คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
ขั้นที่ 1
การวางแผน
ขั้นที่ 2
การเก็บข้อมูล/
ตรวจสอบ
ขั้นที่ 3
การเปรียบเทียบ/
การวิเคราะห์
30
• การประมวลสถานการณ์ที่ผ่านมา และจัดทำ�ข้อมูลเบื้องต้นพร้อมนำ�เสนอ
ประเด็นหลักที่จะติดตาม
• การรวบรวมข้อมูลภายในสำ�นักงาน กสม. การรวบรวมข้อมูลจากภายนอก
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและสื่อต่าง ๆ
• การประชุม/การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสัมภาษณ์เฉพาะกลุ่มกับบุคคล
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
• การบันทึก/จัดเก็บข้อมูลตามประเด็นสิทธิ
• การเปรียบเทียบ/ตรวจสอบมาตรฐานสิทธิมนุษยชน
(1) สนธิสัญญาหลักด้านสิทธิมนุษยชนและรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
(2) สรุปข้อสังเกต (Concluding Observations) ของกลไกประจำ�สนธิสัญญา
หลักด้านสิทธิมนุษยชน และ (3) การตอบรับของรัฐบาลต่อข้อเสนอแนะจาก
กระบวนการ UPR
• การวิเคราะห์และประเมินผลความสอดคล้องกับมาตรฐานสิทธิมนุษยชนข้างต้น
ของประเด็นนั้น ๆ จากปีที่ผ่านมา
ขั้นที่ 4
การจัดทำ�ร่าง
รายงาน
• การจัดทำ�ร่างรายงานตามประเด็น กลุ่มประเด็น และในภาพรวมของรายงาน
ทั้งฉบับ
ขั้นที่ 5
การเสนอรายงาน
ต่อรัฐสภาและ
คณะรัฐมนตรี
• การนำ�เสนอร่างรายงานต่อทีป่ ระชุม กสม. ด้านบริหาร เพือ่ ขอความเห็นชอบ
• การจัดพิมพ์และจัดส่งรายงานให้กับรัฐสภาและคณะรัฐมนตรี พร้อมเผยแพร่
ให้ประชาชนทราบเป็นการทั่วไป ไม่เกิน 90 วัน นับจากวันสิ้นปี 2562
ในการจัดท�ำรายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนฉบับนี้ กสม. ได้เก็บรวบรวมข้อมูลเหตุการณ์ที่
เกีย่ วกับสิทธิมนุษยชนทีเ่ กิดขึน้ ระหว่างเดือนมกราคม - ธันวาคม 2562 และการด�ำเนินการของหน่วยงานของรัฐทีเ่ กีย่ วข้อง
จากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ได้แก่ แหล่งข่าวที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ เรื่องร้องเรียนที่ กสม. ได้รับ รายงานผลการตรวจสอบ
การละเมิดสิทธิมนุษยชน และข้อเสนอแนะในการส่งเสริมและคุม้ ครองสิทธิมนุษยชนของ กสม. การสอบถามข้อมูลจาก
หน่วยงานของรัฐทีเ่ กีย่ วข้อง รวมทัง้ การจัดให้มกี ระบวนการปรึกษาหารือและรับฟังความเห็นจากผูแ้ ทนของหน่วยงานของ
รัฐ ภาคธุรกิจ ภาคประชาชนและองค์กรพัฒนาเอกชน เพือ่ ให้ได้ขอ้ มูลทีร่ อบด้านและมีการสอบทานข้อมูลเพือ่ ความถูกต้อง
จากนั้นได้น�ำข้อมูลทั้งหมดมาประมวลและวิเคราะห์เปรียบเทียบกับสิทธิมนุษยชนที่รับรองไว้ในรัฐธรรมนูญ กฎหมาย
ภายใน หนังสือสัญญาระหว่างประเทศทีป่ ระเทศไทยเป็นภาคีและมีพนั ธกรณีทตี่ อ้ งปฏิบตั ติ าม ทัง้ พันธกรณีในการเคารพ
การใช้สทิ ธิของประชาชน การคุม้ ครองบุคคลทีถ่ กู ละเมิดสิทธิ และการด�ำเนินการให้สทิ ธิเป็นจริง (Obligations to respect,
protect and fulfill) รวมทัง้ จากข้อสังเกตและข้อเสนอแนะต่อประเทศไทยของคณะกรรมการประจ�ำสนธิสญ
ั ญาระหว่าง
ประเทศด้านสิทธิมนุษยชนทีป่ ระเทศไทยเป็นภาคี และข้อเสนอแนะจากกระบวนการทบทวนสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชน
(Universal Periodic Review: UPR) ภายใต้คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติที่ไทยรับมาด�ำเนินการ
ส�ำหรับสนธิสัญญาระหว่างประเทศที่ กสม. ใช้เป็นกรอบในการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนและ
ข้อเสนอแนะ ประกอบด้วย สนธิสัญญาหลักด้านสิทธิมนุษยชนที่ไทยเป็นภาคีแล้ว 7 ฉบับ ที่ลงนามไว้และอยู่ระหว่าง
การด�ำเนินการเข้าเป็นภาคี 1 ฉบับ รวมทั้งอนุสัญญาที่จัดท�ำในกรอบองค์การแรงงานระหว่างประเทศที่ประเทศไทย
เป็นภาคีและมีผลใช้บังคับกับประเทศไทยในปัจจุบันหรือจะมีผลใช้บังคับในอนาคตอันใกล้รวม 17 ฉบับ ดังนี้