaw.or.th/node/4901
66
จาก พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ฉบับใหม่กับสิทธิและเสรีภาพของประชาชน, โดย กรุงเทพธุรกิจ, 2561. สืบค้นจาก
https://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/646045
บทที่
๒
การประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่ 97/2557 ลงวันที่ 18 กรกฎาคม 2557
เรือ่ ง การให้ความร่วมมือต่อการปฏิบตั งิ านของ คสช. และการเผยแพร่ขอ้ มูลข่าวสารต่อสาธารณะ และประกาศ คสช.
ที่ 103/2557 ลงวันที่ 21 กรกฎาคม 2557 เรื่อง แก้ไขเพิ่มเติมประกาศ คสช. ฉบับที่ 97/2557 เป็นประกาศ
ที่วางข้อกำหนดในการเสนอข่าวสารของผู้ประกอบกิจการและผู้ให้บริการด้านสื่อมวลชนทุกประเภท รวมถึงการ
งดเว้นนำเสนอข้อมูลข่าวสารที่มีลักษณะเป็นการวิพากษ์วิจารณ์การปฏิบัติงานของรัฐบาล
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات