๒๑
ข้อ ๕ “ผู้พิพากษาจักต้องควบคุมการดาเนินกระบวนการในศาลให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย ทั้งจักต้องมิ
ให้ผู้ใดประพฤติตนไม่สมควรในศาล
บทบัญญัติว่าด้วยเรื่องละเมิดอานาจศาล พึงใช้ด้วยความระมัดระวังและไม่ลุแก่โทสะ”
ข้อ ๑๔ “ผู้พิพากษาพึงถอนตัวจากการพิจารณาและพิพากษาคดี เมื่อมีเหตุที่ตนอาจถูกคัดค้านได้ต าม
กฎหมาย หรือเมื่อมีเหตุประการอื่นที่เกี่ยวกับตัวผู้พิพากษาอันอาจทาให้การพิจารณาคดีนั้นเสียความยุติธรรม และ
จักต้องไม่กระทาการใดๆ อันเป็นการจูงใจผู้พิพากษาซึ่งพิ จารณาพิพากษาคดีนั้นในภายหลังในการที่อาจทาให้เสีย
ความยุติธรรม”
๒.๓.๖ ความเห็นของคณะกรรมการกฤษฎีกาที่ ๔๔๔/๒๕๒๘
คณะกรรมการกฤษฎีกาเคยให้ความเห็นเรื่องความผิดฐานละเมิดอานาจศาล ตามมาตรา ๓๑-๓๓ แห่ง
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ไว้ในความเห็นที่ ๔๔๔/๒๕๒๘๑๘ ว่าการกระทาความผิดฐานละเมิดอานาจ
ศาลเป็นเพียงการกระทาละเมิดต่ออานาจศาลและหน้ าที่ของศาลในการดาเนินกระบวนพิจารณาและรักษาความ
เรียบร้อยในบริเวณศาล อันเป็นมาตรการตามวิธีสบัญญัติเท่านั้น และการดาเนินกระบวนพิจารณาและการรักษา
ความเรียบร้อยในบริเวณศาลไม่ว่าจะเป็นการดาเนินกระบวนพิจารณาในคดีแพ่งหรือคดีอาญา หรือการรักษาความ
สงบเรียบร้อยในบริเวณศาลในคดีแพ่งหรือคดีอาญา ก็มิใช่เป็นความผิดในทางอาญาแต่อย่างใด ฉะนั้น การกระทา
ละเมิดอานาจศาลจึงมิใช่ความผิดอาญา
จากบทบัญญัติที่ปรากฏในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและประมวลกฎหมายอาญา พบว่า มี
บทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับความผิดฐานละเมิดอานาจศาลด้วยกันหลายมาตรา ในขณะที่พระราชบัญญัติจัดตั้งศาล
ปกครองและวิธีพิจ ารณาคดีป กครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ แม้มีการกาหนดความผิ ดฐานละเมิดอานาจศาลไว้แต่ก็มี
รายละเอียดที่แตกต่างจากประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ทั้งในเรื่องอานาจของผู้พิพากษาที่เป็นคู่กรณี
หรือสิทธิและเสรีภาพในการวิจารณ์คาพิพากษา ดังนั้นในฐานะที่ประเทศไทยเป็นสมาชิกของสังคมโลกและเป็น
ภาคีสมาชิกของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิ ทางการเมือง (ICCPR) จึงควรพิจารณาใน
ล าดั บ ถั ดไปว่า ความผิ ดฐานละเมิด อานาจศาลในประเทศอื่ น ๆ มี การบั งคับ ใช้ ห รื อไม่ อย่างไร เพื่อเป็น การ
เปรียบเทียบสภาพการใช้การตีความกฎหมายในส่วนที่เกี่ยวข้องกับความผิดฐานละเมิดอานาจศาลของประเทศไทย
รวมถึงแนวความเห็นของคณะกรรมการกฤษฎีกาที่ ๔๔๔/๒๕๒๘ ให้มีความกระจ่างและชัดเจนมากขึ้น อีกทั้งควร
วิเคราะห์เพื่อพิจารณาเปรียบเทียบว่าความผิดฐานละเมิดอานาจศาลของประเทศไทยมีความสอดคล้องกับ กติกา
ระหว่างประเทศว่าด้ว ยสิทธิพลเมืองและสิ ทธิ ทางการเมือง (ICCPR) หรือไม่ เพื่อเป็นการยกระดับและเพิ่ม
มาตรฐานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของประเทศไทยในเรื่องดังกล่าวให้มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น
๑��
บันทึกความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกาที่ 444/2528 เรื่อง ความผิดฐานละเมิดอานาจศาลเป็นความผิดอาญาหรือไม่ (ตีความมาตรา 31 มาตรา
32 และมาตรา 33 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง)