รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑ ๓.๑ สิทธิทางการศึกษา ภาพรวม ประเทศไทยได้ ป ระกั น การเข้ า ถึ ง สิ ท ธิ ท างการศึ ก ษา ให้กับเด็กทุกคนเป็นระยะเวลา ๑๒ ปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียน จนส�ำเร็จการศึกษาภาคบังคับอย่างมีคุณภาพและไม่มี ค่ า ใช้ จ ่ า ย โดยถื อ เป็ น หน้ า ที่ ข องรั ฐ ในการด� ำ เนิ น การ ตามมาตรา ๕๔ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ และยังมีการพัฒนาความก้าวหน้า ในการเข้ า ถึ ง สิ ท ธิ ท างการศึ ก ษาโดยเด็ ก และเยาวชน ได้ รั บ การเข้ า ถึ ง สิ ท ธิ ท างการศึ ก ษาขั้ น พื้ น ฐาน ๑๕ ปี โดยไม่เก็บค่าใช้จ่ายอีกด้วย๘๓ ถือได้ว่าสิทธิทางการศึกษา ได้ รั บ การประกั น สิ ท ธิ โ ดยมี ค วามก้ า วหน้ า สู ง กว่ า มาตรฐานที่ก�ำหนดไว้ในข้อ ๑๓ ของกติกา ICESCR ในปี ๒๕๖๑ รัฐได้มีนโยบาย กฎหมาย และมาตรการต่าง ๆ ที่มุ่งให้เกิดความก้าวหน้าสิทธิทางการศึกษาในการเข้าถึง สิทธิทางการศึกษา และลดความเหลื่อมล�้ำ โดยสามารถ สรุปสาระส�ำคัญได้ ดังนี้ การเข้ า ถึ ง สิ ท ธิ ท างการศึ ก ษาขั้ น พื้ น ฐาน ๑๕ ปี มี ก ารด� ำ เนิ น การปฏิ รู ป ประเทศด้ า นการศึ ก ษาภายใต้ กรอบการปฏิรูปตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ หมวด ๑๖ มาตรา ๒๕๘ จ (๑) (๒) (๓) และ (๔) โดยคณะรัฐมนตรีได้แต่งตั้งคณะกรรมการ อิ ส ระเพื่ อ การปฏิ รู ป การศึ ก ษา (กอปศ.) เพื่ อ จั ด ท� ำ ข้อเสนอแนะและร่างกฎหมายที่เกี่ยวข้องเพื่อให้บรรลุผล การเข้าถึงสิทธิดังกล่าว โดยในปี ๒๕๖๑ มีกฎหมายที่ ประกาศใช้ แ ล้ ว ๑ ฉบั บ คื อ พระราชบั ญ ญั ติก องทุ น เพื่ อ ความเสมอภาคทางการศึ ก ษา พ.ศ. ๒๕๖๑ ๘๔ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์และ ลดความเหลื่อมล�้ำในการศึกษา นอกจากนี้ มีกฎหมาย ที่อยูร่ ะหว่างการจัดท�ำอีกหลายฉบับ เช่น ร่างพระราชบัญญัติ การพั ฒ นาเด็ ก ปฐมวั ย พ.ศ. .... ซึ่ ง มี ก ารน� ำ เสนอ ให้ ครม. พิ จ ารณาเมื่ อ เดื อ นพฤษภาคม ๒๕๖๑ โดยสาระส�ำคัญของร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวจะอ�ำนวย จาก ค�ำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ ๒๘/๒๕๕๙ เรื่องให้จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ๑๕ ปี โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย. (๒๕๕๙, ๑๕ มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา, ๑๓๓ (ตอนพิเศษ ๑๓๖ง), ๑๑ – ๑๒. ๘๔ ร่างพระราชบัญญัติการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. .... มีสาระส�ำคัญดังนี้ (๑) การบูรณาการงานด้านการพัฒนาเด็กปฐมวัย (๒) แนวทางการพัฒนาเด็กปฐมวัย (๓) การวาง หลักประกันว่าการพัฒนาเด็กปฐมวัยจะด�ำเนินไปอย่างถูกต้อง (๔) สถานะของส�ำนักงานคณะกรรมการนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย (๕) แนวทางการประกันคุณภาพของการด�ำเนินงาน และการสร้างโอกาสในการเข้าถึงบริการแก่เด็กปฐมวัย และ (๖) การพัฒนาเด็กปฐมวัยให้เป็นไปตามความต้องการความจ�ำเป็นพิเศษของเด็กแต่ละบุคคล. จาก ร่างพระราชบัญญัติการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. ...., โดย คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา, ๒๕๖๑. สืบค้นจาก https://drive.google.com/file/d/ 1UWbiykZF02R3vydQKOQZ5NxuSRwmjzl0/view ๘๓ 80